Supreme Court dismisses appeal as inadmissible because the ruling did not end the execution proceedings. The court held that only rulings ending execution are appealable under the Civil Procedure Code. The appeal was rejected for being procedurally inadmissible and lacking sufficient grounds.

Sygn. akt I CNP 4/05 POSTANOWIENIE Dnia 17 sierpnia 2005 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Henryk Pietrzkowski w sprawie ze skargi M. K. przy uczestnictwie Banku (…) S.A. z siedzibą w W. na czynności komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym w P. w sprawie sygn. akt III Km (…), na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 17 sierpnia 2005 r., na skutek skargi dłużnika o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia Sądu Okręgowego w P. z dnia 17 lutego 2005 r., sygn. akt IV Cz (…), odrzuca skargę. Uzasadnienie Sąd Okręgowy w P. postanowieniem z dnia 17 lutego 2005 r. oddalił zażalenie na postanowienie Sądu Rejonowego w P. z dnia 24 listopada 2004 r. oddalające skargę na czynność komornika polegającą na zajęciu emerytury dłużnika M.

K., przeciwko któremu prowadzone jest postępowanie egzekucyjne w sprawie III Km. (…) Komornika Sądowego Rewiru III przy Sądzie Rejonowym w P. Od postanowienia z dnia 17 lutego 2005 r. dłużnik na podstawie art. 4241 § 1 k.p.c. wniósł skargę, w której żądał stwierdzenia niezgodności zaskarżonego orzeczenia z prawem, a mianowicie art. 799 § 1 k.p.c. oraz art. 5 k.c.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia przysługuje – przy spełnieniu przesłanek określonych w art. 4241 § 1 k.p.c. - od prawomocnego orzeczenia sądu drugiej instancji kończącego postępowanie w sprawie, 2 a w wyjątkowych wypadkach wskazanych w art. 4241 § 2 k.p.c. także od takiego orzeczenia wydanego przez sąd pierwszej instancji. W świetle przytoczonego uregulowania zasadniczego znaczenia nabiera kwestia, czy zaskarżone postanowienie jest ono orzeczeniem kończącym postępowanie w sprawie. Wyjaśnienie tej kwestii, istotnej z punktu widzenia zaskarżalności orzeczeń skargą o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, wymaga zdefiniowania pojęcia „postanowienie kończące postępowanie w sprawie”.

W judykaturze i doktrynie pojęcie to jest definiowane rozbieżnie i przy zastosowaniu różnych kryteriów. Można spotkać wypowiedzi, według których postanowieniami kończącymi postępowanie w sprawie są: takie, które zamykają drogę do wydania wyroku; po wydaniu których dalsze postępowanie nie może się toczyć; które kończą sprawę jako pewną całość poddaną pod osąd; w wyniku których wykluczona zostaje możliwość przedsiębrania w danej sprawie dalszych czynności; które kończą całość postępowania, a nie tylko jego fragment; które zamykają drogę do wydania wyroku; które dotyczą całości sprawy, będąc ostatnim orzeczeniem wydanym w postępowaniu.

Przyjmuje się, że w sformułowaniu „postanowienie kończące postępowanie w sprawie” słowo „sprawa” występuje w znaczeniu materialnoprawnym. W tym ujęciu „sprawę” należy rozumieć jako całość sporu (por. uzasadnienie uchwały składu siedmiu sędziów z dnia 24 listopada 1998 r., III CZP 44/98, OSNC 1999, nr 5, poz. 87, uchwałę składu siedmiu sędziów z dnia 31 maja 2000 r., III ZP 1/00, OSNC 2001, nr 1, poz.1, uchwałę składu 7 sędziów z dnia 6 października 2000 r., III CZP 31/00, OSNC 2001, nr 2, poz. 22). Uwzględniając dorobek myśli zawartych w przytoczonych poglądach przyjąć należy, że kończącymi postępowanie w sprawie są te postanowienia, których uprawomocnienie się trwale zamyka drogę do rozstrzygnięcia sprawy co do istoty przez sąd danej instancji.

Przeciwieństwem tych postanowień są postanowienia nie kończące postępowania w sprawie, lecz kończące w postępowaniu sądowym jedynie zagadnienia incydentalne, uboczne. Przedstawiona definicja postanowienia kończącego postępowanie w sprawie sformułowana została na potrzeby postępowania rozpoznawczego, może jednak – ze względu na uregulowanie przyjęte w art. 13 § 2 k.p.c. - stanowić podstawę definiowania tego pojęcia w postępowaniu egzekucyjnym. 3 W doktrynie przez „sprawę egzekucyjną” rozumie się materię załatwianą w postępowaniu egzekucyjnym, czyli przymusowe wykonanie orzeczeń sądowych oraz innych aktów.

W judykaturze wielokrotnie podnoszono, że w postępowaniu egzekucyjnym, w którym art. 394 § 1 in principio k.p.c. należy stosować „odpowiednio” (art. 13 § 2 k.p.c.) postanowieniami zaskarżalnymi zażaleniem – oprócz wymienionych w części III kodeksu postępowania cywilnego – są tylko takie, które kończą lub zmierzają do zakończenia postępowania egzekucyjnego (por. uchwałę SN z dnia 28 listopada 1969 r. III CZP 83/69, OSNCP 1970, z. 6, poz. 105, postanowienie SN z dnia 15 kwietnia 1986 r. III CRN 40/86, OSNCP 1987, z. 7, poz. 102 oraz uchwałę SN z dnia 15 września 1995 r., III CZP 110/95, OSNC 1995, nr 12, poz.177).

Innymi słowy w postępowaniu egzekucyjnym – podobnie jak w rozpoznawczym – postanowieniem kończącym to postępowanie jest tylko takie, po wydaniu którego przepisy kodeksu postępowania cywilnego nie przewidują dalszego etapu. W świetle przedstawionego wywodu postanowienie oddalające zażalenie na postanowienie oddalające skargę na czynność komornika polegającą na zajęciu emerytury dłużnika nie jest postanowieniem kończącym postępowanie w sprawie, przepisy kodeksu postępowania cywilnego przewidują w takim wypadku dalszy etap postępowania egzekucyjnego.

Z przytoczonych względów należało skargę odrzucić jako niedopuszczalną (art. 4248 § 1 k.p.c.). Skarga nie spełnia także warunków określonych w art. 4245 § 1 pkt 2 i 4 k.p.c. W jej petitum zawarte jest tylko żądanie stwierdzenia, że postanowienie Sądu Okręgowego z dnia 17 lutego 2005 r. oraz postanowienie Sądu Rejonowego w P. z dnia 24 listopada 2004 r. „wydane zostały niezgodnie z art. 799 § 1 k.p.c. i art. 5 k.c.”. Ograniczenie skargi do takiego tylko żądania oraz uzasadnienia, w którym pełnomocnik skarżącego zwraca uwagę, że oddalenie skargi na czynności komornika „grozi powstaniem nieodwracalnej szkody”, a ponadto, że od postanowienia Sądu Okręgowego z dnia 17 lutego 2005 r. nie przysługuje skarga kasacyjna, co uzasadnia dopuszczalność skargi wniesionej na podstawie art. 4241 § 1 k.p.c. – nie wyczerpuje obowiązku przytoczenia podstaw skargi oraz ich uzasadnienia, a także uprawdopodobnienia wyrządzenia szkody, spowodowanej przez wydanie orzeczenia, którego skarga dotyczy.

Skarga podlegała odrzuceniu także z tych przyczyn (art. 4248 § 1 k.p.c.).