Legislator Case Law & Legislation
I CSK 1265/24 AI generated

Supreme Court dismisses Bank's cassation on CHF conversion clauses, upholding consumer protection law application.

Case Number I CSK 1265/24
Court / Authority
Jurisdiction Poland (PL)
Outcome Dismissed

Legislator summary

AI generated

The Supreme Court rejected the Bank's cassation appeal against a lower court ruling that declared a loan contract void due to abusive exchange rate clauses. The Bank argued the court should have applied specific civil code provisions regarding invalidity rather than general consumer protection rules, and claimed the judgment's reasoning was unclear. The court dismissed the appeal because current jurisprudence and EU law provide no basis for the Bank's claim that the lower court's application of consumer protection statutes was obviously erroneous.

Legislator headnote

AI generated

Art. 3983 § 1 k.p.c.; Art. 3989 § 2 k.p.c.: A cassation appeal is admissible only if it demonstrates an obvious violation of law prima facie that resulted in an obviously incorrect judgment; mere disagreement with the legal characterization of clauses under consumer protection statutes does not meet this threshold.

Keywords

AI generated
cassation appeal admissibility consumer protection law abusive contract clauses foreign currency risk obvious violation of law

Cited Legislation

AI generated
Art. 3983 § 1 k.p.c.
do dnia zapłaty, a w pozostałym zakresie jego powództwo o zapłatę oddalono.Skargę kasacyjną od wyroku Sądu odwoławczego pozwana oparła na obu podstawach przewidzianych w art. 3983 § 1 k.p.c. W ramach podstawy materialnoprawnej skarżąca zarzuciła naruszenie art 189 k.p.c.
Art. 3989 § 2 k.p.c.
Z powyższych przyczyn Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c.O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art.
Art. 98 § 1 i 3 k.p.c.
3989 § 2 k.p.c.O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 98 § 1 i 3 k.p.c. w zw.
Art. 99 k.p.c.
Art. 108 § 1 k.p.c.
99 k.p.c., art. 108 § 1 k.p.c., art.
Art. 391 § 1 k.p.c.
z art. 391 § 1 k.p.c. poprzez sporządzenie uzasadnienia wyroku, z którego nie można jednoznacznie odczytać, czy Sąd Apelacyjny uznaje umowę za nieważną na podstawie art.
Art. 398²¹ k.p.c.
i art. 398²¹ k.p.c., w zakresie zaś odsetek, opierając się na art.
Art. 98 § 11 k.p.c.
398²¹ k.p.c., w zakresie zaś odsetek, opierając się na art. 98 § 11 k.p.c. w zw.
Art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 9 marca 2023 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego
§ 2a rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 6 sierpnia 2014 r.
oraz przy uwzględnieniu § 2a rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 6 sierpnia 2014 r. w sprawie określenia brzmienia klauzuli wykonalności (jedn.

Cited Case Law

AI generated
V CZ 187/02
Cassation appeal dismissed for failure to prove obvious legal violation required for admissibility under Polish Civil Procedure Code.
III CZ 61/05
Cassation appeal dismissed due to missing request for admission and statutory justification under Civil Procedure Code.
II CZ 28/06
Supreme Court dismissed cassation appeal for failure to separately argue admissibility under Civil Procedure Code.
II CSK 589/14
Cassation appeal dismissed for lack of obvious legal error; appeal failed prima facie obvious violation standard.
IV CSK 189/15
Supreme Court dismisses cassation appeal for failure to prove obvious error in lower court proceedings.
I CSK 2225/23
Supreme Court dismisses cassation appeal on consumer contract terms, ruling no legal issue warrants review.
I CSK 2268/23
Supreme Court dismisses bank's cassation appeal, upholding consumer protection against unfair contract terms.
I CSK 2291/23
Supreme Court dismisses cassation appeal on consumer credit terms, allowing partial costs award to plaintiff.
I CSK 2334/23
Supreme Court dismisses cassation appeal on consumer contract invalidity, citing lack of legal issue requiring uniform interpretation.
II CSKP 957/23
Supreme Court voids appeal dismissing consumer claim against bank for opaque currency indexation clause. The court ruled the clause violated consumer protection laws due to lack of transparency. The case was remanded for a new trial on costs and damages.
II CSKP 1002/23
Supreme Court dismisses appeal, upholding consumer protection rules against unfair Swiss currency loan terms.
II CSKP 1956/22
Supreme Court voids mortgage loan contract due to unfair exchange rate clauses violating consumer protection law.
II CSKP 2164/22
Supreme Court dismissed consumer loan appeal, upholding bank's right to claim excess compensation under Directive 93/13.
II CSKP 2295/22
Supreme Court dismisses appeal, upholding consumer protection rules against unfair bank loan terms.
II CSKP 377/22
Supreme Court quashes appeal ruling on abusive indexation clause in consumer loan contract requiring retrial.
AI generated

Need to analyze how this precedent applies to your matter?

Cross-reference this judgment against statutes, commentaries, and subsequent citing case law inside Legislator AI.

Open in Legislator →

Full text

I CSK 1265/24 POSTANOWIENIE 21 listopada 2024 r.Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Władysław Pawlak na posiedzeniu niejawnym 21 listopada 2024 r. w Warszawie‎w sprawie z powództwa K. P. ‎przeciwko Bankowi‎o zapłatę,‎na skutek skargi kasacyjnej Banku‎od wyroku Sądu Apelacyjnego w Krakowie‎z 3 listopada 2023 r., I ACa 102/22, 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;

2. zasądza od strony pozwanej na rzecz powoda kwotę 2700 (dwa tysiące siedemset) zł, z ustawowymi odsetkami za opóźnienie za czas po upływie tygodnia od dnia doręczenia stronie pozwanej niniejszego orzeczenia do dnia zapłaty, tytułem kosztów postępowania kasacyjnego. (E.C.)

UZASADNIENIE

Zaskarżonym wyrokiem z 3 listopada 2023 r. Sąd Apelacyjny w Krakowie oddalił apelację pozwanej Banku (…) od wyroku Sądu Okręgowego w Nowym Sączu z 30 listopada 2021 r., którym zasądzono od strony pozwanej na rzecz powoda K. P. kwotę 141 016,07 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od 22 grudnia 2020 r. do dnia zapłaty, a w pozostałym zakresie jego powództwo o zapłatę oddalono.Skargę kasacyjną od wyroku Sądu odwoławczego pozwana oparła na obu podstawach przewidzianych w art. 3983 § 1 k.p.c. W ramach podstawy materialnoprawnej skarżąca zarzuciła naruszenie art 189 k.p.c. w zw. z art. 58 § 2 k.c. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na tym, że Sąd Apelacyjny, w ślad za Sądem Okręgowym ustalił, że umowa jest nieważna z uwagi na występowanie w niej sprzecznych z zasadami współżycia społecznego klauzul przeliczeniowych odnoszących się do tabel kursowych banku, podczas gdy sąd, stwierdzając taką okoliczność, powinien zastosować art. 3851 § 1 i 2 k.c., które to przepisy stanowią w stosunku do art. 58 § 2 k.c. Iex specialis, a tym samym orzeczenie nieważności na tej podstawie było nieuprawnione oraz naruszenie art. 367 k.c. w zw. z art. 369 k.c. poprzez jego błędną wykładnię, a w konsekwencji przyjęcie, że wierzytelności z tytułu umowy kredytu przysługują kredytobiorcom (małżonkom) solidarnie, a w konsekwencji uznanie, że powód jest samodzielnie uprawniony do domagania się od banku zapłaty (w tym również kwot wpłaconych przez byłą żonę powoda), podczas gdy zgodnie z brzmieniem art. 369 k.c., zobowiązanie jest solidarne, jeżeli wynika to z ustawy lub z czynności prawnej, a to nie miało w sprawie miejsca.

W ramach podstawy prawnoprocesowej pozwana zarzuciła naruszenie art. 3271 § 1 pkt 2 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 k.p.c. poprzez sporządzenie uzasadnienia wyroku, z którego nie można jednoznacznie odczytać, czy Sąd Apelacyjny uznaje umowę za nieważną na podstawie art. 58 § 2 k.c. w związku z naruszeniem zasad współżycia społecznego, czy też nieważność umowy wywodzi wyłącznie z faktu wyeliminowania z umowy klauzul abuzywnych i następczej niemożności jej dalszego wykonywania.Pozwana wniosła o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania z powodu jej oczywistej zasadności wynikającej z naruszenia art. 189 k.p.c. w zw. z art. 58 § 2 k.c. Skarżąca na uzasadnienie swego twierdzenia przytoczyła stanowisko Sądu odwoławczego.

Wskazał on mianowicie, że kredytobiorca w przypadku uzyskania pełnej informacji, mógłby zadecydować, czy podpisać umowę kredytu obciążoną ryzykiem kursowym (z bardzo wysokim poziomem wahań). Sąd przyjął, że to brak szczegółowej informacji ostatecznie spowodował, iż powód podjął decyzję o związaniu się umową. Brak dostatecznego pouczenia o ryzyku kursowym stanowił -według Sądu - naruszenie zasad współżycia społecznego, co już z tego powodu czyni umowę nieważną od chwili jej zawarcia. Sąd podkreślił również, że należyta informacja o ryzyku kursowym nie może opierać się na założeniu, że każdy rozważny kredytobiorca jest świadomy, iż kursy walut są zmienne.

Nie to jest bowiem istotne, że kursy walut ulegają zmianie, lecz to, jakie są skutki takich zmian dla wysokości świadczeń stron oraz jakie są ich granice. Pozwana argumentowała, że podejście Sądu Apelacyjnego należy uznać za rażąco sprzeczne z aktualnym orzecznictwem Sądu Najwyższego, który wskazuje, że przepisy dotyczące ochrony praw konsumenta w ramach oceny postanowień umownych są przepisami szczególnymi w stosunku do przepisów ogólnych Kodeksu cywilnego dotyczących ważności stosunku zobowiązaniowego (art. 58 k.c., art. 3531 k.c.).

Oznaczało to, że Sąd Apelacyjny powinien był w pierwszej kolejności dokonać oceny umowy kredytowej na podstawie art. 3851 i następnych przepisów k.c.W odpowiedzi na skargę powód wniósł o odmowę przyjęcia skargi do rozpoznania bądź o jej oddalenie, a ponadto o zasądzenie od pozwanego kosztów postępowania.Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Zgodnie z art. 398 9 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.

Tylko na tych przesłankach Sąd Najwyższy może oprzeć rozstrzygnięcie o przyjęciu lub odmowie przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Dopuszczenie i rozpoznanie skargi kasacyjnej ustrojowo i procesowo jest uzasadnione jedynie w tych sprawach, w których mogą być zrealizowane jej funkcje publicznoprawne. Nie w każdej zatem sprawie, skarga kasacyjna może być przyjęta do rozpoznania. Sąd Najwyższy nie jest trzecią instancją sądową i nie rozpoznaje po raz kolejny sprawy, a jedynie skargę, która stanowi szczególny środek zaskarżenia.

W judykaturze Sądu Najwyższego, odwołującej się do orzecznictwa Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w Strasburgu, jeszcze w okresie obowiązywania kasacji zostało utrwalone stanowisko, że ograniczenie dostępności i dopuszczalności kasacji nie jest sprzeczne z Konstytucją RP, ani z wiążącymi Polskę postanowieniami konwencji międzynarodowych (por. uzasadnienie uchwały składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z 17 stycznia 2001 r., III CZP 49/00, OSNC 2001, nr 4, poz. 53). Podstawowym celem postępowania kasacyjnego jest ochrona interesu publicznego przez zapewnienie jednolitości wykładni oraz wkład Sądu Najwyższego w rozwój prawa i jurysprudencji (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 4 lutego 2000 r., II CZ 178/99, OSNC 2000, nr 7-8, poz. 147).

Skarżąca nieskutecznie powołała się na przesłankę przewidzianą w art. 3989 § 1 pkt. 4 k.p.c.Przewidziana w tym przepisie oczywista zasadność skargi kasacyjnej zachodzi wówczas, gdy już z jej treści, bez potrzeby głębszej analizy oraz szczegółowych rozważań, wynika, że przytoczone podstawy kasacyjne uzasadniają uwzględnienie skargi. W wypadku, gdy strona skarżąca twierdzi, że jej skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona, powinna przedstawić stosowną argumentacje prawną, wyjaśniającą w czym ta oczywistość się wyraża oraz uzasadnić to twierdzenie.

Powinna w związku z tym wykazać kwalifikowaną postać naruszenia prawa materialnego bądź procesowego, polegającą na jego oczywistości prima facie, przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej (por. m.in. postanowienia Sądu Najwyższego z 10 stycznia 2003 r., V CZ 187/02, OSNC 2004, nr 3, poz. 49, z 14 lipca 2005 r., III CZ 61/05, OSNC 2006, nr 4, poz. 75, z 26 kwietnia 2006 r., II CZ 28/06, nie publ. i z 29 kwietnia 2015 r., II CSK 589/14, nie publ.). Należy przy tym podkreślić, że przesłanką przyjęcia skargi kasacyjnej nie jest samo oczywiste naruszenie konkretnego przepisu prawa materialnego lub procesowego, lecz jedynie sytuacja, w której zarzucone naruszenie spowodowało wydanie oczywiście nieprawidłowego orzeczenia (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 8 października 2015 r., IV CSK 189/15, nie publ. i powołane tam orzecznictwo).Uwzględniając aktualne orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej i Sądu Najwyższego w zakresie problematyki ważności kredytów odniesionych do CHF, przez pryzmat klauzul przeliczeniowych i klauzul ryzyka walutowego nie ma podstaw do podzielenia tezy skarżącej, że jej skarga kasacyjna jest oczywiście zasadna (zob. szczegółowe wywody m.in. w postanowieniach Sądu Najwyższego w sprawach I CSK 2225/23, I CSK 2268/23, I CSK 2291/23 i I CSK 2334/23 oraz wyrokach w sprawach II CSKP 957/23, II CSKP 1002/23, II CSKP 1956/22, II CSKP 2164/22 i II CSKP 2295/22, II CSKP 690/23).

Z powyższych przyczyn Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c.O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 98 § 1 i 3 k.p.c. w zw. z art. 99 k.p.c., art. 108 § 1 k.p.c., art. 391 § 1 k.p.c. i art. 398²¹ k.p.c., w zakresie zaś odsetek, opierając się na art. 98 § 11 k.p.c. w zw. z art. 19 ust. 1 i art. 31 ustawy z dnia 9 marca 2023 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 614) oraz przy uwzględnieniu § 2a rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 6 sierpnia 2014 r. w sprawie określenia brzmienia klauzuli wykonalności (jedn. tekst:

Dz. U. z 2021 r., poz. 2324). Zasądzone koszty obejmują wynagrodzenie za zastępstwo procesowe ustalone według stawki minimalnej (§ 2 pkt 6 w zw. z § 10 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych, jedn. tekst: Dz. U. z 2023 r., poz. 1935).Już tylko na marginesie należy wskazać, że w zdaniach odrębnych do uzasadnień wyroków Sądu Najwyższego w sprawach II CSKP 377/22 i II CSKP 395/22 oraz w zdaniach odrębnych do wyroków w sprawach II CSKP 616/22, II CSKP 701/22 i II CSKP 1511/22, podjęto próby rozwiązania zagadnień prawnych związanych z klauzulami przeliczeniowymi i klauzulami walutowymi, w tym klauzulami ryzyka walutowego - przy uwzględnieniu orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej - na tle konkretnych stanów faktycznych w odniesieniu do problematyki nieważności umów kredytowych indeksowanych i denominowanych do waluty obcej, zawieranych z konsumentami.

Jednak w orzecznictwie Sądu Najwyższego i sądów powszechnych zaprezentowane tam koncepcje w ogóle nie przyjęły się. (E.C.) [ał] ‎