Supreme Court dismisses cassation appeal for lack of legal issues and need for interpretation under Civil Procedure Code.
Legislator summary
AI generatedThe Supreme Court refused to accept the cassation appeal filed by participant C.S. against the lower court's decision to dismiss the inheritance claim. The appellant argued that significant legal issues existed regarding the interpretation of testamentary freedom and the validity of third-party dictated wills under the Civil Code. The court determined that the appellant's arguments were based on factual assertions unsupported by the court's findings and did not meet the statutory criteria for a legal issue requiring interpretation.
Legislator headnote
AI generatedArt. 3989 § 1 k.p.c.; Art. 3989 § 2 k.p.c.; The Supreme Court must verify the admissibility of a cassation appeal by examining whether a significant legal issue exists or if there is a need for interpretation of legal provisions raising serious doubts or inconsistencies in case law, rather than reviewing the merits of the appeal's grounds.
Keywords
AI generatedCited Legislation
AI generatedCited Case Law
AI generatedRelated Decisions
AI generatedFull text
I CSK 965/26 POSTANOWIENIE 28 kwietnia 2026 r.Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Aleksander Stępkowski na posiedzeniu niejawnym 28 kwietnia 2026 r. w Warszawiew sprawie z wniosku B.P.z udziałem B.S., C.S., H.S., J.S., S.S., J.S.1, K.B. i M.B.o stwierdzenie nabycia spadku po K.K.,na skutek skargi kasacyjnej C.S.od postanowienia Sądu Okręgowego w Tarnobrzeguz 27 listopada 2025 r., I Ca 304/23, odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
UZASADNIENIE
Postanowieniem z 27 listopada 2025 r. Sąd Okręgowy w Tarnobrzegu, w sprawie z wniosku B.P., z udziałem B.P., o stwierdzenie nabycia spadku po K.K., na skutek apelacji uczestnika C.S. od postanowienia Sądu Rejonowego w Nisku z 28 lutego 2025 r., oddalił apelację (pkt I) oraz rozstrzygnął o kosztach postępowania (pkt II).Postanowienie zostało zaskarżone przez uczestnika C.S.. Jako uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania uczestnik wskazał, że w sprawie występują istotne zagadnienia prawne oraz istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych.Wnioskodawca nie złożył skutecznie odpowiedzi na skargę kasacyjną.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie kwalifikowała się do przyjęcia celem jej merytorycznego rozpoznania.Skarga kasacyjna została ukształtowana w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego jako nadzwyczajny środek zaskarżenia, nakierowany na ochronę interesu publicznego przez zapewnienie rozwoju prawa, jednolitości orzecznictwa oraz prawidłowej wykładni, a także w celu usunięcia z obrotu prawnego orzeczeń wydanych w postępowaniu dotkniętym nieważnością lub oczywiście wadliwych, nie zaś jako ogólnie dostępny środek zaskarżenia orzeczeń umożliwiający rozpoznanie sprawy w kolejnej instancji sądowej.
Konieczna selekcji skarg pod kątem realizacji tego celu odbywa się w drodze badania zasadności wniosku skarżącego o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania. Przesłanki pozytywnej weryfikacji tego wniosku określa art. 3989 § 1 k.p.c. Są nimi: (1) występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego; (2) istnienie potrzeby wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów; (3) nieważność postępowania lub (4) oczywista zasadność skargi. Dokonując tej weryfikacji, Sąd Najwyższy bada jednie to, czy w sprawie zaistniała przynajmniej jedna z przesłanek uzasadniających wniosek o przyjęcie jej do rozpoznania, nie zaś podstawy kasacyjne i ich uzasadnienie.
W orzecznictwie Sądu Najwyższego przyjmuje się, że istotnym zagadnieniem prawnym w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. jest zagadnienie objęte podstawami kasacyjnymi, doniosłe z punktu widzenia rozstrzygnięcia sprawy i nierozstrzygnięte dotąd w orzecznictwie, którego wyjaśnienie może się przyczynić do rozwoju prawa. Powołanie się przez skarżącego na takie zagadnienie wymaga jego sformułowania oraz uzasadnienia twierdzenia, że występuje ono w danej sprawie (zob. postanowienia Sądu Najwyższego z: 28 listopada 2003 r., II CK 324/03, 7 czerwca 2005 r., V CSK 3/05, z 13 lipca 2007 r., III CSK 180/07, 22 listopada 2007 r., I CSK 326/07, 26 września 2005 r., II PK 98/05, 10 maja 2019 r., I CSK 627/18).
Zagadnienie przedstawione w skardze kasacyjnej nie spełnia powyższego kryterium.Strona skarżąca wskazała, że w sprawie występują istotne zagadnienia prawne dotyczące oceny: czy pod pojęciem zasady swobody testowania, czy też swobodnego wyrażenia woli przez testatora w rozumieniu art. 92 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 14 lutego 1991 r. Prawo o notariacie w zw. z art. 944 § 2 k.c. należy rozumieć odczytanie przez notariusza testatorowi treści testamentu z zapisem windykacyjnym podyktowanej przez osobę trzecią i jedynie potwierdzenie treści gotowego testamentu przez testatora podyktowanego przez osobę trzecią.
Czy jako stan wyłączający świadome lub swobodne wyrażenie woli w rozumieniu art. 945 § 1 pkt 1 k.c. w zw. z art. 82 k.c. należy zakwalifikować podyktowanie notariuszowi treści testamentu i zawartych w nim zapisów windykacyjnych przez osobę obdarowaną przy jednoczesnym udziale tej osoby przy wszystkich czynnościach notarialnych dotyczących sporządzenia testamentu tj. przy wyrażeniu woli przez testatora, odczytaniu i podpisaniu testamentu? Czy jako stan wyłączający świadome lub swobodne wyrażenie woli przez testatora w rozumieniu art. 945 §1 pkt 1 k.c. w zw. z art. 82 k.c. należy traktować potwierdzenie przez testatora woli osoby trzeciej odczytanej przez notariusza testatorowi, podpisanej przy jednoczesnym udziale tejże osoby trzeciej przy ww. czynnościach notarialnych z udziałem testatora? Czy jako stan wyłączający świadome lub swobodne wyrażenie woli przez testatora w rozumieniu art. 945 §1 pkt 1 k.c. w zw. z art. 82 k.c. należy traktować udział wszystkich osób ujętych w testamencie przy wszystkich czynnościach notarialnych dotyczących sporządzenia testamentu, tj. przy wyrażeniu woli przez testatora odczytaniu i podpisaniu testamentu.Należy podkreślić, że tak sformułowane zagadnienia nie mają związku ze sprawą, w dużym stopniu są oparte na twierdzeniach faktycznych skarżącego, które nie znajdują oparcia w ustaleniach sądów.
Należy wyraźnie zaznaczyć, że jest rzeczą naturalną, że spadkodawca może niekiedy pragnąć skonsultować się z bliskimi np. ich preferencje co do przyszłych korzyści ze spadku po nim i sporządzenie testamentu zgodnie z takimi preferencjami nie może samo w sobie stanowić o jego wadliwości, jeżeli nie doszło do naruszenia swobody testowania. Dopuszczalną praktyką jest uprzednie sporządzanie projektu dokumentu, również przez notariusza, fakt zaś sporządzenia projektu aktu notarialnego nie determinuje jego ważności. W ustaleniach faktycznych orzeczenia jest przyjęte, że notariusz zeznała, że z całą pewnością Testatorka swoją wolę wyartykułowała w jej obecności, jak również podpisała gotowy dokument.
Nie ma zatem jakichkolwiek podstaw do rozważenia stosowania art. 945 §1 pkt 1 k.c. w zw. z art. 82 k.c.Te same zagadnienia, jedynie przedstawione jako rodzące potrzebę wykładni przepisów prawnych, przedłożono jako uzasadniające przyjęcie skargi do rozpoznania na mocy art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c. Ponieważ jednak – ze względów wskazanych powyżej – sformułowane wątpliwości nie mają związku ze sprawą, należało uznać, że również w tym zakresie, wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania nie zasługuje na uwzględnienie.
Z przytoczonych względów należało odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (art. 3989 § 2 k.p.c.). Aleksander Stępkowski (Ł.W.)[SOP]