Supreme Court dismisses social security pension appeal regarding mandatory labor contract contribution periods. Court rejects claim that new law applies retroactively to past earnings. Decision upholds existing precedent on contract structure requirements. Verdict: dismissed.

Sygn. akt I UK 286/10 POSTANOWIENIE Dnia 13 grudnia 2010 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Beata Gudowska w sprawie z odwołania M. Z. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych o prawo do emerytury, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 13 grudnia 2010 r., skargi kasacyjnej ubezpieczonego od wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 23 lutego 2010 r., odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Uzasadnienie Wyrokiem z dnia 23 lutego 2010 r. Sąd Apelacyjny, Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych oddalił apelację M.

Z. od wyroku Sądu Okręgowego, Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 16 czerwca 2009 r. oddalającego jego odwołanie od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Podstawę odmowy przyznania wnioskodawcy prawa do emerytury stanowiło ustalenie niespełnienia przewidzianego w art. 29 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (jednolity tekst – Dz.U. z 2009 r. Nr 153, poz. 1227 ze zm.) warunku 35-letnigo stażu ubezpieczenia. Do okresów składkowych nie zaliczono okresu pracy wykonywanej na podstawie umowy o pracę nakładczą ze względu na niewykazanie, że w tym okresie ubezpieczony uzyskiwał wynagrodzenie w wysokości co najmniej połowy obowiązującego najniższego wynagrodzenia określonego przepisami Kodeksu pracy. 2 Skarga kasacyjna ubezpieczonego, z wnioskiem o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, ewentualnie jego uchylenie i orzeczenie co do istoty sprawy i przyznanie prawa do emerytury od dnia złożenia wniosku tj. od dnia 8 sierpnia 2008 r., została oparta na podstawie naruszenia prawa materialnego – art. 29 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 6 ust. 2 pkt 11 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz w związku z § 3 ust. 1 i 2, § 6 ust. 1, § 10 ust. 2 i § 33 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 31 grudnia 1975 r. w sprawie uprawnień pracowniczych osób wykonujących pracę nakładczą (Dz.U. z 1976 r.

Nr 3, poz. 19 ze zm.), a także art. 15 ust. 2a ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Skarżący wskazał również naruszenie przepisów postępowania, art. 233 § 1 w związku z art. 382 i art. 391 k.p.c. oraz art. 244 § 1 i 2 k.p.c. Wnosząc o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, skarżący wskazał na konieczność wykładni w zakresie wpływu nowej regulacji prawnej (art. 15 ust. 2a z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych) i możliwości jej zastosowania w odniesieniu do stanów faktycznych, w których ubezpieczony nie jest w stanie w sposób szczegółowy przedstawić wysokości osiąganych przychodów z tytułu świadczenia pracy nakładczej.

Skarżący podkreślił, że odmienne stanowisko sądu drugiej instancji w niniejszej sprawie, w tej materii jest nie do pogodzenia z linią orzecznictwa Sądu Najwyższego, który wielokrotnie stwierdzał, że o ile ustawodawca nie stanowi inaczej to co do zasady wiążącym jest stan prawny obowiązujący w dacie orzekania. Skarżący wskazał ponadto, że w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, „czy możliwe jest odmówienie przez sąd atrybutu wiarygodności w rozumieniu art. 244 § 1 i 2 k.p.c dokumentowi wystawionemu przez pracodawcę, stwierdzającemu wysokość zarobków osiąganych przez chałupnika w zakresie wysokości tychże zarobków, przy jednoczesnym uznaniu przez tenże sąd mocy dowodowej tegoż zaświadczenia w zakresie wskazania okresu zatrudnienia tego chałupnika, a co za tym idzie, czy dopuszczalnym jest przerzucanie na ubezpieczonego ciężaru odpowiedzialności z tytułu niezachowania materiałów archiwalnych szczegółowo dokumentujących wysokość jego zarobków w 3 przypadku, gdy ubezpieczony nie miał żadnego wpływu na sposób zabezpieczenia i przechowywania tychże dokumentów, a także w żaden sposób nie można przypisać mu winy za utratę tychże archiwalnych dokumentów płacowych", co doprowadziło do zajęcia przez sąd stanowiska, iż same wyjaśnienia ubezpieczonego nie mogą stanowić wiarygodnego i wystarczającego dowodu dla potrzeb prowadzonego postępowania i skutkować uznaniem roszczenia zgłoszonego przez ubezpieczonego za zasadne i udokumentowane”.

Sąd Najwyższy zważył co następuje:

Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, jeżeli istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywo- łujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, jeżeli zachodzi nieważność postępo- wania lub jeżeli skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Ujęte w skardze jako istotne zagadnienie prawne, mające uzasadnić przesłankę przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania przewidzianą w art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c., nie ma znaczenia jurydycznego, a odnosi się wyłącznie do oceny konkretnego stanu faktycznego sprawy, niestanowiącego przedmiotu kontroli kasacyjnej (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 10 września 1999 r., II UKN 7/99, OSNAPUS 2000/23 poz. 865 oraz art. 3983 § 3 oraz art. 39813 § 2 k.p.c.).

Wykładnia art. 15 ust. 2a z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, stanowiącego o ustaleniu podstawy wymiaru składek nie pozostaje w związku z przedmiotem sporu, natomiast istotne w sprawie przepisy art. 6 ust. 1 pkt 2 i art. 8 ust. 3 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych w związku z przepisami rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 31 grudnia 1975 r. w sprawie uprawnień pracowniczych osób wykonujących pracę nakładczą (Dz.U. z 1976 r., Nr 3, poz. 19 ze zm.). wykładane są jednolicie przez uwypuklenie jako istotnego elementu umowy o pracę nakładczą określenia minimalnej miesięcznej ilości pracy, a tym samym zapewnienie wykonawcy określonego wynagrodzenia.

W wyroku z 9 stycznia 2008 r., III UK 75/07 (OSNP 2009 Nr 3-4, poz.

53) Sąd Najwyższy uznał, że umowa o pracę nakładczą, na 4 podstawie której strony nie realizowały jej konstrukcyjnych cech dotyczących rozmiaru wykonywanej pracy w ilości gwarantującej wynagrodzenie w wysokości co najmniej połowy minimalnego wynagrodzenia za pracę, nie stanowi tytułu podlegania obowiązkowo ubezpieczeniom społecznym osób wykonujących pracę nakładczą. Pogląd ten został powtórzony w kolejnych wyrokach Sądu Najwyższego (z dnia 9 stycznia 2008 r., III UK 73/07, III UK 74/07, III UK 75/07, III UK 76/07, III UK 77/07 i z dnia 19 stycznia 2010 r., I UK 261/09, niepublikowanych oraz z dnia 17 kwietnia 2009 r., I UK 314/08, OSNP 2010 nr 21-22, poz. 272). Mając to na względzie, Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (art. 3989 k.p.c.).