Legislator Case Law & Legislation
II CSK 124/15 AI generated

Supreme Court dismisses cassation appeal for lack of invalidity of first-instance proceedings and non-payment of legal aid costs.

Case Number II CSK 124/15
Court / Authority
Jurisdiction Poland (PL)
Outcome Dismissed

Legislator summary

AI generated

The Supreme Court of Poland dismissed the appellant's cassation appeal, refusing to examine the merits of the claim for protection of personal rights. The court found that the appellant was represented by an official lawyer at the first instance, negating the alleged invalidity of proceedings under Article 3989 of the Civil Procedure Code. Additionally, the request for reimbursement of unpaid legal aid costs was rejected because the applicant failed to explicitly declare non-payment in the application.

Legislator headnote

AI generated

Art. 3989 § 1 pkt 3 k.p.c.; Art. 3989 § 2 k.p.c.; Art. 386 § 2 k.p.c.; Art. 3983 § 1 pkt 2 k.p.c. The Supreme Court's preliminary review limits cassation to invalidity of second-instance proceedings; first-instance invalidity requires proof of total deprivation of defense rights and is not examined on the merits. Furthermore, claims for legal aid costs require an explicit declaration of non-payment.

Keywords

AI generated
cassation appeal invalidity of proceedings deprivation of defense legal aid costs official lawyer preliminary review Civil Procedure Code

Cited Legislation

AI generated
Art. 3989 § 1 pkt 1-4 k.p.c.
przedsądu, ustanowiona w art. 3989 k.p.c., w ramach której Sąd Najwyższy dokonuje wstępnej oceny sprawy przedstawionej mu ze skargą kasacyjną.
Art. 3989 § 1 pkt 3 k.p.c.
wniosek o przyjęcie jej do rozpoznania oparła na przesłance wskazanej w art. 3989 § 1 pkt 3 k.p.c. Sąd Najwyższy w ramach bezpośredniej kontroli kasacyjnej bada jedynie nieważność postępowania przed sądem drugiej instancji.
Art. 3989 § 2 k.p.c.
przedsądu, ustanowiona w art. 3989 k.p.c., w ramach której Sąd Najwyższy dokonuje wstępnej oceny sprawy przedstawionej mu ze skargą kasacyjną.
Art. 3983 § 1 pkt 2 k.p.c.
Badanie nieważności postępowania pierwszoinstancyjnego co do zasady wymyka się spod kognicji Sądu Najwyższego i może nastąpić wyjątkowo, w sposób pośredni, gdy skarżący w ramach drugiej podstawy kasacyjnej (art. 3983 § 1 pkt 2 k.p.c.) zarzuca sądowi odwoławczemu naruszenie art.
Art. 386 § 2 k.p.c.
3983 § 1 pkt 2 k.p.c.) zarzuca sądowi odwoławczemu naruszenie art. 386 § 2 k.p.c. przez nieuwzględnienie nieważności postępowania przed sądem pierwszej instancji (zob.
§ 16 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2013 r.
art. 3989 k.p.c
przedsądu, ustanowiona w art. 3989 k.p.c., w ramach której Sąd Najwyższy dokonuje wstępnej oceny sprawy przedstawionej mu ze skargą kasacyjną.
art. 3989 § 1 pkt 3 k.p.c
wniosek o przyjęcie jej do rozpoznania oparła na przesłance wskazanej w art. 3989 § 1 pkt 3 k.p.c.
art. 3983 § 1 pkt 2 k.p.c
Badanie nieważności postępowania pierwszoinstancyjnego co do zasady wymyka się spod kognicji Sądu Najwyższego i może nastąpić wyjątkowo, w sposób pośredni, gdy skarżący w ramach drugiej podstawy kasacyjnej (art. 3983 § 1 pkt 2 k.p.c.) zarzuca sądowi odwoławczemu naruszenie art.
art. 386 § 2 k.p.c
3983 § 1 pkt 2 k.p.c.) zarzuca sądowi odwoławczemu naruszenie art. 386 § 2 k.p.c.

Cited Case Law

AI generated

Need to analyze how this precedent applies to your matter?

Cross-reference this judgment against statutes, commentaries, and subsequent citing case law inside Legislator AI.

Open in Legislator →

Full text

Sygn. akt II CSK 124/15 POSTANOWIENIE Dnia 21 października 2015 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Henryk Pietrzkowski w sprawie z powództwa R. P.‎przeciwko J. K.‎o ochronę dóbr osobistych,‎na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 21 października 2015 r.,‎na skutek skargi kasacyjnej powoda od wyroku Sądu Apelacyjnego w Poznaniu‎z dnia 21 maja 2014 r., sygn. akt I ACa 265/14, 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, 2. oddala wniosek o przyznanie radcy prawnej N.U. kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej powodowi w postępowaniu kasacyjnym.

UZASADNIENIE

Skarga kasacyjna została ukształtowana w przepisach kodeksu postępowania cywilnego jako nadzwyczajny środek zaskarżenia, nakierowany na ochronę interesu publicznego przez zapewnienie rozwoju prawa i jednolitości wykładni oraz usunięcie z obrotu prawnego orzeczeń wydanych w postępowaniu dotkniętym nieważnością lub oczywiście wadliwych, nie zaś jako ogólnie dostępny środek zaskarżenia orzeczeń nie satysfakcjonujących stron. Koniecznej selekcji skarg pod kątem realizacji tego celu służy instytucja tzw. przedsądu, ustanowiona w art. 3989 k.p.c., w ramach której Sąd Najwyższy dokonuje wstępnej oceny sprawy przedstawionej mu ze skargą kasacyjną.

Zakres przeprowadzanego badania jest ograniczony do kontroli, czy w sprawie ujawniły się przewidziane w art. 3989 § 1 pkt 1 - 4 k.p.c. okoliczności przemawiające za przyjęciem skargi do rozpoznania. Pełnomocniczka powoda R. P. w skardze kasacyjnej wniesionej od wyroku Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 21 maja 2014 r. wniosek o przyjęcie jej do rozpoznania oparła na przesłance wskazanej w art. 3989 § 1 pkt 3 k.p.c. Sąd Najwyższy w ramach bezpośredniej kontroli kasacyjnej bada jedynie nieważność postępowania przed sądem drugiej instancji.

Badanie nieważności postępowania pierwszoinstancyjnego co do zasady wymyka się spod kognicji Sądu Najwyższego i może nastąpić wyjątkowo, w sposób pośredni, gdy skarżący w ramach drugiej podstawy kasacyjnej (art. 3983 § 1 pkt 2 k.p.c.) zarzuca sądowi odwoławczemu naruszenie art. 386 § 2 k.p.c. przez nieuwzględnienie nieważności postępowania przed sądem pierwszej instancji (zob. m.in. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 21 listopada 1997 r., I CKN 825/97, OSNC 1998, nr 5, poz. 81; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 23 lutego 2005 r., III CK 323/04, nie publ.).W orzecznictwie Sądu Najwyższego przyjmuje się, że nieważność postępowania zachodzi, gdy z powodu uchybienia przez sąd przepisom postępowania, strona wbrew swej woli została faktycznie pozbawiona możliwości obrony swoich praw w istotnej części, jeżeli skutków tego uchybienia nie można było usunąć przed wydaniem orzeczenia w danej instancji i to bez względu na to, czy takie działanie strony mogłoby mieć znaczenie dla rozstrzygnięcia (por. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 15 lipca 2005 r., IV CSK 84/10, nie publ., z dnia 10 maja 2000 r.

III CKN 416/98, OSNC 2002 nr 12, poz. 20, postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 25 marca 2014 r. I PK 291/13, nie publ.). Pozbawienie możności obrony należy oceniać przy uwzględnieniu konkretnych okoliczności sprawy, bowiem „pojęcie niemożności obrony” może obejmować różne stany faktyczne, jednakże w grę wchodzą tylko wypadki, gdy strona rzeczywiście była pozbawiona możności obrony i nie działała w postępowaniu, a nie gdy mimo naruszenia przepisów procesowych podjęła czynności w postępowaniu (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 11 marca 2008 r.

II CSK 593/07). Z przedstawionych poglądów wynika, że wstępnym warunkiem nieważności postępowania są uchybienia formalne sądu, w wyniku których strona pozbawiona zostaje możności brania udziału w sprawie oraz zgłoszenia twierdzeń faktycznych, wniosków dowodowych oraz zarzutów. Szczegółowa analiza akt sprawy oraz twierdzeń zawartych w skardze kasacyjnej nie pozwalają na stwierdzenie, że w sprawie doszło do nieważności postępowania w powyższym rozumieniu. W ramach tzw. przedsądu Sąd Najwyższy nie dokonuje merytorycznej oceny zasadności podstaw na jakich oparto skargę kasacyjną.

Badając zawarte we wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania twierdzenie, że w sprawie doszło do nieważności postępowania z powodu pozbawienia powoda możności obrony jego praw, należało wskazać, że w postępowaniu przed Sądem Okręgowym powód był reprezentowany, także na rozprawie bezpośrednio poprzedzającej wydanie wyroku, przez pełnomocnika z urzędu.Z przytoczonych względów należało odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do merytorycznego rozpoznania (art. 3989 § 2 k.p.c.).Wniosek o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej w postępowaniu kasacyjnym przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu podlegał oddaleniu.

We wniosku nie zawarto bowiem oświadczenia, iż opłaty nie zostały zapłacone w całości lub w części. Zgodnie z § 16 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (tekst jedn. Dz.U. z 2013 r., poz. 490), oświadczenie to stanowi element konstrukcyjny wniosku i powinno być wyraźnie sformułowane (por. postanowienie SN z dnia 23 lutego 2012 r., V CZ 133/11, nie publ.).

Brak takiego oświadczenia wywołuje skutki materialnoprawne polegające na utracie prawa do wynagrodzenia (postanowienie SN z dnia 9 września 2011 r., III SPP 27/11, nie publ.).