Legislator Jurisprudence & Législation
Ts 18/11 Généré par l'IA

Constitutional complaint dismissed for lack of admissibility regarding interim relief in criminal conviction cases.

Numéro de cause Ts 18/11
Autorité / Tribunal
Juridiction Pologne (PL)
Date de la décision
Issue du litige Rejeté (Dismissed)

Synthèse Legislator

Généré par l'IA

The Constitutional Court of Poland refused to grant further consideration of the constitutional complaint concerning Article 585 of the Commercial Companies Code. The applicant argued that the vague definition of 'harm to a company' violated constitutional principles of legal certainty and proportionality, while also requesting interim relief to prevent the automatic disqualification from corporate organs. The court determined that the applicant failed to demonstrate how the requested interim measure would prevent irreversible consequences or serve a significant public interest, noting that the disqualification effect arises automatically from the final criminal judgment.

Regeste Legislator

Généré par l'IA

Art. 50 ust. 1 ustawy o Trybunale Konstytucyjnym; Art. 36 ust. 3 w zw. z art. 49 ustawy o Trybunale Konstytucyjnym: The Constitutional Court may refuse to grant further consideration of a constitutional complaint if the applicant fails to substantiate the necessity of interim relief or the existence of a significant public interest.

Mots-clés

Généré par l'IA
constitutional complaint admissibility interim relief refusal commercial companies code criminal conviction disqualification nullum crimen sine lege proportionality principle automatic legal effect

Dispositions légales citées

Généré par l'IA
Art. 50 ust. 1 ustawy o Trybunale Konstytucyjnym
Skarżący wniósł o wydanie postanowienia tymczasowego przez Trybunał Konstytucyjny na podstawie art. 50 ust.
Art. 36 ust. 3 w zw. z art. 49 ustawy o Trybunale Konstytucyjnym
Trybunał Konstytucyjny, mając powyższe na względzie, na podstawie art. 36 ust.
Art. 18 § 2 k.s.h.
Został również wezwany do wyjaśnienia, w jaki sposób – w świetle art. 18 § 2 k.s.h.
Art. 18 § 3 k.s.h.
Przepis art. 18 § 3 k.s.h. stanowi natomiast, że zakaz, o którym mowa w § 2, ustaje z upływem piątego roku od dnia uprawomocnienia się wyroku skazującego, jednakże nie może zakończyć się wcześniej niż z upływem trzech lat od dnia zakończenia okresu odbywania kary.
Art. 426 § 1 k.p.k.
Uprawomocnienie wyroku karnego następuje w przypadku orzeczenia sądu I instancji w razie jego niezaskarżenia, zaś w odniesieniu do rozstrzygnięć sądu odwoławczego – dotyczy zawsze tych wydanych na skutek odwołania (art. 426 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r.
art. 31 ust. 3 Konstytucji
z art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, p o s t a n a w i a: odmówić nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej w zakresie dotyczącym zgodności art.
art. 585 § 1 k.s.h
akt III K 36/08) Sąd Rejonowy Poznań-Nowe Miasto i Wilda w Poznaniu – Wydział III Karny uznał skarżącego za winnego działania na szkodę spółki i skazał go za czyn z art. 585 § 1 k.s.h.
art. 42 ust. 1 Konstytucji
585 § 1 i 2 k.s.h., skarżący wskazał, że niezgodność z zasadami nullum crimen sine lege oraz nulla poena sine lege (art. 42 ust. 1 Konstytucji) oraz zasadą proporcjonalności (art.
art. 18 § 2 k.s.h
Został również wezwany do wyjaśnienia, w jaki sposób – w świetle art. 18 § 2 k.s.h.
art. 79 ust. 1 Konstytucji
W myśl art. 79 ust. 1 Konstytucji skarga konstytucyjna inicjuje postępowanie, w którym podlega badaniu zgodność z Konstytucją zaskarżonych przepisów, stanowiących podstawę ostatecznego orzeczenia o prawach lub wolnościach skarżącego.

Vous souhaitez savoir comment cet arrêt s'applique à votre dossier ?

Analysez cette décision avec la législation fédérale, le droit cantonal, la doctrine et la jurisprudence subséquente dans Legislator AI.

Ouvrir dans Legislator →

Texte complet

816/II/B/2014 POSTANOWIENIE z dnia 20 maja 2011 r. Sygn. akt Ts 18/11 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Zbigniew Cieślak, po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej J.D. w sprawie zgodności: art. 585 § 1 i 2 ustawy z dnia 15 września 2000 r. – Kodeks spółek handlowych (Dz. U. Nr 94, poz. 1037, ze zm.) z art. 42 ust. 1 w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, p o s t a n a w i a: odmówić nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej w zakresie dotyczącym zgodności art. 585 § 2 ustawy z dnia 15 września 2000 r. – Kodeks spółek handlowych (Dz. U. Nr 94, poz. 1037, ze zm.) z art. 42 ust. 1 w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.

UZASADNIENIE

W skardze konstytucyjnej z 17 stycznia 2011 r. wniesiono o stwierdzenie niezgodności art. 585 § 1 i 2 ustawy z dnia 15 września 2000 r. – Kodeks spółek handlowych (Dz. U. Nr 94, poz. 1037, ze zm.; dalej: k.s.h.) z art. 42 ust. 1 w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji. Skarga konstytucyjna została oparta na następującym stanie faktycznym. Wyrokiem z 19 stycznia 2010 r. (sygn. akt III K 36/08) Sąd Rejonowy Poznań-Nowe Miasto i Wilda w Poznaniu – Wydział III Karny uznał skarżącego za winnego działania na szkodę spółki i skazał go za czyn z art. 585 § 1 k.s.h.

Sąd Okręgowy w Poznaniu – IV Wydział Karny Odwoławczy wyrokiem z 17 września 2010 r. (sygn. akt IV Ka 694/10) uznał apelację obrońcy skarżącego za oczywiście bezzasadną i utrzymał w mocy wyrok sądu I instancji. Uzasadniając zarzuty niekonstytucyjności art. 585 § 1 i 2 k.s.h., skarżący wskazał, że niezgodność z zasadami nullum crimen sine lege oraz nulla poena sine lege (art. 42 ust. 1 Konstytucji) oraz zasadą proporcjonalności (art. 31 ust. 3 Konstytucji) polega na posłużeniu się niejasnym i niewystarczająco precyzyjnym znamieniem na określenie czynności sprawczej, jakim jest znamię „działania na szkodę spółki”.

Ponadto, kwestionowany art. 585 § 1 i 2 ma całkowicie blankietowy charakter, ze względu na brak znamion dookreślających lub jasnych, utrwalonych reguł wykładni, czy też norm prawnych, do których odsyłałby zaskarżony przepis. Tym samym nie jest zrealizowana funkcja zewnętrzna i wewnętrzna ustawowej określoności czynu, a przez to – funkcja gwarancyjna norm prawa karnego. Skarżący wniósł o wydanie postanowienia tymczasowego przez Trybunał Konstytucyjny na podstawie art. 50 ust. 1 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz.

U. Nr 102, poz. 643, ze zm.; dalej: ustawa o TK), gdyż wykonanie wyroku skazującego oznacza dla skarżącego niemożność dalszego pełnienia funkcji w organach spółki. Zarządzeniem sędziego Trybunału Konstytucyjnego z 29 marca 2011 r. skarżący został wezwany do uzupełnienia braków formalnych skargi konstytucyjnej przez wskazanie, czy od wyroku Sądu Okręgowego w Poznaniu – IV Wydział Karny Odwoławczy z 17 września 2010 r. została wniesiona kasacja do Sądu Najwyższego. Został również wezwany do wyjaśnienia, w jaki sposób – w świetle art. 18 § 2 k.s.h.

– wydanie postanowienia w trybie art. 50 ustawy o TK w odniesieniu do tegoż orzeczenia Sądu Okręgowego w Poznaniu, zapobiegnie nieodwracalnym skutkom, wiążącym się z dużym uszczerbkiem dla skarżącego, lub uprawdopodobnienia, że za wydaniem tego postanowienia przemawia ważny interes publiczny lub inny ważny interes skarżącego. W piśmie z 8 kwietnia 2011 r. uzupełniającym braki formalne skargi konstytucyjnej skarżący wskazał, że od wyroku Sądu Okręgowego w Poznaniu – IV Wydział Karny Odwoławczy z 17 września 2010 r. nie została wniesiona kasacja do Sądu Najwyższego.

Nadto skarżący wskazał, że do chwili wydania powyższego orzeczenia pełnił funkcję członka zarządu w innej spółce niż ta, której dotyczyło postępowania karne, i „funkcję tę pełniłby dalej, gdyby nie prawomocny wyrok Sądu Okręgowego w Poznaniu”. W ocenie skarżącego, postanowienie tymczasowe „zapobiegłoby [jego] eliminacji (…) z pełnienia funkcji zarządczych w spółce, w interesie której działał i mógłby dalej pracować”. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: Skarga konstytucyjna jest szczególnym środkiem ochrony konstytucyjnych wolności i praw.

Ma ona gwarantować, że obowiązujące w systemie prawa akty normatywne nie będą stanowiły źródła ich naruszeń. W myśl art. 79 ust. 1 Konstytucji skarga konstytucyjna inicjuje postępowanie, w którym podlega badaniu zgodność z Konstytucją zaskarżonych przepisów, stanowiących podstawę ostatecznego orzeczenia o prawach lub wolnościach skarżącego. Wskazany przedmiot skargi konstytucyjnej determinuje wymogi formalne, których spełnienie jest konieczne do stwierdzenia jej dopuszczalności. Objęty niniejszą skargą art. 585 § 1 k.s.h. przewiduje:

„kto, biorąc udział w tworzeniu spółki handlowej lub będąc członkiem jej zarządu, rady nadzorczej lub komisji rewizyjnej albo likwidatorem, działa na jej szkodę – podlega karze pozbawienia wolności do lat 5 i grzywnie”. Natomiast zgodnie z art. 585 § 2 k.s.h. „tej samej karze podlega, kto osobę wymienioną w § 1 nakłania do działania na szkodę spółki lub udziela jej pomocy do popełnienia tego przestępstwa”. Zatem przestępstwo stypizowane w § 1 art. 585 k.s.h. jest przestępstwem indywidualnym, zaś w § 2 – powszechnym.

Przedmiotem skargi konstytucyjnej w postępowaniu przed Trybunałem może być przepis, który był podstawą ostatecznego rozstrzygnięcia w sprawie skarżącego i pozostaje w związku z naruszeniem jego konstytucyjnie zagwarantowanych praw (art. 79 Konstytucji oraz art. 47 ust. 1 pkt 2 ustawy o TK). To na skarżącym spoczywa ciężar wykazania przesłanek skargi, a Trybunał Konstytucyjny jest związany zakresem i podstawą zaskarżenia. Trybunał Konstytucyjny stwierdza, że sądy obu instancji oparły się na § 1, nie natomiast na § 2 art. 585 k.s.h., a skarżący jako członek zarządu spółki został uznany za winnego popełnienia czynu polegającego na działaniu na szkodę tej spółki.

Wobec niespełnienia przesłanki formalnej z art. 47 ust. 1 pkt 1 ustawy o TK, to jest nieuzyskania ostatecznego orzeczenia wydanego na podstawie zaskarżonego przepisu, należało odmówić nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej w zakresie wniosku o zbadanie zgodności z Konstytucją art. 585 § 2 k.s.h. Trybunał Konstytucyjny, mając powyższe na względzie, na podstawie art. 36 ust. 3 w zw. z art. 49 ustawy o TK, odmówił nadania dalszego biegu niniejszej skardze konstytucyjnej w zakresie dotyczącym art. 585 § 2 k.s.h. Skarżący złożył w skardze konstytucyjnej, w trybie art. 50 ust. 1 ustawy o TK, wniosek o wydanie postanowienia tymczasowego w przedmiocie wstrzymania wykonania wyroku Sądu Okręgowego w Poznaniu – IV Wydział Karny Odwoławczy z 17 września 2010 r.

Istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia wniosku skarżącego ma treść art. 18 § 2 i 3 k.s.h. Zgodnie z art. 18 § 2 k.s.h. nie może być członkiem zarządu, rady nadzorczej, komisji rewizyjnej albo likwidatorem osoba, która została skazana prawomocnym wyrokiem za przestępstwa określone w przepisach rozdziałów XXXIII–XXXVII Kodeksu karnego oraz w art. 585, art. 587, art. 590 i art. 591 k.s.h. Przepis art. 18 § 3 k.s.h. stanowi natomiast, że zakaz, o którym mowa w § 2, ustaje z upływem piątego roku od dnia uprawomocnienia się wyroku skazującego, jednakże nie może zakończyć się wcześniej niż z upływem trzech lat od dnia zakończenia okresu odbywania kary.

W doktrynie wskazuje się, że zakaz uczestnictwa w organach spółki kapitałowej powstaje ex lege z chwilą uprawomocnienia się wyroku skazującego (zob. G. Suliński, nota 3 do art. 18 k.s.h., [w:] J. Bieniak, G. Nita-Jagielski, K. Oplustil, R. Pabis, A. Rachwał, M. Spyra, G. Suliński, M. Tofel, R. Zawłocki, Kodeks spółek handlowych. Komentarz, Warszawa 2011, dostępny w systemie „Legalis”). Zatem z dniem uprawomocnienia się wyroku mandat już pełniony wygasa (A. Kidyba, nota 4 do art. 18 k.s.h., [w:] Kodeks spółek handlowych. Komentarz, Warszawa 2010, dostępny w systemie „Lex”).

Uprawomocnienie wyroku karnego następuje w przypadku orzeczenia sądu I instancji w razie jego niezaskarżenia, zaś w odniesieniu do rozstrzygnięć sądu odwoławczego – dotyczy zawsze tych wydanych na skutek odwołania (art. 426 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania karnego /Dz. U. Nr 89, poz. 555, ze zm.; dalej: k.p.k./). W doktrynie wskazuje się m.in., że domniemanie niewinności nie działa po uprawomocnieniu się orzeczenia stwierdzającego winę oskarżonego, a zatem w postępowaniu w przedmiocie wznowienia postępowania, a także w postępowaniu kasacyjnym (P. Hofmański, nota 8 do art. 5 k.p.k., [w:] Kodeks postępowania karnego.

Komentarz, red. P. Hofmański, E. Sadzik, K. Zgryzek, Warszawa 2007, dostępny w systemie „Legalis”). Mimo wezwania skarżący nie wykazał, w jaki sposób – w świetle art. 18 § 2 k.s.h. – wydanie postanowienia w trybie art. 50 ustawy o TK w odniesieniu do orzeczenia Sądu Okręgowego w Poznaniu – IV Wydział Karny Odwoławczy z 17 września 2010 r. zapobiegnie nieodwracalnym skutkom, wiążącym się z dużym uszczerbkiem dla skarżącego ani nie uprawdopodobnił, że za wydaniem tego postanowienia przemawia ważny interes publiczny lub inny ważny interes skarżącego.

Skoro bowiem skutek wyroku skazującego za czyn z art. 585 k.s.h. następuje ex lege i jest automatyczny, a ponadto wynika nie z treści zaskarżonego przepisu, lecz art. 18 § 2 k.s.h., zaś mandat członka zarządu pełniony przez skarżącego wygasł w dniu ogłoszenia wyroku sądu II instancji, to jest 17 września 2010 r., należało odmówić wydania postanowienia tymczasowego.