Supreme Court excludes judge from appeal case due to shared nomination procedure with lower court judges.
Legislator summary
AI generatedThe Supreme Court granted a judge's request to be excluded from a cassation case. The defense argued that the entire bench was appointed via the same nomination procedure as the lower court judges who issued the contested verdict. The court agreed that this shared origin created a real risk of bias, violating the principle of an impartial tribunal under Article 6 of the ECHR.
Legislator headnote
AI generatedArt. 41 § 1 k.p.k.; Art. 6 ust. 1 KPPC; A judge must be excluded if their appointment procedure is identical to that of the lower court judges whose decision is under appeal, as this creates a legitimate doubt regarding impartiality and violates the principle of an independent and impartial tribunal.
Keywords
AI generatedCited Legislation
AI generatedCited Case Law
AI generatedRelated Decisions
AI generatedFull text
Sygn. akt V KO 69/22 POSTANOWIENIE Dnia 28 lipca 2022 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Waldemar Płóciennik w sprawie P. M.po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 28 lipca 2022 r., wniosku sędziego Pawła Kołodziejskiego o wyłączenie od rozpoznania sprawy V KK 377/21, na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. w zw. z art. 42 § 1 i 4 k.p.k. oraz art. 6 ust. 1 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, postanowił wyłączyć sędziego Sądu Najwyższego Pawła Kołodziejskiego od rozpoznania sprawy o sygnaturze V KK 377/21.
UZASADNIENIE
Obrońca skazanego P. M. wniósł na jego korzyść kasację od wyroku Sądu Apelacyjnego w [...] z dnia 27 stycznia 2021 r., sygn. akt II AKa [...], która została zarejestrowana pod sygnaturą V KK 377/21 i zarządzeniem Prezesa Sądu Najwyższego kierującego pracą Izby Karnej przydzielona do referatu SSN Marka Motuka.Zarządzeniem z dnia 21 lutego 2022 r. sprawa została skierowana do rozpoznania na rozprawie w dniu 5 maja 2022 r. w składzie: przewodniczący i sprawozdawca SSN Marek Motuk oraz sędziowie SN Igor Zgoliński i Antoni Bojańczyk.W dniu 28 kwietnia 2022 r. do Sądu Najwyższego wpłynął wniosek skazanego o wyłączenie całego składu wyznaczonego do rozpoznania jego sprawy, z uwagi na fakt, że wszyscy trzej sędziowie, wyznaczeni do rozpoznania sprawy, zostali powołani na urząd sędziego Sądu Najwyższego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa, ukształtowanej przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2018 r., poz. 3), a zaskarżone kasacją orzeczenie również zapadło z udziałem sędziów powołanych w tej procedurze.
Zdaniem skazanego, okoliczność ta może wywrzeć wpływ na sposób rozstrzygnięcia przez Sąd Najwyższy kwestii dopuszczalności i prawidłowości składu, który wydał zaskarżony kasacją wyrok.Orzeczeniem z dnia 8 czerwca 2022 r., sygn. akt V KO 43/22, Sąd Najwyższy postanowił wyłączyć sędziów Sądu Najwyższego Marka Motuka, Igora Zgolińskiego i Antoniego Bojańczyka od rozpoznania sprawy V KK 377/21, argumentując, iż „Biorąc pod uwagę fakt, że wszyscy trzej wyznaczeni do rozpoznania sprawy o sygn. akt V KK 377/21 sędziowie Sądu Najwyższego otrzymali nominacje na stanowisko sędziego Sądu Najwyższego w tej samej procedurze, co orzekający zaskarżonym wyrokiem dwaj sędziowie Sądu Apelacyjnego w [...]:
SSA M. S. i SSA A. R., tj. na wniosek KRS ukształtowanej przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. (Dz.U. z 2018 r., poz. 3) – zachodzi niebezpieczeństwo, iż fakt ten może wywrzeć wpływ na zdolność bezstronnego orzekania w niniejszej sprawie podczas oceny wystąpienia bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. Orzekanie w tym postępowaniu przez objętych wnioskiem sędziów naruszałoby bowiem sedno zakazu nemo iudex in causa sua, ponieważ okoliczności poddane badaniu z urzędu w tym postępowaniu, dotyczą także członków składu orzekającego (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 8 czerwca 2022 r., V KO 43/22).Zarządzeniem Nr 1/15/2022 Prezesa Sądu Najwyższego kierującego pracą Izby Karnej z dnia 29 czerwca 2022 r. o przydzieleniu spraw, sprawa V KK 377/21 została skierowana do referatu sędziego Pawła Kołodziejskiego.W dniu 7 lipca 2022 r. wyznaczony sędzia złożył, w trybie art. 42 § 1 k.p.k. w zw. z art. 41 § 1 k.p.k., wniosek o wyłączenie go od rozpoznania opisanej sprawy, albowiem na urząd sędziego Sądu Najwyższego został powołany przez Prezydenta RP postanowieniem z dnia 7 marca 2022 r., także na podstawie rekomendacji Krajowej Rady Sądownictwa w składzie ukształtowanym na podstawie przepisów kwestionowanych przez skarżącego.Sąd Najwyższy zważył, co następuje.Zgodnie z art. 41 § 1 k.p.k. sędzia ulega wyłączeniu, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie.
Kwestią wyłączenia sędziego w opisanej wyżej sytuacji, tj. w układzie, gdy o zarzucie nienależytej obsady sądu spowodowanej wadliwością postępowania nominacyjnego prowadzonego przed Krajową Radę Sądownictwa ukształtowaną stosownie do przepisów ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r., poz.
3) orzekać miałby sędzia Sądu Najwyższego powołany na urząd w procedurze nominacyjnej ukształtowanej tą samą ustawą, Sąd Najwyższy zajmował się m.in. w sprawach II KO 12/22 – postanowienie z dnia 17 marca 2022 r. i IV KO 32/22 – postanowienie z dnia 28 kwietnia 2022 r. Nie dostrzegając potrzeby powtarzania trafnych wywodów zawartych w tych orzeczeniach wskazać należy, że w zaistniałym układzie, udział wyznaczonego sędziego w rozpoznaniu kasacji stanowiłby naruszenie zakazu nemo iudex in causa sua, a ponadto mógłby realnie prowadzić do naruszenia standardu z art. 6 ust. 1 Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności i uznania, że taki skład orzekający w ogóle nie stanowi niezależnego i bezstronnego sądu ustanowionego ustawą, co mogłoby skutkować m.in. odpowiedzialnością odszkodowawczą Państwa (zob. także: uchwała składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 2 czerwca 2022 r., I KZP 2/22).W powyższym stanie rzeczy, podzielając wątpliwości podnoszone przez wyznaczonego sędziego, należało wyłączyć SSN Pawła Kołodziejskiego od udziału w sprawie V KK 377/21.