Court allowed appeal by reformatory judgment correcting calculation error in perpetual land use fee. The court adjusted the fee based on undisputed expert valuation and statutory rules. The lower court failed to recognize the case essence due to a math error.

Sygn. akt: IV Ca 100/17

WYROK W IMIENIU

RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 30 marca 2017 r. Sąd Okręgowy w Płocku IV Wydział Cywilny – Odwoławczy w składzie następującym: Przewodnicząca – SSO Małgorzata Szeromska (spr.) Sędziowie SO Joanna Świerczakowska SO Jarosław Pejta Protokolant st. sekr. sąd. Anna Bałdyga po rozpoznaniu na rozprawie 30 marca 2017 r. w P. sprawy z powództwa (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w P. przeciwko Skarbowi Państwa Prezydentowi Miasta P. o ustalenie, że aktualizacja opłaty za użytkowanie wieczyste jest nieuzasadniona lub uzasadniona w niższej wysokości na skutek apelacji pozwanego od wyroku Sądu Rejonowego w Płocku z 3 listopada 2016 r. sygn. akt I C 984/15 zmienia zaskarżony wyrok w punkcie 1 w ten sposób, że ustala nową wysokość opłaty za użytkowanie wieczyste nieruchomości położonej w P. przy ulicach (...) obejmującą działki o numerach (...), dla której Sąd Rejonowy w Płocku prowadzi księgę wieczystą (...): za rok 2015 w wysokości 19.722,04 (dziewiętnaście tysięcy siedemset dwadzieścia dwa i 4/100) zł, za rok 2016 w wysokości 22.724,87 (dwadzieścia dwa tysiące siedemset dwadzieścia cztery i 87/100) zł, za rok 2017 w wysokości 25.727,70 (dwadzieścia pięć tysięcy siedemset dwadzieścia siedem i 70/100) zł.

Sygn. akt IV Ca 100/17

UZASADNIENIE

Sąd Rejonowy w Płocku wyrokiem z 3 listopada 2016 r. ustalił, że aktualizacja opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego gruntu położonego w P. przy ul. (...) objętego księga wieczystą (...) dokonana na skutek wypowiedzenia z 24.11.2014 r. jest uzasadniona w niższej wysokości, albowiem jej wartość wynosiła 851.600 zł na dzień wypowiedzenia, zaś na 31.12.2016 r. – 877.700 zł. Apelację od tego orzeczenia złożył pozwany Skarb Państwa – Prezydent Miasta P., zaskarżając wyrok w całości i zarzucając mu nierozpoznanie istoty sprawy.

Apelujący wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i orzeczenie o wysokości zaktualizowanej opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego. Ponieważ Sąd II instancji nie przeprowadził postępowania dowodowego ani nie zmienił ustaleń faktycznych Sądu I instancji, a w apelacji nie zgłoszono zarzutów dotyczących tych ustaleń, uzasadnienie orzeczenia zawiera jedynie wyjaśnienie podstawy prawnej, stosownie do treści art. 387 § 2 1 k.p.c. Sąd Okręgowy zważył: Apelacja jest zasadna. Ustalona w toku procesu przez rzeczoznawcę majątkowego wartość nieruchomości nie była sporna między stronami, pozwany wskazał jedynie na omyłkę rachunkową w opinii.

W tej sytuacji rzeczą Sądu I instancji było wydanie wyroku ustalającego wysokość opłaty za użytkowanie wieczyste gruntu. Sąd Najwyższy w wyroku z 15 listopada 2016 r. w sprawie III CSK 430/15 stwierdził, że treść art. 79 ust. 3 u.g.n. przewiduje tylko dwa rodzaje orzeczeń merytorycznych: oddalenie wniosku oraz ustalenie nowej wysokości opłaty. Niekwestionowane w orzecznictwie jest, ze orzeczenie sądu ustalające wysokość opłaty ma charakter konstytutywny. Przeważa również zapatrywanie, że sąd powinien określić w orzeczeniu kształtującym obowiązek użytkownika wieczystego z tytułu opłaty rocznej wysokość jego świadczeń w poszczególnych okresach z uwzględnieniem regulacji zawartej w art. 77 ust. 2 a u.g.n. (uzasadnienie wyroku Sadu Najwyższego z 21 maja 2014 r.

II CSK 451/13). Żaden natomiast przepis nie przewiduje ustalenia w wyroku wartości nieruchomości, ustalenie tej wartości jest natomiast konieczne do określenia wysokości opłaty rocznej, ustalenie to należy jednakże traktować jako przesłankę rozstrzygnięcia. Sąd Rejonowy wysokości opłaty nie ustalił, a zatem nie rozpoznał istoty sprawy, co skutkować co do zasady powinno uchyleniem wyroku i przekazaniem sprawy do ponownego rozpoznania. Rozstrzygnięcie takie nie jest jednak obligatoryjne, z treści art. 386 § 4 k.p.c. należy wyprowadzić wniosek, że wydanie przez sąd odwoławczy orzeczenia uchylającego zaskarżony wyrok i przekazującego sprawę do ponownego rozpoznania jest jednym z możliwych rozstrzygnięć sądu odwoławczego, gdy zachodzą okoliczności przewidziane w tym przepisie.

Dopuścić należy możliwość wydania przez sąd odwoławczy także orzeczenia reformatoryjnego lub oddalającego apelację. Do wydania takich orzeczeń może dojść, gdy sąd odwoławczy samodzielnie rozpozna istotę sprawy lub przeprowadzi w całości postępowanie dowodowe. Za dopuszczeniem – w przypadku nierozpoznania istoty sprawy – wydania przez sąd odwoławczy innego orzeczenia niż przewidziane w art. 386 § 4 k.p.c. wypowiedział się Sąd Najwyższy w wyroku z 12.11.2007 r. (I PK 140/07, OSNAPiUS 2009, Nr 1–2, poz.

2) oraz w wyroku z 29.1.2008 r. (II PK 146/07, OSNAPiUS 2009, Nr 7-8, poz. 87). W ocenie Sądu Okręgowego możliwe było w rozpoznawanej sprawie wydanie wyroku reformatoryjnego, albowiem stan faktyczny nie był między stronami sporny, strony ostatecznie nie kwestionowały opinii biegłego, zatem podstawowa przesłanka rozstrzygnięcia – wartość nieruchomości także nie była przedmiotem sporu. W sytuacji, gdy rzeczą sądu było jedynie rachunkowe wyliczenie wysokości opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego, mimo nierozpoznania istoty sprawy przez Sąd I instancji, zasadna była zmiana wyroku.

Wartość nieruchomości na dzień wypowiedzenia wynosiła łącznie 857.590 zł (64.700 + 792.890). Strona pozwana trafnie zwróciła uwagę na omyłkę rachunkową w uzupełniającej opinii biegłego (punkt 9.1.4), bowiem z przemnożenia 8624 m 2 przez 91,94 zł wynika kwota 792.890 a nie 786.900 zł. Opłata w wysokości 3% powinna wynosić zatem 25.727,70 zł. Spełniona została przesłanka z art. 77 ust. 2a u.g.n., bowiem zaktualizowana wysokość opłaty rocznej przewyższa co najmniej dwukrotnie wysokość dotychczasowej opłaty, użytkownik wieczysty wnosi więc opłatę roczną w wysokości odpowiadającej dwukrotności dotychczasowej opłaty rocznej.

Pozostałą kwotę ponad dwukrotność dotychczasowej opłaty (nadwyżka) rozkłada się na dwie równe części, które powiększają opłatę roczną w następnych dwóch latach. Opłata roczna w trzecim roku od aktualizacji jest równa kwocie wynikającej z tej aktualizacji. Dotychczasowa opłata to 9.861,02 zł, zatem jej dwukrotność to kwota 19.722,04 zł, w kolejnym roku opłata wynosi 22.724,87 zł, zaś w trzecim 25.727,70 zł. Z powyższych przyczyn Sąd Okręgowy zmienił zaskarżony wyrok na podstawie art. 385 k.p.c.