Supreme Court denies divorce case venue designation due to undisputed Polish residence of one party.
Legislator summary
AI generatedThe Supreme Court dismissed the request to designate the competent court for a divorce proceeding because the plaintiff's residence remained undeniably within Poland. Although the defendant argued both parties lived in the UK, the plaintiff consistently maintained Polish residency in all procedural documents. The court ruled that without clear evidence of no Polish residence for either party, the lower court must determine the venue based on the plaintiff's stated address.
Legislator headnote
AI generatedArt. 45 k.p.c.; Art. 41 k.p.c.; Art. 25 k.c.: The Supreme Court may designate a court under Art. 45 k.p.c. only if it is unequivocally established that neither party has a residence or habitual abode in Poland, making venue determination under Art. 41 k.p.c. impossible.
Keywords
AI generatedCited Legislation
AI generatedCited Case Law
AI generatedRelated Decisions
AI generatedFull text
Sygn. akt I CO 81/19 POSTANOWIENIE Dnia 7 listopada 2019 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Kamil Zaradkiewicz w sprawie z powództwa K. K. przeciwko G. K.o rozwód, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 7 listopada 2019 r.,na skutek przedstawienia akt o sygn. I C (…) przez Sąd Okręgowy w K. celem oznaczenia sądu właściwego do rozpoznania sprawy, odmawia oznaczenia sądu właściwego do rozpoznania sprawy.
UZASADNIENIE
Pozwem z 17 lipca 2017 r. (data wpływu 18 lipca 2017 r.) Powódka K. K. wytoczyła powództwo o rozwód przeciwko G. K., wskazując jako miejsce zamieszkania Pozwanego W. w Wielkiej Brytanii, natomiast jako miejsce zamieszkania własne – P..W piśmie z 8 lipca 2019 r. (data wpływu: 15 lipca 2019 r.) Pozwany wniósł o zwrócenie się do Sądu Najwyższego o wskazanie sądu właściwego do rozpoznania sprawy na podstawie art. 45 k.p.c., wskazując, że strony mieszkają aktualnie na terytorium Wielkiej Brytanii. W stanowisku zawartym w piśmie z 3 września 2019 r. (data wpływu: 4 września 2019 r.) Powódka nie wskazała miejsca zamieszkania poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej.
Przeciwnie, w dalszym ciągu wskazany jest jako miejsce zamieszkania P.Na rozprawie w dniu 26 września 2019 r. pełnomocnicy stron podtrzymali stanowiska co do zwrócenia się do Sądu Najwyższego o oznaczenie sądu właściwego do rozpoznania sprawy na podstawie art. 45 k.p.c.Postanowieniem z 26 września 2019 r. Sąd Okręgowy w K. zwrócił się do Sądu Najwyższego o wyznaczenie sądu właściwego miejscowo do rozpoznania sprawy.Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Zgodnie z art. 45 k.p.c. Sąd Najwyższy oznacza sąd, przed który należy wytoczyć powództwo, jeżeli na podstawie okoliczności sprawy nie można ustalić właściwości miejscowej.
W sprawie głównej (o rozwód) właściwość miejscową (wyłączną) należy ustalić zgodnie z art. 41 k.p.c. Stanowi on, iż powództwo ze stosunku małżeństwa wytacza się wyłącznie przed sądem, w którego okręgu małżonkowie mieli ostatnie wspólne miejsce zamieszkania, jeżeli choć jedno z nich w tym okręgu ma jeszcze miejsce zamieszkania lub zwykłego pobytu. Z braku takiej podstawy wyłącznie właściwy jest sąd miejsca zamieszkania strony pozwanej, a jeżeli i tej podstawy nie ma - sąd miejsca zamieszkania powoda.Z orzecznictwa Sądu Najwyższego wynika, że brak przedstawienia przez sąd okoliczności przemawiających, w jego ocenie, za podjęciem przez Sąd Najwyższy aktywności w postaci wyznaczenia sądu właściwego do rozpoznania sprawy uzasadnia oddalenie wniosku opartego na podstawie art. 45 k.p.c. (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z 29 sierpnia 2016 r., sygn. akt III CO 47/16, niepublikowane).
Nie jest też rolą Sądu Najwyższego podejmowanie się w oparciu o akta sprawy próby odtworzenia motywów przyjmowanych przez Sąd Okręgowy jako uzasadnienie decyzji o wystąpieniu na podstawie art. 45 k.p.c. z wnioskiem o oznaczenie sądu właściwego.W sprawie o rozwód w pismach procesowych Powódki wskazana jest jako jego miejsce zamieszkania miejscowość znajdująca się na terytorium Rzeczypospolitej. W tych okolicznościach do Sądu Okręgowego należy ustalenie tego, czy prawidłowe, zgodne z rzeczywistym stanem prawnym, jest miejsce zamieszkania wskazywane w pismach procesowych Powódki, tj. na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, czy też aktualnie zamieszkuje ona – jak twierdzi Pozwany – na terytorium Wielkiej Brytanii.Oznaczenie przez Sąd Najwyższy, w trybie art. 45 k.p.c., sądu właściwego do rozpoznania powództwa, będzie uzasadnione dopiero w razie jednoznacznego stwierdzenia na podstawie zebranego materiału dowodowego, że żadna ze stron nie ma miejsca zamieszkania lub zwykłego pobytu na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej (art. 25 k.c.) i nie jest możliwe ustalenie właściwości miejscowej sądu na podstawie art. 41 k.p.c. W tych okolicznościach wbrew stanowisku Sądu Okręgowego nie zostało stwierdzona wymagana na gruncie art. 41 k.p.c. okoliczność, iż żadna ze stron w sprawie nie ma miejsca zamieszkania lub zwykłego pobytu w Polsce.
W konsekwencji Sąd Najwyższy stwierdza brak podstaw do oznaczenia na podstawie art. 45 k.p.c. sądu, przed który należy wytoczyć powództwo.Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji. aj