Legislator Case Law & Legislation
I CSK 2359/22 AI generated

Supreme Court dismisses cassation appeal for lack of obvious legal error regarding set-off defense timing.

Case Number I CSK 2359/22
Court / Authority
Jurisdiction Poland (PL)
Outcome Dismissed

Legislator summary

AI generated

The Supreme Court of Poland dismissed the appellants' cassation appeal against the appellate court's judgment. The appellants argued that the lower court erred in applying civil code provisions regarding the set-off defense and the statute of limitations for restitution claims. The court found the appeal unconvincing because the lower court's reasoning did not constitute an obvious violation of law, noting that the set-off defense is valid only after the creditor definitively decides on the invalidity of the contract.

Legislator headnote

AI generated

Art. 3989 § 1 k.p.c.; Art. 455 k.c. in conjunction with Art. 498 § 1 k.c.; The Supreme Court may reject a cassation appeal if the lower court's decision does not involve an obvious violation of law or a serious legal interpretation issue requiring public-law functions.

Keywords

AI generated
cassation appeal admissibility set-off defense timing statute of limitations invalid contract restitution obvious legal error

Cited Legislation

AI generated
Art. 3989 § 1 k.p.c.
od wyroku roku Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 30 listopada 2021 r., Sąd Najwyższy zważył, co następuje.Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c.
Art. 3989 § 2 k.p.c.
Należy zatem przyjąć, że na moment wyrokowania przez Sąd Apelacyjny zgłoszone do potrącenia roszczenie pozwanego było wymagalne.Wobec powyższego, na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c., Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.
Art. 98 k.p.c.
O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 98 k.p.c.
Art. 455 k.c.
Chwila podjęcia wiążącej decyzji co do sanowania niedozwolonej klauzuli decyduje także o rozpoczęciu biegu przedawnienia roszczeń restytucyjnych kredytodawcy oraz możliwości postawienia ich w stan wymagalności (art. 455 k.c.) i przedstawienia do potrącenia (art.
Art. 498 § 1 k.c.
z art. 498 § 1 k.c. poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie oraz art.
Art. 410 § 1 k.c.
Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy nie ma wątpliwości, że w razie trwałej bezskuteczności (nieważności) umowy kredytu, każdej ze stron przysługują odrębne roszczenia o zwrot świadczeń pieniężnych spełnionych w wykonaniu tej umowy (art. 410 § 1 w związku z art.
Art. 410 § 2 k.c.
Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy nie ma wątpliwości, że w razie trwałej bezskuteczności (nieważności) umowy kredytu, każdej ze stron przysługują odrębne roszczenia o zwrot świadczeń pieniężnych spełnionych w wykonaniu tej umowy (art. 410 § 1 w związku z art.
Art. 411 pkt 1 k.c.
(condictio sine causa) oraz „nieważnością czynności prawnej” w rozumieniu art. 411 pkt 1 k.c.
Art. 120 § 1 k.c.
Art. 120 § 1 zd. 2 k.c.
Oznacza to w szczególności, że kredytobiorca - konsument nie może zakładać, iż roszczenie banku uległo przedawnieniu w terminie liczonym tak, jakby wezwanie do zwrotu udostępnionego kredytu było możliwe już w dniu jego udostępnienia (art. 120 § 1 zd. 2 k.c.).
Art. 405 k.c.
410 § 1 w związku z art. 405 k.c.).
Art. 2031 § 2 k.p.c.
art. 2031 § 2 k.p.c., które miało istotny wpływ na wynik sprawy.Uzasadnienie wniosku nie jest jednak przekonujące.
Art. 499 k.c.
poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie oraz art. 499 w zw.
Art. 89 k.c.
Art. 94 k.c.
89 i art. 94 k.c. poprzez niewłaściwe zastosowanie;- prawa procesowego, tj.

Cited Case Law

AI generated
postanowienia Sądu Najwyższy z dnia 8 marca 2002 r., I PKN 341/01
IV CSK 189/15
Supreme Court dismisses cassation appeal for failure to prove obvious error in lower court proceedings.
wyrok Sądu Najwyższy z dnia 1 grudnia 1961 r., IV CR 212/61
wyrok Sądu Najwyższy z dnia 22 listopada 1968 r., I CR 538/68
wyrok Sądu Najwyższy z dnia 14 czerwca 2013 r., V CSK 389/12
wyrok Sądu Najwyższy z dnia 11 grudnia 2019 r., V CSK 382/18
uchwała Sądu Najwyższy z dnia 16 lutego 2021 r., III CZP 11/20
II CSK 589/14
Cassation appeal dismissed for lack of obvious legal error; appeal failed prima facie obvious violation standard.
V CSK 389/12
Supreme Court dismisses appeal on damages claim after contract rescission due to buyer's breach. Buyer failed to pay balance, seller rescinded and kept deposit. Damages require proof of actual loss, not just lost opportunity. Court remands for proper assessment of damages. Buyer's claim dismissed due to lack of evidence for lost profits. Court held damages require proof of actual loss, not just lost opportunity. Remanded for proper assessment of damages. Buyer's claim dismissed due to lack of evidence for lost profits.
V CSK 382/18
Supreme Court quashes appeal allowing retrial on consumer credit invalidity and unjust enrichment claims. Consumer bank dispute over invalid mortgage loan terms and interest claims. Court remands case for further proceedings on restitution and damages. Consumer credit contract invalidity restitution unjust enrichment interest claims consumer protection law. Supreme Court quashes appeal remands case for retrial on consumer credit invalidity and unjust enrichment claims. Consumer bank dispute over invalid mortgage loan terms and interest claims. Court remands case for further proceedings on restitution and damages.
AI generated

Need to analyze how this precedent applies to your matter?

Cross-reference this judgment against statutes, commentaries, and subsequent citing case law inside Legislator AI.

Open in Legislator →

Full text

Sygn. akt I CSK 2359/22 POSTANOWIENIE Dnia 15 czerwca 2022 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Krzysztof Wesołowski w sprawie z powództwa R. B., E. B.‎przeciwko S. spółki akcyjnej w W.‎o uznanie umowy za nieważną i o zapłatę,‎na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 15 czerwca 2022 r.,‎na skutek skargi kasacyjnej powodów ‎od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…)‎z dnia 30 listopada 2021 r., sygn. akt I ACa (…), 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;

2. zasądza od powodów R. B. i E. B. na rzecz pozwanego S. spółki akcyjnej w W. kwotę 2700,- (dwa tysiące siedemset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

UZASADNIENIE

W związku ze skargą kasacyjną powodów R. B. i E. B. od wyroku roku Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 30 listopada 2021 r., Sąd Najwyższy zważył, co następuje.Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Cel wymagania przewidzianego w art. 3984 § 2 k.p.c. może być osiągnięty jedynie przez powołanie i uzasadnienie istnienia przesłanek umożliwiających realizację publicznoprawnych funkcji skargi kasacyjnej.

Tylko na tych przesłankach Sąd Najwyższy może oprzeć rozstrzygnięcie o przyjęciu lub odmowie przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Dopuszczenie i rozpoznanie skargi kasacyjnej ustrojowo i procesowo jest uzasadnione jedynie w tych sprawach, w których mogą być zrealizowane jej funkcje publicznoprawne. Nie w każdej zatem sprawie, nawet w takiej, w której rozstrzygnięcie oparte jest na błędnej subsumpcji czy wadliwej wykładni prawa, skarga kasacyjna może być przyjęta do rozpoznania. Podkreślenia wymaga, że Sąd Najwyższy nie jest trzecią instancją sądową i nie jest jego rolą korygowanie ewentualnych błędów w zakresie stosowania czy wykładni prawa w każdej indywidualnej sprawie.Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżący oparli na przesłance uregulowanej w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c ., tj. oczywistej zasadności skargi kasacyjnej ze względu na rażące naruszenie przepisów:- prawa materialnego, tj. art. 455 k.c. w zw. z art. 498 § 1 k.c. poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie oraz art. 499 w zw. z art. 89 i art. 94 k.c. poprzez niewłaściwe zastosowanie;- prawa procesowego, tj. art. 2031 § 2 k.p.c., które miało istotny wpływ na wynik sprawy.Uzasadnienie wniosku nie jest jednak przekonujące.

Oparcie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania na przesłance oczywistej zasadności wymaga wykazania niewątpliwej, widocznej na pierwszy rzut oka, bez konieczności głębszej analizy, sprzeczności orzeczenia z przepisami prawa niepodlegającymi różnej wykładni (por. m. in.: postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 8 marca 2002 r., I PKN 341/01, OSNP 2004, nr 6, poz. 100, z dnia 10 stycznia 2003 r., V CZ 187/02, OSNC 2004, nr 3, poz. 49 z dnia 14 lipca 2005 r., III CZ 61/05, OSNC 2006, nr 4, poz. 75, z dnia 26 kwietnia 2006 r., II CZ 28/06, nie publ., z dnia 29 kwietnia 2015 r., II CSK 589/14, nie publ.).

Skarżący powinien w związku z tym wykazać kwalifikowaną postać naruszenia prawa materialnego i procesowego, polegającą na jego oczywistości prima facie, przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej (por. m.in. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 10 stycznia 2003 r., V CZ 187/02, OSNC 2004, nr 3, poz. 49,). Przesłanką przyjęcia skargi kasacyjnej nie jest przy tym oczywiste naruszenie konkretnego przepisu prawa materialnego lub procesowego, lecz sytuacja, w której naruszenie to spowodowało wydanie oczywiście nieprawidłowego orzeczenia (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 8 października 2015 r., IV CSK 189/15 nie publ. i przywołane tam orzecznictwo).

Sytuacja taka nie ma miejsca w niniejszej sprawie. Lektura uzasadnienia zaskarżonego wyroku Sądu Apelacyjnego nie prowadzi bowiem do konkluzji, że Sąd ten dopuścił się oczywistych i rażących naruszeń przepisów prawa. W orzecznictwie przyjmuje się bowiem dopuszczalność obrony pozwanego w procesie w drodze podniesienia zarzutu potrącenia jako zarzutu ewentualnego, który sąd powinien rozpoznać merytorycznie tylko wtedy, gdy wcześniej przesądzi zasadność roszczeń powództwa. Sytuacja ta ma miejsce wówczas, gdy pozwany neguje zasadność żądań pozwu z innych przyczyn, jednak chce się zabezpieczyć na wypadek, gdyby główna linia jego obrony nie została przez sąd zaakceptowana (por. wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 1 grudnia 1961r., IV CR 212/61, OSNC, z. 6 z 1963 r, poz. 120 oraz z 22 listopada 1968 r., I CR 538/68, OSNCP, z. 11 z 1969 r, poz. 204, z dnia 14 czerwca 2013 r., V CSK 389/12).

Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy nie ma wątpliwości, że w razie trwałej bezskuteczności (nieważności) umowy kredytu, każdej ze stron przysługują odrębne roszczenia o zwrot świadczeń pieniężnych spełnionych w wykonaniu tej umowy (art. 410 § 1 w związku z art. 405 k.c.). W wyroku z dnia 11 grudnia 2019 r., V CSK 382/18 i w uchwale z dnia 16 lutego 2021 r., III CZP 11/20, Sąd Najwyższy wyjaśnił przy tym, że ze względu na przyznaną kredytobiorcy - konsumentowi możliwość podjęcia wiążącej decyzji co do sanowania niedozwolonej klauzuli i co do zaakceptowania konsekwencji całkowitej nieważności umowy (i sprzeciwienia się zarazem udzieleniu mu ochrony przed tymi konsekwencjami przez wprowadzenie regulacji zastępczej), należy uznać, iż co do zasady termin przedawnienia tych roszczeń może rozpocząć bieg dopiero po podjęciu przez kredytobiorcę-konsumenta wiążącej decyzji w tym względzie.

Dopiero wtedy bowiem można uznać, że brak podstawy prawnej świadczenia stał się definitywny (podobnie jak w przypadku condictio causa finita), a strony mogły zażądać skutecznie zwrotu nienależnego świadczenia (por. art. 120 § 1 zd. 1 k.c.). Oznacza to w szczególności, że kredytobiorca - konsument nie może zakładać, iż roszczenie banku uległo przedawnieniu w terminie liczonym tak, jakby wezwanie do zwrotu udostępnionego kredytu było możliwe już w dniu jego udostępnienia (art. 120 § 1 zd. 2 k.c.). Owa trwała bezskuteczność (nieważność) jest równoznaczna ze stanem, w którym „czynność prawna zobowiązująca do świadczenia była nieważna i nie stała się ważna po spełnieniu świadczenia” w rozumieniu art. 410 § 2 in fine k.c. (condictio sine causa) oraz „nieważnością czynności prawnej” w rozumieniu art. 411 pkt 1 k.c. Chwila podjęcia wiążącej decyzji co do sanowania niedozwolonej klauzuli decyduje także o rozpoczęciu biegu przedawnienia roszczeń restytucyjnych kredytodawcy oraz możliwości postawienia ich w stan wymagalności (art. 455 k.c.) i przedstawienia do potrącenia (art. 498 § 1 k.c.).

Należy zatem przyjąć, że na moment wyrokowania przez Sąd Apelacyjny zgłoszone do potrącenia roszczenie pozwanego było wymagalne.Wobec powyższego, na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c., Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 98 k.p.c.