Supreme Court dismisses cassation appeal as facts and evidence assessment cannot be challenged on appeal.

I CSK 742/24 POSTANOWIENIE 20 sierpnia 2024 r.Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Tomasz Szanciło na posiedzeniu niejawnym 20 sierpnia 2024 r. w Warszawie‎w sprawie z powództwa H.J.‎przeciwko […] Spółdzielni Mieszkaniowej "E." w likwidacji w K.‎o zapłatę,‎na skutek skargi kasacyjnej H.J.‎od wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie z 8 marca 2023 r., VII AGa 1302/22, 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;

2. zasądza od H.J. na rzecz […]‎ Spółdzielni Mieszkaniowej „E.” w likwidacji‎ w K. kwotę 5.400 zł (pięć tysięcy‎ czterysta złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania‎ kasacyjnego – wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie‎ od dnia następnego po upływie tygodnia od dnia doręczenia‎ powodowi odpisu postanowienia do dnia zapłaty. [P.L.]

UZASADNIENIE

W związku ze skargą kasacyjną powoda H.J. od wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie z 8 marca 2023 r. Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Tylko na tych przesłankach Sąd Najwyższy może oprzeć rozstrzygnięcie o przyjęciu lub odmowie przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

W judykaturze wielokrotnie wypowiadano się na temat charakteru skargi kasacyjnej (zob. np. postanowienia SN: z dnia 13 czerwca 2018 r., II CSK 71/18; z dnia 15 kwietnia 2021 r., I CSK 34/21; z 25 sierpnia 2021 r., II CSK 216/21). Wskazano m.in., że skarga kasacyjna została ukształtowana w przepisach kodeksu postępowania cywilnego jako nadzwyczajny środek zaskarżenia, nakierowany na ochronę interesu publicznego przez zapewnienie rozwoju prawa, jednolitości orzecznictwa oraz prawidłowej wykładni, a także w celu usunięcia z obrotu prawnego orzeczeń wydanych w postępowaniu dotkniętym nieważnością lub oczywiście wadliwych, nie zaś jako ogólnie dostępny środek zaskarżenia orzeczeń umożliwiający rozpoznanie sprawy w kolejnej instancji sądowej.Koniecznej selekcji skarg pod kątem realizacji tego celu służy instytucja tzw. przedsądu, ustanowiona w art. 3989 k.p.c., w ramach której Sąd Najwyższy dokonuje wstępnej oceny skargi kasacyjnej.

Ten etap postępowania przed Sądem Najwyższym jest ograniczony – co należy podkreślić – wyłącznie do zbadania przesłanek przewidzianych w art. 3989 § 1 pkt 1-4 k.p.c., nie zaś merytorycznej oceny skargi kasacyjnej. W razie spełnienia co najmniej jednej z tych przesłanek, przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania jest usprawiedliwione.Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżący oparł na przesłance uregulowanej w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.Przewidziana w powołanym przepisie oczywista zasadność skargi kasacyjnej zachodzi wówczas, gdy z jej treści, bez potrzeby głębszej analizy oraz szczegółowych rozważań, wynika, że przytoczone podstawy kasacyjne uzasadniają uwzględnienie skargi.

W tym kontekście Sąd Najwyższy wskazuje także, że skarga kasacyjna stanowi nadzwyczajny środek zaskarżenia. Jego rozpoznanie nie ma charakteru postępowania w ramach trzeciej instancji. Służy realizacji konstytucyjnych i ustawowych zadań Sądu Najwyższego, wśród których pozostają przede wszystkim nadzór nad działalnością sądów powszechnych i wojskowych w zakresie orzekania (art. 183 ust. 1 Konstytucji RP). Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r. poz. 622) jego obowiązki obejmują zapewnienie jednolitości orzecznictwa i rozstrzyganie zagadnień prawnych.

Tym właśnie celom wypada podporządkować także rozstrzyganie skarg kasacyjnych.Jeżeli strona skarżąca twierdzi, że jej skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona, powinna przedstawić argumentację prawną wyjaśniającą w czym ta oczywistość się wyraża oraz uzasadnić to twierdzenie. Powinna w związku z tym wykazać kwalifikowaną postać naruszenia prawa materialnego i procesowego, polegającą na jego oczywistości prima facie, przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej (zob. m.in. postanowienia SN: z 10 stycznia 2003 r., V CZ 187/02, OSNC 2004, nr 3, poz. 49; z 14 lipca 2005 r., III CZ 61/05, OSNC 2006, nr 4, poz. 75; z 26 kwietnia 2006 r., II CZ 28/06; z 29 kwietnia 2015 r., II CSK 589/14).

Oceniając wynikającą z art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. przesłankę oczywistej zasadności skargi, nie da się nie dostrzec, że ma ona charakter wyjątkowy. W konsekwencji w judykaturze Sądu Najwyższego przyjmuje się, że oczywista zasadność skargi powinna dać się stwierdzić na pierwszy rzut oka bez zbytniego wgłębiania się w sprawę (zob. np. postanowienie z 2 sierpnia 2007 r., III UK 45/07).Przesłanką przyjęcia skargi kasacyjnej nie jest oczywiste naruszenie konkretnego przepisu prawa materialnego lub procesowego, lecz sytuacja, w której naruszenie to spowodowało wydanie oczywiście nieprawidłowego orzeczenia (zob. postanowienie SN z 8 października 2015 r., IV CSK 189/15 i przywołane tam orzecznictwo).

Skarżący, przedstawiając – jako okoliczność uzasadniającą rozpoznanie skargi kasacyjnej „oczywiste naruszenie prawa” – powinien zatem wykazać kwalifikowany charakter tego naruszenia (zob. postanowienia SN: z 8 marca 2002 r., I PKN 341/01, OSNP 2004, nr 6, poz. 100; z 10 stycznia 2003 r., V CZ 187/02, OSNC 2004, nr 3, poz. 49; z 15 kwietnia 2021 r., IV CSK 617/20).Uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania nie spełnia powyższych wymogów – nie wykazano, aby w sprawie występował stan „oczywistej zasadności” skargi w rozumieniu powyższego przepisu.

W skardze zawarto polemikę z ustaleniami poczynionymi przez Sądy obu instancji. Tymczasem pod pretekstem kwalifikowanego naruszenia prawa materialnego nie można zmierzać do podważenia dokonanej w sprawie oceny dowodów (zob. np. postanowienie SN z 9 sierpnia 2018 r., II PK 213/17). Jest to istotne, gdyż zgodnie z art. 3983 § 3 k.p.c. podstawą skargi kasacyjnej nie mogą być zarzuty dotyczące ustalenia faktów lub oceny dowodów. Sąd Najwyższy jest bowiem związany ustaleniami faktycznymi stanowiącymi podstawę zaskarżonego orzeczenia (art. 39813 § 2 in fine k.p.c.).Analiza motywów zaskarżonego orzeczenia pozwala na powzięcie wniosku, że w istocie, zgodnie z ustaleniami poczynionymi przez Sąd Apelacyjny, nie ma podstaw do uznania, że strona pozwana miała jakiekolwiek zobowiązanie wobec strony powodowej związane z wyrażeniem zgody na sprzedaż alkoholu.

Sąd ten bowiem klarownie wskazał, że nie zgadza się z Sądem Okręgowym odnośnie do kwestii zastosowania art. 65 k.c. i uznania w okolicznościach niniejszej sprawy, iż z cesji stron wynikało przyjęcie na przez pozwanego zobowiązania do udzielenia zgody/niecofnięcia zgody na sprzedaż alkoholu.Wniosek zaprezentowany przez Sąd meriti wynika z wykładni znajdujących się w aktach sprawy umów, tj. umowy najmu z 17 października 2013 r. i umowy przeniesienia praw i obowiązków wynikających z umowy najmu lokalu z 10 stycznia 2014 r. Lektura postanowień tych umów, wbrew twierdzeniom skarżącego, nie daje asumptu do uznania, że pozwany posiadał względem powoda zobowiązanie w kwestii udzielenia aprobaty odnośnie do wyrażenia zgody na sprzedaż alkoholu.

Wręcz przeciwnie, to powód był zobowiązany do przedstawienia takiej zgody, a zatem to na nim spoczywał obowiązek uzyskania tej zgody. Z poczynionych ustaleń nie wynika, aby pozwany w jakikolwiek sposób zobowiązał się, że takiej zgody udzieli. Trafnie zatem Sąd Apelacyjny uznał, iż, co prawda z przyczyn innych niż wskazanych przez Sąd I instancji, powództwo podlegało oddaleniu. W konsekwencji argumentacja przytoczona we wniosku nie wykazuje tezy, że zaskarżone orzeczenie stanowi konsekwencję kardynalnych błędów w zakresie wykładni prawa, których efektem jest orzeczenie oczywiście wadliwe.

Odmienne stanowisko jednej ze stron co do wykładni umowy samo w sobie nie stanowi o spełnieniu przesłanki z art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.Z tych względów, na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c., Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, nie znajdując też okoliczności, które w ramach przedsądu jest obowiązany brać pod uwagę z urzędu.O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 98 § 1, 11 i 3 w zw. z art. 99 w zw. z art. 391 § 1 w zw. z art. 39821 k.p.c., z uwzględnieniem § 2 pkt 7 w zw. z § 10 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tekst jedn.

Dz.U. z 2023 r. poz. 1935 ze zm.). ‎ [P.L.] [ms]