Legislator Jurisprudence & Législation
P 29/05 Généré par l'IA

Constitutional Court dismisses case as unnecessary due to prior ruling on same enforcement fee provisions.

Numéro de cause P 29/05
Autorité / Tribunal
Juridiction Pologne (PL)
Date de la décision
Issue du litige Rejeté (Dismissed)

Synthèse Legislator

Généré par l'IA

The Constitutional Court dismissed the constitutional complaint as unnecessary because the same enforcement fee provisions had already been ruled constitutional in a prior decision. The lower court questioned whether the 15% enforcement fee rule violated principles of fair legislation and public burden bearing. The Court declined to re-evaluate the matter, relying on the principle of legal certainty and the existence of a binding precedent from a previous case involving identical statutory text.

Regeste Legislator

Généré par l'IA

Art. 2, Art. 84, Art. 217 of the Constitution; Art. 39 ust. 1 pkt 1 of the Constitutional Tribunal Act; Where a Constitutional Tribunal has already ruled on the constitutionality of identical provisions, a subsequent request to review the same matter is dismissed as unnecessary due to the principle of legal certainty.

Mots-clés

Généré par l'IA
constitutional complaint enforcement fees legal certainty ne bis in idem unconstitutional provisions procedural economy precedent binding

Dispositions légales citées

Généré par l'IA
Art. 2 of the Constitution
2356), są zgodne z art. 2 oraz art.
Art. 84 of the Constitution
2 Konstytucji oraz zasadą ponoszenia przez obywateli ciężarów i świadczeń publicznych wynikającą z art. 84 i art.
Art. 217 of the Constitution
84 i art. 217 Konstytucji, p o s t a n a w i a: na podstawie art.
Art. 39 ust. 1 pkt 1 of the Act of 1 August 1997 on the Constitutional Tribunal
217 Konstytucji, p o s t a n a w i a: na podstawie art. 39 ust.
art. 217 Konstytucji
84 i art. 217 Konstytucji, p o s t a n a w i a: na podstawie art.
art. 2 Konstytucji
2356; dalej: ustawa zmieniająca), są zgodne z zasadą przyzwoitej legislacji wynikającą z art. 2 Konstytucji oraz zasadą ponoszenia przez obywateli ciężarów i świadczeń publicznych wynikającą z art.

Jurisprudence citée

Généré par l'IA

Vous souhaitez savoir comment cet arrêt s'applique à votre dossier ?

Analysez cette décision avec la législation fédérale, le droit cantonal, la doctrine et la jurisprudence subséquente dans Legislator AI.

Ouvrir dans Legislator →

Texte complet

61/5/A/2006 POSTANOWIENIE z dnia 29 maja 2006 r. Sygn. akt P 29/05 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Biruta Lewaszkiewicz-Petrykowska – przewodniczący Adam Jamróz Wiesław Johann Ewa Łętowska – sprawozdawca Bohdan Zdziennicki, po rozpoznaniu, na posiedzeniu niejawnym w dniu 29 maja 2006 r., pytania prawnego Sądu Rejonowego w Starogardzie Gdańskim: czy art. 49 ust. 1 zdanie drugie i art. 49 ust. 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o komornikach sądowych i egzekucji (Dz. U. Nr 133, poz. 882 ze zm.), w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 19 ustawy z dnia 24 września 2004 r. o zmianie ustawy o komornikach sądowych i egzekucji oraz o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego (Dz.

U. Nr 236, poz. 2356), są zgodne z art. 2 oraz art. 84 i art. 217 Konstytucji, p o s t a n a w i a: na podstawie art. 39 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz. U. Nr 102, poz. 643, z 2000 r. Nr 48, poz. 552 i Nr 53, poz. 638, z 2001 r. Nr 98, poz. 1070 oraz z 2005 r. Nr 169, poz. 1417) umorzyć postępowanie ze względu na zbędność wydania wyroku. UZASADNIENIE: I 1. Sąd Rejonowy w Starogardzie Gdańskim Wydział I Cywilny (dalej: SR) postanowieniem z 27 września 2005 r. przedstawił pytanie prawne, czy art. 49 ust. 1 zdanie drugie i art. 49 ust. 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o komornikach sądowych i egzekucji (Dz.

U. Nr 133, poz. 882 ze zm.; dalej: ustawa o komornikach), w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 24 września 2004 r. o zmianie ustawy o komornikach sądowych i egzekucji oraz o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 236, poz. 2356; dalej: ustawa zmieniająca), są zgodne z zasadą przyzwoitej legislacji wynikającą z art. 2 Konstytucji oraz zasadą ponoszenia przez obywateli ciężarów i świadczeń publicznych wynikającą z art. 84 i art. 217 Konstytucji, w takim zakresie, w jakim wskazane przepisy ustawy o komornikach nałożyły na sąd obowiązek ustalenia wysokości opłaty egzekucyjnej, określając jednocześnie, że opłata ta wynosi 15% wartości egzekwowanego świadczenia.

Uzasadnienie pytania prawnego zostało oparte na następujących argumentach: Art. 49 ust. 1 ustawy o komornikach sądowych jest niezgodny z określoną w art. 2 Konstytucji zasadą przyzwoitej legislacji, bowiem w zdaniu pierwszym tego przepisu kategorycznie określa się, że cała opłata egzekucyjna wynosi 15% wartości egzekwowanego świadczenia, zdanie drugie natomiast sugeruje, że w zależności od poniesionych przez komornika wydatków, jego nakładu pracy oraz wartości wyegzekwowanej części świadczenia wysokość opłaty może ulec zmianie.

Przy czym przepis nie wskazuje, kto określa tę opłatę i w jakiej wysokości. Ponadto cytowana ustawa o komornikach nie zna pojęcia „wydatki komornika”. Niezgodność wskazanych w pytaniu prawnym przepisów z art. 84 i art. 217 Konstytucji należy widzieć w kontekście charakteru opłat egzekucyjnych. Opłata egzekucyjna jest daniną publiczną prawnie określoną w ustawie co do wysokości, trybu uiszczenia i rozliczenia, niezależną od rzeczywistego nakładu pracy komornika lub jego woli oraz – wraz z podatkami i cłami – tworzy szerszą kategorię daniny publicznej.

Ze wskazanych przepisów Konstytucji wynika, że stanowienie norm w sferze prawa daninowego należy wyłącznie do władzy ustawodawczej. Kompetencji takiej nie posiada ani władza wykonawcza, ani sądy. Wysokość opłaty nie została wprost uregulowana w art. 49 ustawy o komornikach. Przepis ten określa za pomocą dość nieostrych pojęć, które czynniki mają być brane pod uwagę przy ustalaniu wysokości opłaty, i przyznaje sądowi prawo modyfikacji tak ustalonej opłaty. Wynika z tego wniosek, że ustawa o komornikach nie określa w sposób jednoznaczny zasad ustalania wysokości opłaty egzekucyjnej, pozostawiając sądowi uprawnienie do kształtowania tej wysokości.

2. Sejm RP, w piśmie swego Marszałka z 24 kwietnia 2006 r., wniósł o stwierdzenie, że art. 49 ust. 1 zdanie drugie i art. 49 ust. 2 ustawy o komornikach są niezgodne z art. 2 Konstytucji i zgodne z art. 84 i art. 217 Konstytucji. Uzasadnienie stanowiska Sejmu zostało oparte na następujących argumentach: Analiza kwestionowanych przepisów wskazuje na brak ich wewnętrznej spójności – zarówno w ramach jednej jednostki redakcyjnej, jak i całej ustawy. Przepisy te są ze sobą sprzeczne, zawierają pojęcia nieostre i pozostawiają zasady trybu postępowania sądu w sprawie zmniejszenia opłaty stosunkowej i odwołań w tej sprawie poza regulacją ustawową.

Takie wady kwestionowanych przepisów przemawiają za uznaniem ich za sprzeczne z zasadą przyzwoitej legislacji i określoności przepisów prawnych. Jeśli chodzi o zarzut naruszenia przez art. 49 ust. 1 zdanie drugie i ust. 2 ustawy o komornikach art. 84 i art. 217 Konstytucji, to należy stwierdzić, że określenie wysokości daniny publicznej w sposób względny, tzn. przez wskazanie jej wysokości w art. 49 ust. 1 ustawy o komornikach za pomocą relacji do egzekwowanego świadczenia i przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego, oraz zmniejszania jej wysokości w drodze orzeczenia sądu (art. 49 ust.

2) nie narusza zasady nakładania danin publicznych tylko w drodze ustawy. Naruszenie takie stanowiłaby regulacja przewidującą możliwość zwiększenia obciążenia daninowego w tym trybie. II Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje:

1. W wyroku z 8 maja 2006 r. w sprawie o sygn. P 18/05 (Dz. U. z 2006 r. Nr 84, poz. 585) Trybunał Konstytucyjny orzekł, że: „1. Art. 49 ust. 1 zdanie drugie i szóste oraz art. 49 ust. 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o komornikach sądowych i egzekucji (Dz. U. Nr 133, poz. 882, z 1999 r. Nr 110, poz. 1255, z 2000 r. Nr 48, poz. 554, z 2001 r. Nr 98, poz. 1069 i 1070 i Nr 130, poz. 1452, z 2003 r. Nr 41, poz. 361 i Nr 124, poz. 1152, z 2004 r. Nr 173, poz. 1808, Nr 202, poz. 2067 i Nr 236, poz. 2356 oraz z 2005 r. Nr 183, poz. 1538), w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 19 ustawy z dnia 24 września 2004 r. o zmianie ustawy o komornikach sądowych i egzekucji oraz o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 236, poz. 2356), jest zgodny z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej;

2. Art. 49 ust. 1 zdanie trzecie ustawy z 29 sierpnia 1997 r. powołanej w punkcie 1, w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 19 ustawy z 24 września 2004 r. powołanej w punkcie 1, jest niezgodny z art. 2 Konstytucji”. Wskazany wyrok zapadł po rozpoznaniu dwóch pytań prawnych: Sądu Okręgowego w Tarnowie i Sądu Okręgowego w Sieradzu. Zarzuty postawione w przedstawionych Trybunałowi Konstytucyjnemu pytaniach prawnych co do konstytucyjności art. 49 ust. 1 zdanie drugie i art. 49 ust. 2 ustawy o komornikach były analogiczne do zarzutów postawionych w pytaniu prawnym SR w Starogardzie Gdańskim, na podstawie którego wszczęto postępowanie w niniejszej sprawie. Ze względu na oczywisty związek między tymi sprawami Trybunał Konstytucyjny rozważył, czy nie zachodzą w niniejszej sprawie przesłanki uzasadniające umorzenie postępowania.

2. Nie ulega wątpliwości, że w niniejszej sprawie nie zachodzi przesłanka res iudicata, a to ze względu na brak tożsamości podmiotowej ze sprawą o sygn. P 18/05. Jednak zgodnie z dotychczasowym orzecznictwem Trybunału Konstytucyjnego brak podstaw do przyjęcia powagi rzeczy osądzonej nie oznacza, że uprzednie rozpoznanie sprawy konstytucyjności określonego przepisu prawnego (normy prawnej) z punktu widzenia tych samych zarzutów może być uznane za prawnie obojętne. Instytucją, która ma na celu zapewnienie stabilizacji sytuacji powstałych w wyniku ostatecznego orzeczenia, jest zasada ne bis in idem, rozumiana w postępowaniu przed Trybunałem Konstytucyjnym z uwzględnieniem specyfiki tego postępowania (por. np. postanowienia Trybunału Konstytucyjnego z: 21 grudnia 1999 r., sygn.

K. 29/98, OTK ZU nr 7/1999, poz. 172; 3 października 2001 r., sygn. SK 3/01, OTK ZU nr 7/2001, poz. 218; 28 lipca 2003 r., sygn. P 26/02, OTK ZU nr 6/A/2003, poz. 73; 25 lutego 2004 r., sygn. K 35/03, OTK ZU nr 2/A/2004, poz. 15; 9 marca 2004 r., sygn. SK 34/02, OTK ZU nr 3/A/2004, poz. 25; 22 marca 2005 r., sygn. U 4/04, OTK ZU nr 3/A/2005, poz. 33; 20 czerwca 2005 r., sygn. SK 47/04, OTK ZU nr 6/A/2005, poz. 73). O ile w wypadku zaistnienia przesłanki powagi rzeczy osądzonej Trybunał Konstytucyjny musiałby na podstawie art. 39 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz.

U. Nr 102, poz. 643 ze zm.; dalej: ustawa o Trybunale Konstytucyjnym) umorzyć postępowanie jako niedopuszczalne, to w wypadku przesłanki ne bis in idem Trybunał dokonuje oceny w kategoriach pragmatycznych, ocenia celowość prowadzenia postępowania i orzekania w kwestii, która została już jednoznacznie i ostatecznie rozstrzygnięta przez ten organ. W takiej sytuacji właściwą podstawą umorzenia postępowania jest zbędność orzekania (art. 39 ust. 1 pkt 1 ustawy o Trybunale Konstytucyjnym).

3. Trybunał Konstytucyjny w wyroku w sprawie o sygn. P 18/05 orzekł o konstytucyjności przepisów kwestionowanych w pytaniu prawnym Sądu Okręgowego w Sieradzu, tj. art. 49 ust. 1 zdanie drugie i art. 49 ust. 2 ustawy o komornikach. Pewne wątpliwości może budzić kwestia tożsamości wzorca kontroli w obydwu sprawach. W sentencji wyroku w sprawie o sygn. P 18/05 wzorcem konstytucyjnym był tylko art. 2 Konstytucji. Jednak w uzasadnieniu wyroku Trybunał Konstytucyjny badał także zgodność kwestionowanych przepisów z art. 84 i art. 217 Konstytucji, wskazanymi w pytaniu prawnym SR w Starogardzie Gdańskim.

Trybunał Konstytucyjny wyraźnie stwierdził, że art. 49 ust. 2 ustawy o komornikach, który przyznaje kompetencję sądowi do wyjątkowego zmniejszenia opłaty stosunkowej, nie jest sprzeczny z art. 84 i art. 217 Konstytucji, a zatem nie narusza także per se zasady demokratycznego państwa prawnego. Jakkolwiek powołana wyżej wypowiedź ma charakter obiter dicta, Trybunał Konstytucyjny, orzekając w niniejszej sprawie, podziela pogląd wyrażony na tle sprawy o sygn. P 18/05. Trybunał Konstytucyjny przypomina, że mechanizm pozwalający sądowi na miarkowanie świadczenia dłużnika nie jest mechanizmem nadzwyczajnym w polskim systemie prawnym.

Trzeba też uwzględnić, że art. 49 ust. 2 ustawy o komornikach nie pozwala sądowi na zwolnienie dłużnika z obowiązku uiszczenia opłaty określonej w ust. 1, a tylko na wyjątkowe zmniejszenie tej opłaty. Trybunał Konstytucyjny podkreśla, że niezawisłe sądy powinny być powoływane do ustalania in casu desygnatów klauzul generalnych i zwrotów niedookreślonych. Jest to swoista rękojmia sprawiedliwości proceduralnej i rządów prawa, do których art. 2 Konstytucji niewątpliwie nawiązuje. W związku z powyższym pytający sąd może samodzielnie orzec w zawisłej sprawie bez potrzeby ponownego orzekania przez Trybunał Konstytucyjny.

Podsumowując, Trybunał Konstytucyjny stwierdza, że wydanie wyroku w niniejszej sprawie jest zbędne ze względu na dokonaną już ocenę sformułowanych w pytaniu prawnym SR w Starogardzie Gdańskim zarzutów dotyczących konstytucyjności wskazanych przepisów ustawy o komornikach. Ze względu na powyższe okoliczności Trybunał Konstytucyjny orzekł jak w sentencji.