Supreme Court dismisses retrial request regarding two judges appointed by flawed KRS without evidence of bias.
Poland (PL)
Legislator summary
AI generatedThe Supreme Court of Poland dismissed the defendant's request to initiate a retrial ex officio based on the alleged improper composition of the appellate court. The defendant argued that two judges were appointed by a malfunctioning Judicial Council, yet failed to provide specific circumstances proving their lack of independence or impartiality. The court ruled that without concrete evidence of a close link between the judges and executive authorities, the statutory requirements for a retrial were not met.
Legislator headnote
AI generatedArt. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.; Art. 542 § 3 k.p.k.: A defect in the court's composition constitutes a ground for retrial only when specific circumstances demonstrate a violation of judicial independence and impartiality standards, which requires concrete evidence of a close relationship between the judges and executive authorities.
Keywords
AI generatedCited Legislation
AI generatedCited Case Law
AI generatedFull text
V KO 184/25 ZARZĄDZENIE Dnia 19 listopada 2025 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Paweł Wiliński po zapoznaniu się z pismem skazanego P.J., sygnalizującym konieczność wznowienia z urzędu postępowania karnego, zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 30 września 2021 r., sygn. akt II AKa 144/21, utrzymującym w mocy wobec ww. skazanego wyrok Sądu Okręgowego w Sieradzu z dnia 4 grudnia 2020 r., sygn. akt II K 34/20, stwierdzić brak podstaw do wszczęcia przez Sąd Najwyższy postępowania o wznowienie z urzędu wskazanego wyżej postępowania (art. 542 § 3 k.p.k.). [WB]
UZASADNIENIE
Skazany P.J. w osobistym wniosku z dnia 7 października 2025 r. (data wpływu) wniósł o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 30 września 2021 r., sygn. akt II AKa 144/21, utrzymującym w mocy wobec ww. skazanego wyrok Sądu Okręgowego w Sieradzu z dnia 4 grudnia 2020 r., sygn. akt II K 34/20, z uwagi na udział w składzie sądu odwoławczego „dwóch tak zwanych neosędziów, którzy według prawa nie są sędziami tego sądu”. Wniósł o wznowienie postępowania apelacyjnego „z prawidłowo obsadzonym składem”.
Zgodnie z art. 540 § 1 k.p.k. możliwe jest wznowienie postępowania sądowego zakończonego prawomocnym orzeczeniem z powodu wskazanych tam przesłanek. Z urzędu wznowienie takiego postępowania sądowego możliwe jest także w razie ujawnienia się bezwzględnej przyczyny odwoławczej (art. 542 § 3 k.p.k.) i do jednej z nich właśnie odnosi się wniosek skazanego. Wniosek ten uznać więc należało jako sygnalizację podstawy do wznowienia postępowania z urzędu.Zasadnicze znaczenie dla rozpoznania tej sprawy ma uchwała 3 połączonych Izb Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r., BSA I-4110-1/2020.
Jak wskazano w niej: „Nienależyta obsada sądu w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. albo sprzeczność składu sądu z przepisami prawa w rozumieniu art. 379 pkt 4 k.p.c. zachodzi także wtedy, gdy w składzie sądu bierze udział osoba powołana na urząd sędziego w sądzie powszechnym albo wojskowym na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw, jeżeli wadliwość procesu powoływania prowadzi, w konkretnych okolicznościach, do naruszenia standardu niezawisłości i bezstronności w rozumieniu art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, art. 47 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej oraz art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności”.
Oznacza to konieczność wykazania istnienia „okoliczności” wskazujących na szczególnie bliski związek konkretnego sędziego z organami władzy wykonawczej w okresie podejmowania przez te organy zamachu na dobro wymiaru sprawiedliwości, które w związku z faktem powołania na stanowisko sędziowskie z udziałem wadliwie ukształtowanej KRS prowadzą do wniosku, że nie zapewnia on w ocenie bezstronnego obserwatora wymaganych standardów bezstronności i niezależności. Autor sygnalizacji, poza wskazaniem na fakt powołania dwóch sędziów ze składu orzekającego do Sądu Apelacyjnego w Łodzi z udziałem wadliwie funkcjonującej KRS, nie podał żadnych konkretnych okoliczności wskazujących na ich bliskie związki z organami władzy wykonawczej.
W istocie dwóch sędziów rozpoznających apelacje w sprawie II AKa 144/21, tj. X.Y. i X.Y.1, zostali powołani na stanowiska sędziowskie z udziałem wadliwie funkcjonującej Krajowej Rady Sądownictwa, odpowiednio na podstawie uchwały tego organu nr […]/2022 z dnia […] 2022 r. oraz uchwały nr […]/2018 z dnia […] 2018 r., z tym że X.Y. w dacie wydania wyroku w ww. sprawie (30 września 2021 r.) była sędzią Sądu Okręgowego, delegowaną do Sądu Apelacyjnego w Łodzi. Zauważyć przy tym jednak trzeba, że Sąd Najwyższy wielokrotnie poddawał już weryfikacji gwarancję bezstronności orzekania tych sędziów.
Nie przytaczając całego szeregu tożsamych w swojej ocenie orzeczeń Sądu w tym przedmiocie, można powołać się na niektóre z nich, choćby te dotyczące jednocześnie obu ww. sędziów, jak np. V KK 486/23 (z dnia 4 kwietnia 2024 r.), V KK 104/24 (z dnia 24 kwietnia 2024 r.), V KO 55/25 (z dnia 7 maja 2025 r.) czy V KS 18/24 (z dnia 31 października 2024 r.), gdzie nie stwierdzono wystąpienia bezwzględnej podstawy odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. Podzielając pogląd wyrażony w ww. orzeczeniach, zarządzono jak na wstępie.[WB][a.ł]