Supreme Court dismisses cassation appeal on acquisitive prescription due to lack of legal issue requiring uniform interpretation.
Legislator summary
AI generatedThe Supreme Court of Poland dismissed the cassation appeal filed by W. K. against the lower court's ruling on acquisitive prescription. The appellant argued that the lower court incorrectly applied civil code provisions regarding the interruption of the prescription period, claiming the period should have restarted after a specific administrative decision. The court found no significant legal issue requiring uniform interpretation or resolution of serious doubts, as the facts clearly showed no interruption occurred. Consequently, the appeal was rejected under Article 398 § 2 of the Code of Civil Procedure.
Legislator headnote
AI generatedArt. 398 § 1, 2 k.p.c.; The Supreme Court may reject a cassation appeal if no significant legal issue exists, no serious doubts require interpretation, and the appeal does not serve the public interest of uniform legal interpretation.
Keywords
AI generatedCited Legislation
AI generatedCited Case Law
AI generatedRelated Decisions
AI generatedFull text
Sygn. akt II CSK 540/19 POSTANOWIENIE Dnia 21 lipca 2020 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Władysław Pawlak w sprawie z wniosku M. K.przy uczestnictwie W. K., K. W., D. B., J. K., X.Y., M. R., A. P., Y.Z., A. Z., B. D. i B.K.o zasiedzenie,na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 21 lipca 2020 r.,na skutek skargi kasacyjnej uczestnika postępowania W. K.od postanowienia Sądu Okręgowego w K.z dnia 28 stycznia 2019 r., sygn. akt I 1Ca (…), 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;
2. oddala wniosek pełnomocnika uczestnika W.K. o przyznanie wynagrodzenia od Skarbu Państwa.
UZASADNIENIE
W związku ze skargą kasacyjną uczestnika W. K. od postanowienia Sądu Okręgowego w K. z dnia 28 stycznia 2019 r., sygn. akt I 1 Ca (…) Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.
Tylko na tych przesłankach Sąd Najwyższy może oprzeć rozstrzygnięcie o przyjęciu lub odmowie przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Dopuszczenie i rozpoznanie skargi kasacyjnej ustrojowo i procesowo jest uzasadnione jedynie w tych sprawach, w których mogą być zrealizowane jej funkcje publicznoprawne. Zatem nie w każdej sprawie, skarga kasacyjna może być przyjęta do rozpoznania. Sąd Najwyższy nie jest trzecią instancją sądową i nie rozpoznaje sprawy, a jedynie skargę, będącą szczególnym środkiem zaskarżenia. W judykaturze Sądu Najwyższego, odwołującej się do orzecznictwa Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w Strasburgu, jeszcze w okresie obowiązywania kasacji zostało utrwalone stanowisko, że ograniczenie dostępności i dopuszczalności kasacji nie jest sprzeczne z Konstytucją RP, ani z wiążącymi Polskę postanowieniami konwencji międzynarodowych (por. uzasadnienie uchwały składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 17 stycznia 2001 r., III CZP 49/00, OSNC 2001, nr 4, poz. 53).
Podstawowym celem postępowania kasacyjnego jest ochrona interesu publicznego przez zapewnienie jednolitości wykładni oraz wkład Sądu Najwyższego w rozwój prawa i jurysprudencji (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 4 lutego 2000 r., II CZ 178/99, OSNC 2000, nr 7-8, poz. 147).Uczestnik zarzucił naruszenie prawa materialnego, tj. art. 123 k.c., art. 124 § 1 i 2 k.c. w zw. z art. 175 k.c., art. 172 § 1 i 2 k.c., art. 336 k.c. i art. 339 k.c., przez ich błędne zastosowanie sprowadzające się do przyjęcia, że zachodzą przesłanki do stwierdzenia zasiedzenia, podczas gdy z uwagi na przerwanie biegu terminu zasiedzenia nie zachodziła ku temu podstawa, co w konsekwencji doprowadziło do błędnego przyjęcia, że termin do stwierdzenia zasiedzenia rozpoczął biec na nowo po wydaniu decyzji z dnia 18 czerwca 1979 r. i okres posiadania wymagany do zasiedzenia dla posiadacza w złej wierze minął z dniem 19 czerwca 2009 r. oraz że uczestnik postępowania nie zdołał obalić domniemania samoistności posiadania nieruchomości przez B. i B. małż.
K., a ponadto do błędnego ustalenia, że posiadanie nieruchomości przez A. K. było posiadaniem samoistnym w złej wierze od czasu pobudowania na niej budynku mieszkalnego w latach 1957-1958, oraz że posiadanie nieruchomości przez B. K. rozpoczęło się w 1970 r.; naruszenie prawa procesowego, tj. m.in. art. 328 § 2 k.p.c. w zw. z art. 381 k.p.c., art. 217 k.p.c., art. 382 k.p.c. oraz art. 391 § 1 k.p.c. przez oddalenie wniosków dowodowych uczestnika i brak wskazania w postanowieniu o ich oddaleniu przyczyn oraz uznanie w uzasadnieniu postanowienia co do istoty sprawy, że wnioski te były spóźnione, pomimo że apelujący wskazał, iż potrzeba powołania się na te dowody wynikła później, a przedłożone przez uczestnika postępowania dokumenty do pism z dnia 20 maja 2018 r., 1 października 2018 r. i 24 października 2018 r. potwierdzały fakty mające dla sprawy istotne znaczenie; art. 381 k.p.c. przez pominięcie nowych faktów i dowodów powołanych przez uczestnika w postępowaniu apelacyjnym, w tym dowodu z przesłuchania D.B. i K.W.; art. 378 § 1 k.p.c. przez rozpoznanie jedynie części zarzutów apelacyjnych.
Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżący oparł na przesłance uregulowanej w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. Przesłanka ta nie została jednak spełniona. Przewidziana w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. oczywista zasadność skargi kasacyjnej zachodzi wówczas, gdy z jej treści, bez potrzeby głębszej analizy oraz szczegółowych rozważań, wynika, że przytoczone podstawy kasacyjne uzasadniają uwzględnienie skargi. W wypadku, gdy strona skarżąca twierdzi, że jej skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona, powinna przedstawić argumentacje prawną, wyjaśniającą w czym ta oczywistość się wyraża oraz uzasadnić to twierdzenie.
Powinna w związku z tym wykazać kwalifikowaną postać naruszenia prawa materialnego i procesowego, polegającą na jego oczywistości prima facie, przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej (por. m.in. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 10 stycznia 2003 r., V CZ 187/02, OSNC 2004, nr 3, poz. 9, z dnia 14 lipca 2005 r., III CZ 61/05, OSNC 2006, nr 4, poz. 75, z dnia 26 kwietnia 2006 r., II CZ 28/06, nie publ., z dnia 29 kwietnia 2015 r., II CSK 589/14, nie publ.). Przesłanką przyjęcia skargi kasacyjnej nie jest oczywiste naruszenie konkretnego przepisu prawa materialnego lub procesowego, lecz sytuacja, w której naruszenie to spowodowało wydanie oczywiście nieprawidłowego orzeczenia (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 8 października 2015 r., IV CSK 189/15 nie publ. i przywołane tam orzecznictwo).Lektura pisemnych motywów zaskarżonego postanowienia nie daje podstaw do przyjęcia, iż orzeczenie to jest oczywiście nieprawidłowe.
Decyzja Wojewódzkiej Komisji ds. Uwłaszczenia w K. z dnia 18 czerwca 1979 r. odmawiająca uwzględnienia wniosku A. K. (ojca B. K. o uwłaszczenie nieruchomością objętą niniejszym wnioskiem o zasiedzenie stanowi moment rozpoczęcia na nowo biegu jej zasiedzenia. Postępowania administracyjne w przedmiocie uwłaszczenia toczyły się z udziałem właściciela nieruchomości, tj. J. K., a także B. K. Mianowicie, akt własności ziemi z dnia 15 maja 1975 r. stwierdzający nabycie z mocy prawa tej nieruchomości na rzecz B. i B. małż. K. został na skutek wznowienia postępowania administracyjnego uchylony decyzją z dnia 16 września 1977 r.
Kolejne postępowanie w przedmiocie uwłaszczenia zakończyło się powołaną wyżej decyzją z dnia 18 czerwca 1979 r. W orzecznictwie Sądu Najwyższego wyjaśniono już, że uczestnictwo w postępowaniu uwłaszczeniowym właściciela i posiadacza oznacza, że ewentualny bieg zasiedzenia mógłby się rozpocząć dopiero po zakończeniu postępowania uwłaszczeniowego, bowiem wszczęcie postępowania o stwierdzenie nabycia własności nieruchomości na podstawie ustawy z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych przerywa bieg terminów zasiedzenia w stosunku do posiadacza takiej nieruchomości, który był uczestnikiem postępowania uwłaszczeniowego (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 21 sierpnia 2003 r., III CKN 535/01, nie publ., z dnia 5 lutego 2010 r., III CSK 124/09 nie publ., z dnia 25 czerwca 2015 r., III CSK 362/14, nie publ.).
Według wiążących w postępowaniu kasacyjnym ustaleń faktycznych (art. 398¹³ § 2 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c.) B. K. wraz z żoną po zakończeniu postępowania uwłaszczeniowego nadal zajmowali nieprzerwanie przedmiotową nieruchomość i dokonali szeregu inwestycji polegających na remontowaniu budynku, postawieniu warsztatu murowanego. Do upływu 30 letniego terminu samoistnego posiadania w złej wierze właściciel ani jego następcy prawni nie podejmowali czynności skutkujących przerwaniem biegu zasiedzenia.Jak chodzi o zarzuty dotyczące pominięcia wniosków dowodowych, to skarżący nie wykazuje, jak tego wymaga art. 3983 § 1 pkt 2 k.p.c., że uchybienie to mogło mieć istoty wpływ na wynik sprawy, w szczególności by wnioskowane dowody dokumentowały zdarzenia przerywające bieg zasiedzenia (tj. w czasie od 19 czerwca 1979 r. do 18 czerwca 2009 r.) w rozumieniu art. 175 k.c. w zw. z art. 123 k.c. Zresztą jak na to zwrócił uwagę Sąd Okręgowy sam skarżący zeznał, że B. i B. małż.
K. uważali sporną nieruchomość za swoją i „czuli się na swoim”. Wzywał ich do zapłaty czynszu, ale oni nie reagowali. Nie uzgadniali z nim, czy też z jego poprzednikiem prawnym (J. K. i jego pozostałymi spadkobiercami) żadnych czynności, które podejmowali w stosunku do tej nieruchomości. Z tych względów Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. Wniosek pełnomocnika skarżącego uczestnika W.K. o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu podlegał oddaleniu, gdyż jeszcze przed rozstrzygnięciem wniosku uczestnika o ustanowienie pełnomocnika z urzędu (postanowienie z dnia 7 maja 2019 r. - k. 610; pismo ORA w […]. o wyznaczeniu pełnomocnika z urzędu pochodzi z 13 maja 2019 r.) ustanowił on pełnomocnika z wyboru do (6 maja 2019 r. - k. 627; pełnomocnictwo upoważniało do wniesienia skargi kasacyjnej i występowania przed Sądem Najwyższym), który jego imieniem wniósł skargę kasacyjną jako pełnomocnik z wyboru (618-626); w razie wniesienia wniosku o ustanowienie pełnomocnika z urzędu przed upływem terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, ostateczny upływ tego terminu określają przepisy art. 124 § 3 i 4 k.p.c. Osoba pełnomocnika z wyboru i ustanowiona z urzędu w tej sprawie jest ta sama.
W chwili wydawania postanowienia z dnia 7 maja 2019 r. Sąd Okręgowy nie miał wiedzy o udzieleniu pełnomocnictwa z wyboru, gdyż skarga kasacyjna fizycznie wpłynęła na dziennika podawczy w dniu 9 maja 2019 r. (k. 618). W sytuacji, gdy uczestnik ma pełnomocnika z wyboru i jego ustanowienie w takim charakterze nastąpiło wcześniej aniżeli ustanowienie z urzędu tego samego pełnomocnika, to nie ma podstaw do zasądzenia kosztów pełnomocnika z urzędu, tym bardziej że, jak wspomniano, skargą kasacyjna została sporządzona i wniesiona przez pełnomocnika z wyboru, a pełnomocnictwo to nie zostało wypowiedziane. jw