Social Security Court grants early pension by confirming 15 years of hazardous grain and feed work. The applicant successfully proved work in special conditions despite formal certificate errors. The court ruled that minor classification discrepancies do not invalidate the hazardous nature of the job. The decision allows early retirement based on proven exposure to harmful dust over the required period.

Sygn. akt V U 325/13

WYROK W IMIENIU

RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 22 maja 2013 r. Sąd Okręgowy w Kaliszu V Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący SSO Ewa Nowakowska Protokolant Alina Kędzia po rozpoznaniu w dniu 22 maja 2013 r. w Kaliszu odwołania Z. S. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. z dnia 20 lutego 2013 r. Nr (...) w sprawie Z. S. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. o emeryturę zmienia zaskarżoną decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O.z dnia 20 lutego 2013 r. znak (...)w ten sposób, że przyznaje Z. S.emeryturę od (...).

UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 20.02.2013 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych w O.odmówił Z. S.przyznania emerytury, gdyż jako osoba urodzona po 31.12.1948 r. nie udowodnił co najmniej 15 lat pracy w tych warunkach na dzień 01.01.1999 r., bowiem zakwestionowano świadectwa pracy w szczególnych warunkach: z 15.05.2001 r. z (...)w L., z 16.05.1991 r. z (...)w K., z 25.09.2001 r. z (...)w K. (1), i z 20.03.2001 r. w PPH (...) s. c. w Z.jako zawierające braki formalne i wadliwe wskazanie podstawy prawnej. Odwołanie od tej decyzji wniósł do Sądu Z. S. domagając się przyznania emerytury z tytułu ponad 15-letniego wykonywania pracy w szczególnych warunkach z powołaniem na zeznania świadków odnośnie charakteru pracy w w/w zakładach pracy.

Organ rentowy wniósł o oddalenie odwołania. Sąd ustalił co następuje: Z. S., urodzony w dniu (...), udowodnił na dzień 01.01.1999 r. zatrudnienie w łącznym wymiarze 29 lat, 1 miesiąc i 2 dni okresów składkowych i nieskładkowych. Ze świadectw pracy w aktach rentowych odwołującego się wynika, że w okresie od 01.02.1977 r. do 15.10.1977 r.. zatrudniony był w (...) w L. jako pakowacz przetworów zbożowych. W świadectwie pracy w szczególnych warunkach z dnia 15.01.2001 r. pracę w powyższym przedziale czasowym zakwalifikowano jako wykonywaną na stanowisku pakowacza przetworów zbożowych wymienionym w dziale X poz. 10 pkt. 3 wykazu A, stanowiącego załącznik do zarządzenia nr16 Ministra Rolnictwa, Leśnictwa i Gospodarki Żywnościowej z 31.03.1988 r., w sprawie stanowisk pracy, na których wykonywane są prace w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (k 7 ar).

W okresie od 05.12.1978 r. do 31.07.1989 r. odwołujący się wykonywał prace za i wyładunkowe przy wytwarzaniu pasz w (...) w K., co zakwalifikowano jako prace na stanowisku wymienionym w wykazie A dział X i VIII poz. 10 i 1 rozporządzenia Rady Ministrów z 07.02.1983 r. (k 9 ar). Również taką pracę, tj. jako robotnik za i wyładunkowy pasz, Z. S.wykonywał w okresie od 17.05.1991 r. do 31.01.1993 r. będąc pracownikiem (...) W. B.w K. (1)., co pracodawca zakwalifikował jako pracę wymienioną w wykazie 17A dział X poz. 10 w/w rozporządzenia z 07.02.1983 r. (dowód:

świadectwo z 25.09.2001 r. k 11 ar). W kolejnym zakładzie, Przedsiębiorstwie Produkcyjno-Handlowym (...) s. c., w Z. k/K., odwołujący się w okresie od 10.10.1993 r. do 29.04.1996 r. pracował na stanowisku pracownika fizycznego przy śrutowaniu zbóż, mieszaniu pasz oraz przy za i wyładunku surowców do produkcji pasz i wyrobów gotowych, co zakwalifikowano z powołaniem na przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z 07.02.1983r jako prace wymienione w wykazie A: kolejno - dział X poz.10, dział VIII poz.1 i dział IV poz. 40 (dowód – świadectwo z 20.03.2001 r. k 13 ar).

Uzyskane przez Sąd akta osobowe z (...) w L. potwierdzają, że w okresie od 01.02.1977 r. do 15.10.1977 r. Z. S. zatrudniony był stale i w pełnym wymiarze czasu pracy na stanowisku „pakarza „ przetworów zbożowych. Z pozostałych zakładów pracy nie udało się uzyskać akt osobowych. Praca odwołującego się jako pakowacza dotyczyła pakowania mąki w worki. Mąka po przemieleniu zsypywana była z pewnej wysokości urządzeniem w rodzaju leja. Pakowacz podsuwał worek pod otwór urządzenia zsypującego, uruchamiał je, a po napełnieniu worka ważył go, wiązał, metkował i odstawiał do magazynu.

Praca ta odbywała się na urządzeniach tradycyjnych. Poza tym, że wymagała dźwigania ciężkich worków wiązała się z wdychaniem unoszącego się pyłu mąki i kurzu (dowód – zeznania świadka F. B.od 31 do 33 minuty nagrania z rozprawy w dniu 22.05.2013 r.). W mieszalni pasz należącej pierwotnie do (...) w K., a po sprywatyzowaniu do W. B., odwołujący się przez cały czas zatrudnienia wykonywał pracę przy produkcji, pakowaniu i wysyłaniu pasz. Nie był na stale przypisany do określonego stanowiska, bo z uwagi na niewielkie rozmiary zakładu przyjęto taką organizację pracy, że w miarę potrzeb pracownicy byli przydzielani do odpowiednich prac służących zabezpieczeniu toku produkcji.

W zależności od polecenia przełożonego na dany dzień pracy odwołujący się zasypywał składniki pasz do urządzenia mieszającego, dozorował pracę śrutownika, mieszacza, pakował paszę w worki do wysyłki itp. Cały czas pracował w tych samych warunkach niekorzystnych dla zdrowia, gdyż w pomieszczeniu mieszalni panowało ogromne zapylenie. Podobna organizacja pracy i warunki obowiązywały też w mieszalniach powstałych po zlikwidowaniu (...)w K., a w których odwołujący się pracował w następnych latach tj. w mieszalni W. B.i mieszalni (...)w Z..

Tam również pracownicy wykonywali wszelkie prace fizyczne związane z produkcją pasz, zarówno przy śrutowaniu zbóż, mieszaniu pasz oraz przy ich za i wyładunku (dowód – zeznania świadka P. S.od 19 do 27 minuty nagrania z rozprawy w dniu 22.05.2013 r. i świadka Z. K.od 4 do 17 minuty nagrania). Z. S.opisaną wyżej pracę fizyczną przy produkcji pasz podczas zatrudnienia w (...)wykonywał tylko do 31.07.1989 r., bo następnie przeniesiono go na stanowisko konwojenta i zajmował się rozwożeniem chleba (dowód – świadectwo pracy w szczególnych warunkach z 16.05.1991 r. k 9 pliku akt emerytalnych ZUS i oświadczenie odwołującego się).

Sąd zważył co następuje:

Zgodnie z art.184 ust.1 ustawy z 17.12.1998 r. o emeryturach i rentach z FUS (Dz. U. Nr 162 poz.1118) ubezpieczonym urodzonym po dniu 31.12.1948 r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego w art.32-34, 39 i 40, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy (01.01.1999 r.) osiągnęli:

1. okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymagany w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 60 lat dla kobiet i 65 lat dla mężczyzna; oraz 2. okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art.27 . Stosownie do treści ust.2 emerytura ta przysługuje pod warunkiem nieprzystąpienia do OFE oraz w stanie prawnym obowiązującym do 31.12.2012 r. pod warunkiem rozwiązania stosunku pracy w przypadku ubezpieczonego będącego pracownikiem. Stosownie do treści art. 32 cyt. ustawy ubezpieczeni będący pracownikami, o których mowa w ust. 2-3, zatrudnieni w szczególnych warunkach przez co najmniej przez 15 lat, nabywali prawo do emerytury w wieku obniżonym o 5 lat od podstawowego o ile udowodnili łączny staż ubezpieczeniowy określony w art.27 cyt. ustawy wynoszący 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn.

Stosownie do ust.4 tego przepisu wiek emerytalny, rodzaje prac lub stanowisk oraz warunki, na podstawie których osobom wymienionym w ust.2 i 3 przysługiwało prawo do emerytury, ustala się na podstawie przepisów dotychczasowych tj. rozporządzenia Rady Ministrów z 7.02.1983 r. w sprawie wieku emerytalnego oraz wzrostu emerytur i rent inwalidzkich dla pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz. U. Nr 8 poz.43 ze zmianami). Paragraf 2 powyższego rozporządzenia stanowi, że okresami prac uzasadniającymi prawo do świadczeń na zasadach określonych w tym rozporządzeniu są okresy, w których praca w szczególnych warunkach wykonywana była stale i w pełnym wymiarze czasu obowiązującym na danym stanowisku pracy.

Okresy te stwierdza zakład pracy na podstawie posiadanej dokumentacji w świadectwie wykonywania pracy w szczególnych warunkach. W przypadku braku odpowiedniego dokumentu możliwe jest wykazywanie pracy w szczególnych warunkach dowodami przewidzianymi w procedurze cywilnej. Zgodnie z art.184 ust.1 cyt. ustawy odwołujący się, jako osoba urodzona po 31.12.1948 r., winien warunki stażowe tj. 25 lat okresów składkowych i nieskładkowych oraz 15-letni okres pracy w szczególnych warunkach wykazać na dzień 01.01.1999 r. Poza sporem jest, że odwołujący się nie przystąpił do OFE.

W dacie złożenia wniosku pozostawał w stosunku pracy, planując jego rozwiązanie w dniu 24.01.2013 r. Stanowisko pracy pakowacz ujęte jest w dziale X poz. 10 pkt. 3 wykazu resortowego. zarządzenie nr 16 Ministra Rolnictwa, Leśnictwa i Gospodarki Żywnościowej z 31.03.1988 r. w sprawie stanowisk, na których wykonywane są prace w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dziennik Urzędowy Ministerstwa Rolnictwa Leśnictwa i Gospodarki Żywnościowej nr2 poz. 4-5) . W punkcie 5 powołanej pozycji wymienia się stanowisko mieszankowego śruty i komponentów paszowych, w punkcie 6 – dozowacza surowców na mieszanki paszowe, a w pkt. 7 – robotnika za i wyładunkowego zbóż, przetworów zbożowych komponentów paszowych i pasz.

Przepisy resortowe stanowią powtórzenie i niejako doprecyzowanie ogólnego określenia pracy uznanej za wykonywaną w szczególnych warunkach wskazanej w przepisach ogólnych odnoszących się do wszystkich branż gospodarki. Stanowiska pracy odwołującego się odpowiadają generalnie stanowisku ujętemu w wykazie A do cytowanego rozporządzenia Rady Ministrów z 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego w dziale X poz. 10 jako prace przy wytwarzaniu mąki, kasz, płatków i śruty. Utrwalone orzecznictwo sądowe pozwala na zaliczanie do pracy w szczególnych warunkach pracy wykonywanej w ramach dobowego czasu pracy na więcej niż jednym stanowisku i o ile wszystkie zajęcia wykonywane są na stanowiskach umieszczonych w wykazie prac w szczególnych warunkach, tak jak to miało miejsce w niniejszej sprawie.

Nie jest dopuszczalne jedynie uwzględnianie innych wykonywanych równocześnie prac w ramach dobowej miary czasu, które nie oddziaływały szkodliwie na organizm do okresów pracy wymaganych do nabycie prawa do emerytury w niższym wieku emerytalnym wykonywanych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze stale i w pełnym wymiarze czasu pracy (patrz wyrok Sądu Najwyższego z 4.06.2008 r. II UK 306/07 OSNP 2009/21-22/290). Mimo nieprecyzyjnego wskazania klasyfikacji stanowiska w świadectwach pracy zakwestionowanych przez organ rentowy praca wykonywana przez Z.

S. w zakładach zbożowych w L. oraz w w/w trzech mieszalniach pasz (za wyjątkiem pracy konwojenta od 01.08.1989 r. do 16.05.1991 r.) była więc pracą w szczególnych warunkach. W pracy tej stale narażony był na działanie szkodliwych czynników w postaci ogromnego zapylenia. Z. S.wykazał zatem okres ponad 15 lat pracy w szczególnych warunkach. Wiek 60 lat osiągnął w dniu (...). Wniosek o emeryturę złożył w dniu 12.12.2012 r. W tym stanie rzeczy Sąd przyznał odwołującemu się prawo do emerytury wcześniejszej od daty spełnienia ostatniego z warunków do świadczenia, jakim było osiągnięcie wieku emerytalnego, tj. od 24stycznia 2013 r.

Zaskarżona decyzja podlegała więc zmianie i zgodnie z art.477 14§2 k.p.c. orzeczono jak w wyroku.