Supreme Court dismisses cassation appeal on acquisition by prescription due to lack of obvious legal error.
Legislator summary
AI generatedThe Supreme Court of Poland refused to accept the cassation appeal filed by B. K. against the lower court's decision denying acquisition of property by prescription. The applicant argued for an obvious legal error regarding the interpretation of possession, but the court found no such error because the lower court correctly identified that the applicant failed to manifest a change from dependent to independent possession in good faith. Consequently, the court ruled that the appeal did not meet the statutory threshold for acceptance under Article 3989 of the Code of Civil Procedure.
Legislator headnote
AI generatedArt. 3989 § 1 k.p.c.; Art. 3989 § 2 k.p.c.: A cassation appeal is inadmissible if it does not present an important legal issue or an obvious error in the application of law, as the Supreme Court acts as a filter for public interest rather than a third instance.
Keywords
AI generatedCited Legislation
AI generatedCited Case Law
AI generatedFull text
Sygn. akt I CSK 388/16 POSTANOWIENIE Dnia 21 grudnia 2016 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Władysław Pawlak w sprawie z wniosku B. K. przy uczestnictwie G. W. , A. W. i A. W.o stwierdzenie nabycia własności nieruchomości przez zasiedzenie,na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 21 grudnia 2016 r.,na skutek skargi kasacyjnej wnioskodawczyni od postanowienia Sądu Okręgowego w W. z dnia 12 stycznia 2016 r., sygn. akt V Ca (...), odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
UZASADNIENIE
W związku ze skargą kasacyjną wnioskodawczyni B. K. od postanowienia Sądu Okręgowego w W. z dnia 12 stycznia 2016 r., sygn. akt V Ca […] Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.
Tylko na tych przesłankach Sąd Najwyższy może oprzeć rozstrzygnięcie o przyjęciu lub odmowie przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Dopuszczenie i rozpoznanie skargi kasacyjnej ustrojowo i procesowo jest uzasadnione jedynie w tych sprawach, w których mogą być zrealizowane jej funkcje publicznoprawne. Zatem nie w każdej sprawie, skarga kasacyjna może być przyjęta do rozpoznania. Sąd Najwyższy nie jest trzecią instancją sądową i nie rozpoznaje sprawy, a jedynie skargę, będącą szczególnym środkiem zaskarżenia. W judykaturze Sądu Najwyższego, odwołującej się do orzecznictwa Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w Strasburgu, jeszcze w okresie obowiązywania kasacji zostało utrwalone stanowisko, że ograniczenie dostępności i dopuszczalności kasacji nie jest sprzeczne z Konstytucją RP, ani z wiążącymi Polskę postanowieniami konwencji międzynarodowych (por. uzasadnienie uchwały składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 17 stycznia 2001, III CZP 49/00, OSNC 2001, nr 4, poz. 53).
Podstawowym celem postępowania kasacyjnego jest ochrona interesu publicznego przez zapewnienie jednolitości wykładni oraz wkład Sądu Najwyższego w rozwój prawa i jurysprudencji (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 4 lutego 2000 r., II CZ 178/99, OSNC 2000, nr 7-8, poz. 147). Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżąca oparła na przesłance uregulowanej w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. Przesłanka ta nie została jednak spełniona.Przewidziana w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. oczywista zasadność skargi kasacyjnej zachodzi wówczas, gdy z jej treści, bez potrzeby głębszej analizy oraz szczegółowych rozważań, wynika, że przytoczone podstawy kasacyjne uzasadniają uwzględnienie skargi.
W wypadku, gdy strona skarżąca twierdzi, że jej skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona, powinna przedstawić argumentacje prawną, wyjaśniającą w czym ta oczywistość się wyraża oraz uzasadnić to twierdzenie. Powinna w związku z tym wykazać kwalifikowaną postać naruszenia prawa materialnego i procesowego, polegającą na jego oczywistości prima facie, przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej (por. m.in. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 10 stycznia 2003 r., V CZ 187/02, OSNC 2004, nr 3, poz. 49, z dnia 14 lipca 2005 r., III CZ 61/05, OSNC 2006, nr 4, poz. 75, z dnia 26 kwietnia 2006 r., II CZ 28/06, nie publ., z dnia 29 kwietnia 2015 r., II CSK 589/14, nie publ.).Skarżąca przedstawiając uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania w kontekście zarzucanych naruszeń prawa procesowego i materialnego oraz motywów zaskarżonego orzeczenia, nie wykazała, iż kwestionowane rozstrzygnięcie stanowi efekt ewidentnych błędów w zakresie wykładni prawa i w konsekwencji jest oczywiście nieprawidłowe, jak też, że zachodzi potrzeba rozpoznania skargi kasacyjnej.Poprzednie postanowienie Sądu Okręgowego oddalające apelację uczestniczki G.
W. od postanowienia Sądu Rejonowego uwzględniającego wniosek o zasiedzenie, Sąd Najwyższy uchylił i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania postanowieniem z dnia 16 października 2015 r., I CSK 885/14. W uzasadnieniu stwierdził, że jakkolwiek o kasatoryjnym orzeczeniu zadecydowało uchybienie przepisom prawa procesowego, to w świetle podniesionych w skardze kasacyjnej zarzutów naruszenia art. 172 k.c. w zw. z art. 336 k.c. i art. 348 k.c. dotyczących tego, czy wnioskodawczyni była od dnia 4 marca 1979 r., tj. od śmierci A. W. posiadaczem samoistnym siedliskowej części nieruchomości, czy też jej posiadanie miało charakter zależny, zwrócił uwagę, iż w wypadku zmiany posiadania zależnego na samoistne ciężar dowodu, że zmiana taka nastąpiła, spoczywa na posiadaczu i w takiej sytuacji nie korzysta on z domniemania, które jest ustanowione w art. 339 k.c. Zatem zmiana charakteru posiadania musi zostać zamanifestowana w sposób nie budzący wątpliwości wobec otoczenia i w stosunku do samego właściciela.Sąd drugiej instancji rozpoznając ponownie sprawę zmienił postanowienie Sądu pierwszej instancji i wniosek o stwierdzenie zasiedzenia oddalił uznając, że zamanifestowanie przez wnioskodawczynię zmiany charakteru posiadania z zależnego na samoistne w złej wierze nastąpiło najwcześniej w 1995 r. tj. od momentu rozpoczęcia płacenia przez nią podatków we własnym imieniu i po opuszczeniu nieruchomości przez dzierżawcę S. M., który taką umowę w odniesieniu do części nieruchomości składającej się z działki nr 25 miał zawartą jeszcze za życia właścicielki A.
W.. Z ustaleń faktycznych stanowiących podstawę rozstrzygnięcia wynika, że S. M. przed opuszczeniem przedmiotowej nieruchomości nie poczuwał się za samoistnego posiadacza i co istotne wykorzystywał przy hodowli trzody chlewnej pomieszczenia gospodarcze zlokalizowane na tej części działki siedliskowej, której dotyczy wniosek B. K. o zasiedzenie. W związku z tym, że dzierżawca korzystał z tej nieruchomości niezależnie od posiadania przez wnioskodawczynię i nie był przez nią ograniczany, to nie mogła mieć silniejszego od niego posiadania.
Innymi słowy, skoro wnioskodawczyni nie zamanifestowała w stosunku do dzierżawcy do momentu opuszczenia przez niego tej nieruchomości swego władztwa np. poprzez zażądanie płacenia czynszu, ewentualnie opuszczenia tej części nieruchomości, której dotyczy wniosek o zasiedzenie i przeniesienia prowadzonej przez niego działalności hodowlanej na pozostałą część nieruchomości. Od opuszczenia nieruchomości przez dzierżawcę wnioskodawczyni mogła być traktowana jako samoistny posiadacz w złej wierze, jednak od tego momentu nie upłynął wymagany 30 letni okres posiadania.W kontekście przedstawionego przez Sąd drugiej instancji stanu faktycznego i dokonanej subsumcji prawa materialnego brak jest podstaw do uznania, iż skarga kasacyjna wnioskodawczyni jest oczywiście uzasadniona.
Z tych względów Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. jw