Legislator Case Law & Legislation
I USK 74/23 AI generated

Supreme Court dismisses appeal to exclude judge appointed by KRS due to conflict of interest rules.

Case Number I USK 74/23
Court / Authority
Jurisdiction Poland (PL)
Outcome Dismissed

Legislator summary

AI generated

The Supreme Court dismissed the insured's request to exclude Judge Jarosław Sobuta from the case regarding police pension amounts. The applicant argued that the judge's appointment by the Judicial Council violated conflict of interest provisions under the Code of Civil Procedure. The court ruled that the specific procedural defect alleged did not justify the exclusion of the judge from the proceedings.

Legislator headnote

AI generated

Art. 48 § 1 k.p.c.; Art. 49 § 1 k.p.c. w związku z art. 379 pkt 4 k.p.c.: The court may exclude a judge only if specific statutory grounds for bias or conflict of interest are proven, and the mere fact of appointment by the Judicial Council does not automatically constitute such a ground.

Keywords

AI generated
exclusion of judge conflict of interest Judicial Council appointment Code of Civil Procedure police pension dispute independence of judiciary procedural fairness

Cited Legislation

AI generated
art. 48 k.p.c.
Jako podstawę wniosku wskazano art. 48 k.p.c. i art.
art. 49 k.p.c.
i art. 49 k.p.c. w związku z art.
art. 379 pkt 4 k.p.c.
w związku z art. 379 pkt 4 k.p.c., art.
art. 175 ust. 1 Konstytucji RP
379 pkt 4 k.p.c., art. 175 ust. 1 Konstytucji RP, art.
art. 19 ust. 1 Traktatu o Unii Europejskiej
1 Konstytucji RP, art. 19 ust. 1 Traktatu o Unii Europejskiej, art.
art. 6 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności
1 Traktatu o Unii Europejskiej, art. 6 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności oraz art.
art. 14 ust. 1 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych
6 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności oraz art. 14 ust.
art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.
3), prowadzi w każdym przypadku do nienależytej obsady sądu w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. albo sprzeczności składu tego Sądu z przepisami prawa w rozumieniu art.
art. 87 § 1 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym
Cywilnej, Karnej oraz Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, zgodnie z art. 87 § 1 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym (jednolity tekst: Dz.U.
art. 48 k.p.c
Jako podstawę wniosku wskazano art. 48 k.p.c.

Cited Case Law

AI generated
BSA I-4110-1/20
Supreme Court clarifies that President-appointed judges do not violate independence if they are not involved in the case.
I USK 210/22
Supreme Court allows police pension and disability rent appeal against lower court decision.
Gudmundur Andri Astradsson przeciwko Islandii
wyrok Wielkiej Izby ETPCz z dnia 1 grudnia 2020 r., skarga nr 26374/18, Gudmundur Andri Astradsson przeciwko Islandii; wyroki Trybunału Sprawiedliwości UE: z dnia 19 listopada 2019 r.
AK przeciwko Krajowej Radzie Sądownictwa oraz CP i DO przeciwko Sądowi Najwyższemu
w połączonych sprawach C-585/18, C-624/18 i C-625/18, AK przeciwko Krajowej Radzie Sądownictwa oraz CP i DO przeciwko Sądowi Najwyższemu, EU:C:2019:982; z dnia 2 marca 2021 r.
A.B., C.D., E.F., G.H. i I.J. przeciwko Krajowej Radzie Sądownictwa
Xero Flor przeciwko Polsce
w sprawie Xero Flor przeciwko Polsce, skarga nr 4907/18).
V KO 43/22
Supreme Court dismisses appeal and orders disqualification of judges appointed by KRS from the same procedure.
II KO 48/22
Court awards damages for wrongful detention based on final acquittal in prior criminal case.
V KO 69/22
Supreme Court excludes judge from appeal case due to shared nomination procedure with lower court judges.
I CSKP 524/21
Supreme Court dismisses judge's self-exclusion request regarding ECtHR judgment risk to impartiality.
I KZP 377/22
uchwałę składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 2 czerwca 2022 r., I KZP 377/22, OSNK 2022 nr 6, poz.
AI generated

Need to analyze how this precedent applies to your matter?

Cross-reference this judgment against statutes, commentaries, and subsequent citing case law inside Legislator AI.

Open in Legislator →

Full text

I USK 74/23 POSTANOWIENIE Dnia 26 października 2023 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jolanta Frańczak w sprawie z odwołania A. S. ‎przeciwko Dyrektorowi Zakładu Emerytalno-Rentowego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji w Warszawie‎o wysokość emerytury policyjnej i policyjnej renty inwalidzkiej,‎po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w dniu 26 października 2023 r.,‎wniosku ubezpieczonego z dnia 19 września 2023 r. o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego Jarosława Sobutki od rozpoznania sprawy I USK 74/23, wyłącza sędziego Sądu Najwyższego Jarosława Sobutkę ‎od rozpoznania sprawy I USK 74/23.

UZASADNIENIE

Pełnomocnik ubezpieczonego A. S. pismem z dnia 19 września 2023 r. wniósł o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego Jarosława Sobutki, wyznaczonego do rozpoznania sprawy I USK 74/23 ze skargi kasacyjnej ubezpieczonego w sprawie o wysokość emerytury policyjnej i policyjnej renty inwalidzkiej. Jako podstawę wniosku wskazano art. 48 k.p.c. i art. 49 k.p.c. w związku z art. 379 pkt 4 k.p.c., art. 175 ust. 1 Konstytucji RP, art. 19 ust. 1 Traktatu o Unii Europejskiej, art. 6 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności oraz art. 14 ust. 1 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych.W uzasadnieniu wniosku o wyłączenie SSN Jarosława Sobutki pełnomocnik ubezpieczonego podniósł, że sędzia został powołany na urząd sędziego Sądu Najwyższego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa (dalej KRS) ukształtowanej w oparciu o przepisy ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2018 r., poz.

3) w związku z czym sąd z jego udziałem jest sprzeczny z przepisami prawa w rozumieniu art. 379 pkt 4 k.p.c. Wynika to wprost z uchwały połączonych Izb Sądu Najwyższego - Izba Cywilna, Karna, Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 23 stycznia 2020 r., BSA I-4110- 1/20 (OSNK 2020 nr 2, poz. 1 i OSNC 2020 nr 4, poz. 34). Pogląd ten podzielił między innymi Sąd Najwyższy w uzasadnieniu postanowienia w sprawie I USK 210/22.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Wniosek o wyłączenie SSN Jarosława Sobutki jest zasadny. Po pierwsze, przypomnieć trzeba, że w uchwale pełnego składu Sądu Najwyższego - Izba Cywilna, Karna, Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 23 stycznia 2020 r., BSA I-4110-1/20, przesądzono, że udział osoby powołanej na urząd sędziego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2018 r., poz. 3), prowadzi w każdym przypadku do nienależytej obsady sądu w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. albo sprzeczności składu tego Sądu z przepisami prawa w rozumieniu art. 379 pkt 4 k.p.c. Uchwała składu połączonych Izb:

Cywilnej, Karnej oraz Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, zgodnie z art. 87 § 1 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym (jednolity tekst: Dz.U. z 2023 r., poz. 1093 ze zm.), z chwilą jej podjęcia, uzyskała moc zasady prawnej, co powoduje, że każdy skład orzekający, w tym także skład jednoosobowy, jest nią związany. Zatem nie można przyjąć odmiennej interpretacji przepisu wyłożonego w tej uchwale, dopóki nie nastąpi odstąpienie o zasady prawnej przez odpowiedni skład Sądu Najwyższego.Po drugie, oceniając zasadność wniosku nie można stracić z pola widzenia utrwalonego już orzecznictwa Europejskiego Trybunału Praw Człowieka (zob. wyroki: z dnia 22 lipca 2021 r., Reczkowicz przeciwko Polsce, skarga nr 43447/19; z dnia 8 listopada 2021 r., Dolińska-Ficek i Ozimek przeciwko Polsce, skargi nr 49868/19 i 57511/19; z dnia 3 lutego 2022 r., Advance Pharma sp. z o.o. przeciwko Polsce, skarga nr 1469/20).

W powołanych orzeczeniach przesądzono, że orzekanie przez osoby powołane do Sądu Najwyższego na podstawie wniosku Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w składzie i trybie przewidzianym ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r. stanowi naruszenie prawa do sądu i art. 6 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności (dalej Konwencja), sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r., zmienionej następnie Protokołami nr 3, 5 i 8 oraz uzupełnionej Protokołem nr 2 (Dz.U. z 1993 r. Nr 61, poz. 284). Z tego względu orzeczenie wydane z udziałem wadliwie powołanego sędziego stanowi naruszenie prawa do sądu gwarantowanego przez art. 45 ust. 1 Konstytucji, art. 19 ust. 1 akapit drugi TUE oraz art. 47 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej w związku z art. 6 ust. 1 Konwencji (por. wyrok Wielkiej Izby ETPCz z dnia 1 grudnia 2020 r., skarga nr 26374/18, Gudmundur Andri Astradsson przeciwko Islandii; wyroki Trybunału Sprawiedliwości UE: z dnia 19 listopada 2019 r. w połączonych sprawach C-585/18, C-624/18 i C-625/18, AK przeciwko Krajowej Radzie Sądownictwa oraz CP i DO przeciwko Sądowi Najwyższemu, EU:C:2019:982; z dnia 2 marca 2021 r. w sprawie C-824/18, A.B., C.D., E.F., G.H. i I.J. przeciwko Krajowej Radzie Sądownictwa, EU:C:2021:153, a w jego wykonaniu wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 maja 2021 r., II GOK 2/18, LEX nr 2687377; wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 6 maja 2021 r., II GOK 3/18, LEX nr 3170844; z dnia 11 października 2021 r., II GOK 20/18, LEX nr 3267075; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 15 kwietnia 2021 r., III PSKP 13/21, OSNP 2022 nr 2, poz. 11).Po trzecie, w orzecznictwie Sądu Najwyższego wyrażono stanowiska, że w sytuacji wystąpienia ryzyka nieprawidłowej obsady sądu należy podjąć wszelkie środki zapobiegające, a jednym z nich jest instytucja wyłączenia sędziego (zob. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 8 czerwca 2022 r., V KO 43/22, LEX nr 3375645; z dnia 23 czerwca 2022 r., II KO 48/22, LEX nr 3370369; z dnia 28 lipca 2022 r., V KO 69/22, LEX nr 3375652; z dnia 25 listopada 2021 r., I CSKP 524/21, LEX nr 3262183).

Wypracowanej zasady nie może znosić wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 23 stycznia 2022 r., P 10/19 (OTK-A 2022, poz. 14), ponieważ pomija całkowicie dorobek Europejskiego Trybunału Praw Człowieka (zob. wyrok z dnia 7 maja 2021 r. w sprawie Xero Flor przeciwko Polsce, skarga nr 4907/18). Naruszenie opisanych wyżej standardów może natomiast doprowadzić do odpowiedzialności odszkodowawczej państwa (zob. uchwałę składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 2 czerwca 2022 r., I KZP 377/22, OSNK 2022 nr 6, poz. 22), a tego typu konsekwencji należy unikać, licząc jednocześnie, że racjonalny ustawodawca konwaliduje w końcu ułomny mechanizm, skoro procedura nominacyjna, wykazująca nadmierny wpływ władzy ustawodawczej i wykonawczej na powoływanie sędziów, jest ze swej strony niezgodna z art. 6 ust. 1 Konwencji, a przepis ten stanowi o prawie do sprawiedliwego i publicznego rozpoznania sprawy przez niezawisły i bezstronny sąd ustanowiony ustawą.

W tym sektorze terminologicznym nie ma sporu także między art. 45 ust. 1 Konstytucji i art. 47 Karty Praw Podstawowych UE, skoro w tych przepisach jest mowa o niezawisłym i bezstronnym sądzie. Stąd wynika obowiązek ukształtowania składu sądu nie tylko w myśl prawa krajowego, lecz równocześnie w zgodzie ze standardem skutecznej ochrony sądowej, jaki wynika z Konwencji i prawa UE (doktryna acte eclaire). W tym ostatnim układzie oczywiście Unia Europejska nie ma kompetencji do samodzielnego kształtowania (narzucania) organizacji sądownictwa (zresztą nie o to tu chodzi), ale ma uprawnienie do oceny czy sposób realizacji przez państwo jego suwerennej kompetencji odpowiada standardom unijnym (zob.

D. Miąsik: System Prawa Unii Europejskiej, Tom 2 - Zasady i prawa podstawowe, C.H. BECK Warszawa 2022, s. 478-479 i tam podana literatura).Biorąc powyższe pod uwagę Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji (art. 48 § 1 k.p.c., art. 49 § 1 k.p.c. w związku z art. 379 pkt 4 k.p.c.). [SOP][ms]