Supreme Court dismisses appeal for retrial as claim lacks statutory grounds under Civil Procedure Code.

Sygn. akt II CZ 96/09 POSTANOWIENIE Dnia 18 lutego 2010 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Jan Górowski (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Zbigniew Kwaśniewski SSN Krzysztof Pietrzykowski w sprawie ze skargi R. F. o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem Sądu Okręgowego w P. z dnia 24 października 2009 r., sygn. akt II Ca (...) w sprawie z wniosku S. S. przy uczestnictwie T. S. i R. F. o podział majątku wspólnego, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 18 lutego 2010 r., zażalenia uczestniczki postępowania R.

F. na postanowienie Sądu Okręgowego w P. z dnia 7 września 2009 r., sygn. akt XV Ca (…), oddala zażalenie. Uzasadnienie Sąd Okręgowy w P. postanowieniem z dnia 7 września 2009 r. odrzucił skargę uczestniczki postępowania R. F. o wznowienie postępowania w sprawie o podział majątku wspólnego jako nieopartą na ustawowej podstawie wznowienia. W zażaleniu na to postanowienie skarżąca wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia i uwzględnienie skargi o wznowienie postępowania ewentualnie o 2 uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu do ponownego rozpoznania.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Sformułowanie podstawy wznowienia w sposób odpowiadający przepisom art. 401- 404 k.p.c. nie oznacza oparcia skargi na ustawowej podstawie wznowienia, jeżeli już z samego jej uzasadnienia wynika, że podnoszona podstawa nie zachodzi. Taka skarga, nie oparta na ustawowej podstawie wznowienia, podlega odrzuceniu (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 28 października 1999 r., II UKN 174/99, OSNP 2001, nr 4, poz. 133). Artykuł 401 pkt 2 k.p.c. uzależnia dopuszczalność wznowienia od występowania związku pomiędzy naruszeniem przepisów prawa, a pozbawieniem strony możności działania, jako przesłanki wznowienia.

Strona zostaje pozbawiona możności działania tylko wtedy, gdy znalazła się w takiej sytuacji, która uniemożliwia, a nie tylko utrudniła lub ograniczyła popieranie przed sądem dochodzonych żądań (uzasadnienie postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 28 października 1999 r., II UKN 174/00, OSNP 2001, nr 4, poz. 133). Taka zaś sytuacja nie miała miejsca w przedmiotowej sprawie, na co zresztą zwrócił uwagę pełnomocnik uczestniczki wskazując w zażaleniu, że nie była ona pozbawiona możności brania udziału w postępowaniu. Przedmiotem działu, od złożenia wniosku było gospodarstwo rolne położone w K. w skład którego wchodziły działki nr 268, 254, 288 i 274 o pow. 13,83 ha objęte księgą wieczystą nr 3573.

Przy dziale złożonym, nieprecyzyjne oznaczenie jego przedmiotu, nie mogło oznaczać, że skarżąca była pozbawiona instancji sądowej. Możliwość wznowienia postępowania na podstawie art. 403 § 2 jest uzależniona od zaistnienia łącznie trzech przesłanek: - wykrycia po uprawomocnieniu się wyroku nowych okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które istniały w toku postępowania, ale nie zostały w nim powołane, - możliwości ich wpływu na wynik sprawy, - niemożności skorzystania z nich przez stronę w poprzednim postępowaniu.

Ocena, że strona nie mogła w poprzednim postępowaniu powołać określonych okoliczności faktycznych i środków dowodowych, powinna być, w świetle stanowiska judykatury, dokonywana według wzorca obiektywnego. Obowiązkiem strony powołującej się na nowe dowody, jako na przesłankę skargi o wznowienie postępowania, jest oznaczenie okoliczności faktycznych, które za pomocą środka dowodowego zamierza 3 wykazać. Sąd nie może bowiem samodzielnie rekonstruować zakresu okoliczności faktycznych, których wykazaniu ma służyć przeprowadzenie wnioskowanego w skardze dowodu (zob. postanowienie SN z dnia 18 kwietnia 2007 r., V CZ 28/07, niepubl.).

Skarżąca nie dopełniła tego wymagania. Poza tym skarga o wznowienie postępowania nie może opierać się na zarzucie wadliwej oceny dowodów i okoliczności faktycznych w sprawie, której dotyczy skarga (postanowienia SN: z dnia 22 maja 2003 r., IV CKN 163/01, niepubl. i z dnia 5 września 2003 r., II CO 14/03, niepubl.). W postanowieniu z dnia 4 kwietnia 2007 r. (V CZ 25/27, niepubl.), Sąd Najwyższy wyjaśnił, że nawet wadliwość orzeczenia wynikająca z obrazy prawa materialnego nie może być kwalifikowana jako ustawowa podstawa wznowienia postępowania, a do tego w istocie zmierzała uczestniczka.

Wskazanie przez skarżącą, że przepisy przyjęte za podstawę orzeczenia zostały następnie inaczej zinterpretowane w dokumencie Rządowego Centrum Legislacji nie uzasadnia wznowienia postępowania na podstawie art. 403 § 2 k.p.c. (por. postanowienie SN z dnia 4 stycznia 2007 r., V CZ 109/06, niepubl., oraz postanowienie SN z dnia 29 stycznia 2008 r., IV CZ 2/08, niepubl.). Nie można przyjąć istnienia ustawowej podstawy wznowienia postępowania w sytuacji, gdy zainteresowana dowiedziała się ze środków masowego przekazu, w tym przypadku z pisma Rządowego Centrum Legislacji z dnia 21 maja 2009 r., że prawo wspólnotowe nie ma zastosowania w sprawie o podział majątku, dział spadku czy zniesienie współwłasności.

Odmienna ocena prawna nie jest ani środkiem dowodowym ani okolicznością faktyczną. Przede wszystkim jednak, jak wynika z uzasadnienia postanowienia Sądu Okręgowego z dnia 24 października 2006 r. Sąd rozstrzygając sprawę zastosował prawo polskie. Z tych względów zażalenie podlega oddaleniu (art. 39814 w związku z art. 3941 § 3 k.p.c.).