Supreme Court allows change of final ruling to increase free legal aid costs for lawyer.
Legislator summary
AI generatedThe Supreme Court modified a final ruling to increase the state's payment for free legal aid provided to the plaintiff. The lawyer argued that new Constitutional Court decisions rendered the original cost calculation unconstitutional and violated the right to defense. The court accepted this argument, ruling that the request constituted a valid application for changing a final decision rather than a standard retrial, thereby increasing the awarded fee.
Legislator headnote
AI generatedArt. 4161 k.p.c.; Art. 407 § 2 k.p.c.: A request based on unconstitutional provisions identified by Constitutional Court rulings qualifies as an application to change a final decision, allowing the court to revise the amount of free legal aid costs.
Keywords
AI generatedCited Legislation
AI generatedCited Case Law
AI generatedRelated Decisions
AI generatedFull text
I CSK 2908/23 POSTANOWIENIE 24 października 2024 r.Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Dariusz Dończyk na posiedzeniu niejawnym 24 października 2024 r. w Warszawiew sprawie z powództwa B. P.przeciwko Gminie Gryfinoo zobowiązanie do złożenia oświadczenia woli,na skutek wniosku K.K. o zmianę prawomocnego postanowienia Sądu Najwyższego z 28 czerwca 2019 r., sygn. akt II CSK 704/18 w przedmiocie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu powódce B.P. zmienia postanowienie Sądu Najwyższego z 28 czerwca 2019 r., sygn. akt II CSK 704/18 w punkcie 3 (trzecim) ten sposób, że przyznaje radcy pr. K.K. od Skarbu Państwa - Sądu Apelacyjnego w Szczecinie opłatę w kwocie 2700 (dwa tysiące siedemset) zł, podwyższoną o kwotę podatku od towarów i usług, z tytułu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej powódce z urzędu w postępowaniu kasacyjnym.
UZASADNIENIE
Pełnomocnik z urzędu powódki B.P. radca pr. K.K. ustanowiona w sprawie II CSK 704/18 - zakończonej postanowieniem Sądu Najwyższego z 28 czerwca 2019 r., II CSK 704/18 odmawiającym przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (pkt 1), którym przyznano także radcy pr. K.K. od Skarbu Państwa – Sądu Apelacyjnego w Szczecinie kwotę 1800 zł, powiększoną o należny podatek od towarów i usług z tytułu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej powódce z urzędu w postępowaniu kasacyjnym (pkt 3) – wniósł w piśmie z 27 lipca 2023 r. (nadanym 27 lipca 2023 r. – k.
9) skargę o wznowienie postępowania zakończonego wyżej powołanym orzeczeniem Sądu Najwyższego w zakresie dotyczącym rozstrzygnięcia zawartego w jego punkcie trzecim. W treści tak zatytułowanego pisma powołał się na przesłanki określone w art. 4161 k.p.c. oraz wyroki Trybunału Konstytucyjnego: z 20 kwietnia 2023 r., SK 53/22, ogłoszonego w Dzienniku Ustaw z 2023 r., pod poz. 842 w dniu 4 maja 2023 r. oraz z 19 kwietnia 2023 r., SK 85/22, ogłoszonego w Dzienniku Ustaw z 2023 r., pod poz. 796 w dniu 27 lipca 2023 r., w których uznano za sprzeczne z Konstytucją przepisy, na podstawie których przyznano pełnomocnikowi powódki wynagrodzenie za pomoc prawną udzieloną powódce z urzędu w postępowaniu kasacyjnym.Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Mimo zatytułowania pisma jako skargi o wznowienie postępowania pismo z 27 lipca 2023 r. ze względu na powołanie się w nim na art. 4161 k.p.c. należało zakwalifikować – zgodnie z treścią tego przepisu – jako wniosek o zmianę prawomocnego postanowienia Sądu Najwyższego z 28 czerwca 2019 r., II CSK 705/18 w przedmiocie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu powódce B.P..
W orzecznictwie i piśmiennictwie prawniczym przyjmuje się, że w art. 4161 k.p.c. nie uregulowano skargi o wznowienie postępowania, lecz szczególną procedurę, do której jedynie stosuje się odpowiednio przepisy o wznowieniu postępowania. W przepisie tym wprawdzie mowa jest o możliwości uchylenia postanowień niekończących postępowania w sprawie, jednakże uwzględnienie przepisów art. 359 § 2 i art. 403 § 4 k.p.c. uzasadnia wniosek, że możliwa jest w tym trybie także zmiana prawomocnego postanowienia.Uwzględniając powyższe należy uznać, że wniosek pełnomocnika powódki wpłynął w terminie określonym w art. 407 § 2 zd, pierwsze w zw. z art. 4161 k.p.c. Podstawą wydania przez Sąd Najwyższy prawomocnego postanowienia o kosztach pomocy prawnej udzielonej powódce z urzędu stanowiły przepisy uznane za sprzeczne z Konstytucją wskazanymi we wniosku wyrokami Trybunału Konstytucyjnego, opublikowanymi w Dzienniku Ustaw i wydanymi w niewadliwym składach w świetle orzecznictwa Europejskiego Trybunału Praw Człowieka (zob. wyrok tego Trybunału z 7 maja 2021 r., skarga nr 4907/18, Xero Flor przeciwko Polsce).Uwzględniając powyższe Sąd Najwyższy zmienił prawomocne postanowienie Sądu Najwyższego z 28 czerwca 2019 r., II CSK 704/18 zawarte w punkcie trzecim w ten sposób, że przyznał na rzecz radcy pr.
K.K. od Skarbu Państwa – Sądu Apelacyjnego w Szczecinie opłatę w kwocie 2700 zł, podwyższoną o stawkę podatku od towarów i usług, z tytułu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej powódce z urzędu w postępowaniu kasacyjnym. Podstawą określenia tych kosztów stanowiły obowiązujące w chwili wydania orzeczenia przepisy § 2 pkt 1, § 4 ust. 1 i 3, § 8 pkt 6 i § 16 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 14 maja 2024 r. w sprawie ponoszenia przez Sarb Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz.U. z 2024 r., poz. 764).p A.G.r.g.