Social Security Court dismisses appeal denying early pension due to insufficient special conditions work proof.
Legislator summary
AI generatedThe Court of Appeal dismissed the applicant's appeal against the lower court's decision to deny early retirement benefits. The applicant claimed a 15-year period of work under special conditions in dairy factories, but the court found the evidence insufficient to prove continuous supervision in full working hours. Consequently, the applicant failed to meet the statutory requirements for early retirement, and the lower court's factual assessment was upheld.
Legislator headnote
AI generatedArt. 233 § 1 k.p.c.; Art. 328 § 2 k.p.c.; The court's evaluation of evidence is valid if logically sound and consistent with life experience, and an appeal fails when the applicant does not demonstrate that the lower court's reasoning is obviously flawed or contradicts established facts.
Keywords
AI generatedCited Legislation
AI generatedCited Case Law
AI generatedFull text
Sygn. akt III AUa 815/15
WYROK W IMIENIU
RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 9 grudnia 2015 r. Sąd Apelacyjny w Lublinie III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący - Sędzia SA Barbara Mazurkiewicz-Nowikowska Sędziowie: SA Barbara Hejwowska SA Elżbieta Czaja (spr.) Protokolant: protokolant sądowy Joanna Malena po rozpoznaniu w dniu 9 grudnia 2015 r. w Lublinie sprawy M. M. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w B. o prawo do emerytury na skutek apelacji wnioskodawcy M. M. od wyroku Sądu Okręgowego w Zamościu z dnia 27 maja 2015 r. sygn. akt IV U 189/14 oddala apelację. Barbara Hejwowska Barbara Mazurkiewicz-Nowikowska Elżbieta Czaja Sygn. akt III AUa 815/15
UZASADNIENIE
Decyzją z 31 grudnia 2013 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. odmówił M. M. prawa do wcześniejszej emerytury, gdyż wnioskodawca nie udokumentował 15 letniego okresu pracy w warunkach szczególnych. Odwołanie od powyższej decyzji złożył wnioskodawca. W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o oddalenie odwołania. Wyrokiem z dnia Sąd Okręgowy w Zamościu oddalił odwołanie. Swoje rozstrzygnięcie Sąd Okręgowy oparł na następujących podstawach faktycznych i prawnych. M. M., ur. (...), legitymuje się okresem składkowym i nieskładkowym wynoszącym na dzień 1 stycznia 1999 r. 26 lat, 3 miesięcy i 15 dni.
Wnioskiem z dnia 3 października 2013 r. zwrócił się do organu rentowego o przyznanie prawa do emerytury, w następstwie czego została wydana zaskarżona decyzja. Wnioskodawca pracował w zakładzie mleczarskim od 1 sierpnia 1972 r. do 17 maja 1975 r. jako pomocnik mleczarski. Odbywał służbę wojskową od 26 kwietnia 1973 r. do 15 kwietnia 1975 r. Po odbyciu służby wojskowej pracował w (...) Spółdzielni (...) w Ł. od 2 czerwca 1975 r. do 30 kwietnia 1976 r. jako aparatowy obróbki surowca w aparatowni i od 1 maja 1976 r. mistrz produkcji w proszkowni – kazeiniarni, gdzie suszyło się mleko.
Na czas remontu mleczarni w T. pracował w Mleczarni Ł.. Od 1978 r. wrócił do mleczarni w T.. Wnioskodawca pracował stale i nieprzerwanie w zakładach mleczarskich w Ł. i w T. w warunkach szczególnych jako pracownik fizyczny: aparatowy, kazeiniarz, odbieracz surowca, palacz, maszynista sprężarki i mistrz produkcji kazeiniarni od 2 czerwca 1975 r. do 31 sierpnia 1984 r., który to okres został uznany przez organ rentowy, na podstawie świadectwa pracy w warunkach szczególnych, w wymiarze 9 lat, 2 m-ce i 28 dni. Wnioskodawca od 1 września 1984 r. otrzymał angaż kierownika zmianowego i nie miał zastępcy ani mistrza jako podwładnego, a jedynie brygadzistów w działach: twarożkarnia, serownia, galanteria.
Kierownikowi zmiany podlegały: kotłownia z 1 palaczem na zmianie 1 pieca typu P-1 wodny, przemysłowy (od 2003 r. zakład przeszedł na ogrzewanie gazowe); aparatownia z 1 odbieraczem surowca; maszynownia, gdzie pracował 1 maszynista 2 sprężarek, które sprężały amoniak do ochłodzenia wody chłodzącej mleko, działy produkcji podstawowej: serownia gdzie pracowało kilku pracowników fizyczni przy wytwarzaniu serów; twarożkarnia, gdzie pracowali pracownicy fizyczni przy wytarzaniu twarogów; galanteria z kilkoma pracownikami, gdzie zlewano mleko, kefiry, maślanki do butelek i worków.
Nadto w okresie sprawowania funkcji kierownika zmianowego, oprócz nadzoru pracy na w/w stanowiskach, wnioskodawca wykonywał inne czynności typowo kierownicze, wskazane w zakresie czynności: ustalanie zakresów czynności pracowników, udział w cotygodniowych naradach, organizacja i udział w komisjach brakowych, przyjmowanie wniosków urlopowych, uzgadnianie z kadrami planu urlopu, stanowiskowe szkolenie BHP, dbałość o sprawy bezpieczeństwa, wystawianie dokumentów magazynowych, które zajmowały zapewne nie mniej niż do godziny lub dwóch dziennie, zgodnie z aneksem do zakresu czynności.
W latach od 1 września 1984 r. do 30 czerwca 1987 r. i od 1 września 1987 r. do 30 czerwca 1989 r., na mocy zawieranych umów z zakładem, wnioskodawca sprawował szkolenie i egzamin uczniów w ramach praktycznej nauki zawodu w zawodzie aparatowy obróbki surowca, za które otrzymywał oddzielne wynagrodzenie. Uczniowie przychodzili na I zmianę, a wnioskodawca sprawował nad nimi bezpośredni nadzór. Po zmianie angażu zakres czynności wnioskodawcy nie uległ zmianie. Wraz z nim pracowali: B. M. – mechanik palacz, obecnie mechanik, G. Ł. - pracownik produkcji odbieracz surowca, S. U. - aparatowy, który przejął stanowisko kierownika zmianowego po wnioskodawcy, R.
R. – kierownik produkcji, któremu wnioskodawca podlegał jako kierownik zmianowy, H. W. - kierownik zmianowy. Od 1 stycznia 1994 r. powstała samodzielna (...) Spółdzielnia (...) w T., gdzie nadal pracuje wnioskodawca. Obecnie (...) T. jest zakładem produkcyjnym SM (...) w W.. Sąd Okręgowy wskazał, że akta osobowe wnioskodawcy z zakładu potwierdzają jego pracę na powyższych stanowiskach w Mleczarni w Ł. i w T.. Natomiast kwestią sporną było, czy praca wnioskodawcy wykonywana na stanowisku kierownika zmianowego od 1 września 1984 r. do 31 grudnia 1998 r., w ramach nadzoru nad pracownikami produkującymi mleko i przetwory w mleczarni w T., była pracą w szczególnych warunkach wykonywaną stale i w pełnym wymiarze czasu pracy.
Zakład wskazał ten okres w świadectwie pracy jako okres pracy w warunkach szczególnych, o której mowa w działu XIV, poz. 24 zał. do zarządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r., na stanowisku kierownika zmiany. Organ rentowy zakwestionował jednak powyższy okres jako okres pracy w warunkach szczególnych. Sąd Okręgowy dopuścił dowód z opinii biegłego z zakresu mleczarstwa, który we wnioskach opinii stwierdził, że okres pracy wnioskodawcy w nadzorze był pracą w warunkach szczególnych. Powyższy stan faktyczny Sąd oparł na: zeznaniach wnioskodawcy, opinii biegłego, zeznaniach świadków:
B. M., G. Ł., S. U., R. R., H. W., aktach osobowych i aktach emerytalnych. Sąd Okręgowy stwierdził, że odwołanie wnioskodawcy nie zasługuje na uwzględnienie w świetle art. 184 ust. 1 w zw. z art. 32 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. 2013.1440 t.j.) oraz § 2 i 4 ust. rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz. U. Nr 8, poz. 43 ze zm.). Sąd obdarzył wiarą zeznania przesłuchanych świadków na okoliczność sposobu produkcji w zakładzie oraz zajmowanych stanowisk.
Podkreślił, że w aktach osobowych świadka H. W., zajmującego równorzędne stanowisko na innej zmianie, znajduje się zakres czynności z 1982 r. na stanowisku kierownika zmianowego, podczas gdy takiego zakresu czynności brak w aktach wnioskodawcy. Świadek H. W. potwierdził faktyczne wykonywanie większości czynności z tego zakresu, z wyjątkiem obowiązku kontroli nad konwiami. W dacie wystawienia zakresu obowiązków wnioskodawca pracował na takim samym stanowisku. Wobec powyższego Sąd Okręgowy uznał zakres czynności świadka za tożsamy z zakresem czynności wnioskodawcy, skoro byli zmiennikami na takich samych stanowiskach, w tym samym okresie.
Sąd nie dał wiary zeznaniom wnioskodawcy, że sprawował stały i osobisty nadzór przez cały okres danej zmiany, w pełnym wymiarze czasu pracy tylko nad pracownikami wykonującymi prace w warunkach szczególnych. Z całokształtu materiału dowodowego wynika bowiem, że podlegali mu wszyscy pracownicy i wszystkie działy, w tym produkcyjne, na danej zmianie. Nadto w latach1984-89 sprawował nadzór osobisty, płatny, nad uczniami przez cały dany rok szkolny. Sąd nie podzielił stanowiska wnioskodawcy, że stanowisko kierownika zmianowego jest równoznaczne ze stanowiskiem mistrza i że wykonywał on czynności takie jak wówczas, gdy był mistrzem proszkowni – kazeinowni (czyli jednego tylko działu).
Tym bardziej, że jako mistrz zmianowy podlegał kierownikowi zmianowemu, zgodnie z zakresem czynności podpisanym w dniu 29 stycznia 1979 r., co świadczy o odrębności tych stanowisk i ich podległości służbowej. Biegły z zakresu mleczarstwa, po zapoznaniu się z aktami osobowymi i oględzinach obu zakładów w Ł. i T. w złożonej opinii uznał, że wnioskodawca w spornym okresie wykonywał nadzór, o którym mowa w Dziale XIV, poz. 24 stanowiącym załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. oraz w Uchwale nr 16/83 Zarządu Centralnego (...) z 27 czerwca 1983 r. w sprawie stanowisk pracy, na których są wykonywane prace w szczególnych warunkach w spółdzielczości mleczarskiej.
Sąd podzielił opinię biegłego z zakresu mleczarstwa tylko w zakresie uznania wykonywania przez wnioskodawcę pracy w warunkach szczególnych w ramach nadzoru nad stanowiskami pracy: palacza w kotłowni, kazeiniarza do roku 1985-1986, aparatowego obróbki surowca, maszynisty sprężarki amoniakalnej, chłodniczego w nabiałowym magazynie chłodniczym, odbieracza surowca. W swej opinii biegły dokładnie opisał te stanowiska z odniesieniem do aktu resortowego. Biegły nie odniósł się natomiast do pozostałych obowiązków wnioskodawcy z zakresu czynności, jak również do kwestii pracy wykonywanej w podstawowych wydziałach produkcji zakładowej: twarożkarni, serowni i galanterii, nad którymi wnioskodawca także sprawował nadzór.
Ponadto nie odniósł się do kwestii nadzoru nad uczniami. Wobec powyższego jego opinia odnosi się jedynie do wąskiego zakresu nadzoru tylko na wskazanych stanowiskach, z pominięciem innych, przeważających liczebnie stanowisk pracy większości załogi na danej zmianie w działach produkcyjnych, tj. łącznie do 15 osób, przez co wnioski opinii nie zasługiwały na uznanie. Sąd wskazał, że w spornym okresie wnioskodawca sprawował nadzór nad pracą zaliczaną do pracy w warunkach szczególnych, wykonywanej na stanowiskach określonych w załączniku do rozporządzenia z dnia 7 lutego 1983 r.:
Dział X, poz. 7 – prace w chłodniach maszynisty, Dział XIV, poz. 1 – i poz. 9 – obsługa sprężarki, Dział IV, poz. 13 aparatowy, a także na stanowiskach, określonych w Uchwale nr 16/83 Zarządu Centralnego (...) z 27 czerwca 1983 r. w sprawie stanowisk pracy, na których są wykonywane prace w szczególnych warunkach w spółdzielczości mleczarskiej: Dział XIV, poz. 24, Dział IV, poz. 40 pkt 1i 2 - nadzór nad higieną, Działu X, poz. 7 pkt 4 i 5 - maszynista chłodniczy w nabiałowym magazynie chłodniczym, Dział X, poz. 13: pkt 1–aparatowy obróbki surowca w aparatowni, pkt 4 – kazeiniarz do 1985 r., pkt 8 – odbieracz surowca, Dział XIV, poz. 1 pkt 1 – maszynista kotła, poz. 9 pkt 1i 2 maszynista sprężarki.
W powyższej części, co do nadzoru nad pracą na w/w stanowiskach Sąd Okręgowy podzielił opinię biegłego. W ocenie Sądu prace te nie były podstawowymi pracami produkcyjnymi w mleczarni. Pracę podstawową do wytworzenia mleka i jego przetworów wykonywała większość pracowników na danej zmianie, po kilka osób, w każdym z działów: twarożkarnia, serownia i galanteria - zlewnia mleka i przetworów, na stanowiskach fizycznych niezaliczonych do stanowisk, na których wykonywana była praca w warunkach szczególnych. W działach tych bezpośredni nadzór sprawowali brygadziści i zdawali dzienne raporty.
Zatem nad pracą podstawową, wiodącą wnioskodawca sprawował nadzór pośredni, poprzez brygadzistów w tych działach. Wnioskodawca wykonując nadzór w spornym okresie przebywał w halach produkcji, tj. w tych samych warunkach pracy i szkodliwym środowisku typowym dla prac pracowników fizycznych na stanowiskach wskazanych w świadectwie pracy w warunkach szczególnych i w opinii biegłego, lecz nie przez 8 godzin dziennie. Dodatkowo nadzorował stanowiska w podstawowych działach produkcji: serowni, twarożkarni i galanterii, w których prace nie są wykazane w załączniku do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r.
Nadto w całym spornym okresie oprócz nadzoru pracy na w/w stanowiskach wykonywał inne czynności typowo kierownicze, wskazane w zakresie czynności kierownika zmianowego świadka S. W.. Sąd Okręgowy nie podzielił stanowiska wnioskodawcy, że czynności te zajmował mu do 30 minut dziennie, uznając to za nieprawdopodobne, wbrew doświadczeniu życiowemu. W latach od 1 września 1984 r. do 30 czerwca 1987 r. i od 1 września 1987 r. do 30 czerwca 1989 r. nadzorem nad uczniami zajmował się tylko wnioskodawca, za co otrzymywał wynagrodzenie.
Miał obowiązek zapewniania im praktycznej nauki zawodu, wyposażenia w odzież ochroną, pilnowania list obecności, dzienniczków praktyk, okazania procesu produkcji i nauczenia zawodu, zgodnie z zakresem obowiązków kierownika praktyki. Zatem w tych latach nie sprawował w pełnym wymiarze czasu pracy, nadzoru tylko nad pracą pracowników na stanowiskach zaliczanych do pracy w warunkach szczególnych. Sąd uznał świadectwo jako wiarygodny dowód treści w nim wskazanych jedynie co do dat istnienia Mleczarni w Ł. i w T. i okresów pracy wnioskodawcy na określonych stanowiskach w tych obu zakładach i wskazania stanowisk pracy w mleczarni zaliczanych do pracy w szczególnych warunkach, zaś nie uznał obu tych dowodów co do wykonywania przez wnioskodawcę pracy stale i w pełnym wymiarze czasu pracy w okresie 1września 1984 r. do 31 grudnia 1998 r. w ramach nadzoru, uznając je w tej części za sprzeczne z ustaleniami sprawy.
W świetle powyższego, w ocenie Sądu Okręgowego, wnioskodawca nie udowodnił, że w spornym okresie pracował w szczególnych warunkach. Wnioskodawca nie nadzorował bowiem pracy pracowników zatrudnionych w warunkach szczególnych przez 8 godzin na danej zmianie. Nie uczestniczył bezpośrednio i w pełnym wymiarze przy wykonywaniu tych prac przez tych pracowników w kotłowni, maszynowni, przy odbieraniu surowca, z racji obowiązku nadzoru nad pracą całej zmiany (nie danego działu), w tym produkcji podstawowej. Wykonywał też szereg innych czynności, niezwiązanych z nadzorem, w postaci spraw organizacyjnych i nauczania.
Istotnie sprawował nadzór nad pracą podstawową produkcyjną, lecz był nadzór pośredni (przez brygadzistów), a ponadto wykonywany w odniesieniu do stanowisk, na których wykonywano prace niezaliczane do prac w warunkach szczególnych. W tym stanie rzeczy wnioskodawca nie wykazał w procesie, że legitymuje się wymaganym 15 –letnim okresem pracy w warunkach szczególnych, wykonywanej stale i w pełnym wymiarze czasu pracy. Wobec powyższego Sąd Okręgowy oddalił odwołanie. Apelację od powyższego wyroku wniósł M. M. zarzucając: 1/ naruszenie art. 233 § 1 k.p.c. w związku z art. 328 § k.p.c. , w następstwie czego doszło do dowolnej oceny materiału dowodowego, braku wyczerpujących ustaleń poprzez nierozważenie w sposób wszechstronny zebranego materiału dowodowego , którego wynika jednoznacznie, że wnioskodawca w spornym okresie pracował w warunkach szczególnych; 2/ błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, że charakter pracy wnioskodawcy i zakres jego czynności pracowniczych nie pozwalają na uznanie, że wnioskodawca stale i w pełnym wymiarze czasu pracy sprawował nadzór , przebywał w środowisku, w którym zatrudnieni byli pracownicy, wykonujący pracę w warunkach szczególnych w okresie od 1 września 1984 r. do 31 grudnia 1998 r. i tym samym na bezpodstawnym przyjęciu, że wnioskodawca nie spełnił wszystkich przesłanek uprawniających do emerytury w obniżonym wieku; 3/ rażące naruszenie art. 184 w zw. z art. 32 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych poprzez błędną wykładnię prowadzącą do przyjęcia, że wnioskodawca nie spełnił wszystkich warunków niezbędnych dla uzyskania prawa do emerytury w obniżonym wieku na podstawie w/w przepisów; 4/ rażące naruszenie art. 32 ust. 1, ust. 2 i ust. 4 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz § 1 ust. 1, § 2 ust. 1 i § 4 ust. 1 rozporządzenia z 7 lutego 1983 r. w związku z postanowieniami działu XIV pkt 24 wykazu A stanowiącego załącznik do rozporządzenia poprzez przyjęcie, że praca wnioskodawcy nie była wykonywana stale i pełnym wymiarze czasu pracy, co skutkowało niezaliczeniem tej pracy do pracy w warunkach szczególnych i stwierdzeniem braku przesłanek do nabycia prawa do wcześniejszej emerytury.
Wnosił o zmianę zaskarżonego wyroku i przyznanie wnioskodawcy prawa do emerytury, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sadowi Okręgowemu oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje. Apelacja jest niezasadna i podlega oddaleniu. Sąd Okręgowy dokonał prawidłowych ustaleń faktycznych i wydał trafne, odpowiadające prawu rozstrzygnięcie przedstawiając logiczną argumentację prawną. Ustalenia sądu I instancji i wyprowadzone na ich podstawie wnioski Sąd Apelacyjny w pełni podziela i przyjmuje za własne.
Sprawia to, że nie zachodzi potrzeba powtarzania szczegółowych ustaleń faktycznych oraz dokonanej w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku interpretacji przepisów prawa mających zastosowanie w niniejszej sprawie (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 22 kwietnia 1997 r., sygn. II UKN 61/97 - OSNAP 1998 r., nr 3, poz. 104; wyrok Sądu Najwyższego z 8 października 1998 r., sygn. II CKN 923/97 - OSNC 1999 r., z. 3, poz. 60; wyrok Sądu Najwyższego z 12 stycznia 1999 r., sygn. I PKN 21/98 - OSNAP 2000, nr 4, poz. 143). Odnosząc się bezpośrednio do zarzutów apelacji należy stwierdzić ich bezzasadność.
Spór w niniejszej sprawie sprowadzał się do ustalenia, czy ubezpieczony legitymuje się 15-letnim okresem pracy w warunkach szczególnych, wykonywanej stale i w pełnym wymiarze czasu pracy. Sąd pierwszej instancji nie uwzględnił okresu pracy M. M. od 1 września 1984 r. do 31 grudnia 1998 r., na stanowisku kierownika zmianowego w (...) Spółdzielni (...) w T. jako okresu pracy w warunkach szczególnych, wykonywanej stale i w pełnym wymiarze czasu pracy. Tymczasem w razie uwzględnienia powyższego okresu, wnioskodawca legitymowałby się ponad 15-letnim okresem pracy w warunkach szczególnych.
W ocenie Sądu Apelacyjnego Sąd Okręgowy zasadnie nie uwzględnił przedmiotowego okresu jako okresu pracy w warunkach szczególnych, wykonywanej stale i w pełnym wymiarze czasu pracy. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że M. M. w spornym okresie sprawował nadzór kierowniczy nad pracownikami wszystkich działów zakładu na danej zmianie, a zatem nie tylko na działach, gdzie wykonywane były prace w warunkach szczególnych. Powyższe wyklucza wykonywanie stałego i w pełnym wymiarze czasu pracy nadzoru nad pracownikami wykonującymi prace w warunkach szczególnych.
Bezsprzecznie wnioskodawca narażony był na oddziaływanie warunków szkodliwych sprawując nadzór nad pracownikami wykonującymi swoje zadania w warunkach szczególnych. Aczkolwiek mając na uwadze zakres obowiązków kierowniczych skarżącego, nie sposób przyjąć, że stale i w pełnym wymiarze czasu pracy znajdował się pod negatywnym wpływem warunków pracy panujących na działach, gdzie wykonywano pracę w warunkach szczególnych. W świetle utrwalonego orzecznictwa Sądu Najwyższego nie jest dopuszczalne uwzględnianie do okresów pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wykonywanej stale i w pełnym wymiarze czasu pracy, wymaganych do nabycia prawa do emerytury w niższym wieku emerytalnym, innych równocześnie wykonywanych prac w ramach dobowej miary czasu pracy, które nie oddziaływały szkodliwie na organizm pracownika (por. wyrok SN z dnia 4 czerwca 2008 r., II UK 306/07, OSNP 2009/21-22/290).
Tymczasem taki stan faktyczny zaistniał w niniejszej sprawie. Ponadto skarżący wykonywał także szereg innych czynności, niezwiązanych z nadzorem, w postaci spraw organizacyjnych i nauczania. Nawet jeżeli przyjąć, że czynności te nie zabierały znacznej ilości czasu w trakcie typowego dnia pracy skarżącego, to w sytuacji nadzorowania pracy całego zakładu na danej zmianie, skutkować musiały dalszym skróceniem czasu pracy nadzorującego na działach, gdzie wykonywana była praca w warunkach szczególnych. Zgodzić należy się ze skarżącym, że w sytuacji gdy dozór wykonywany jest w warunkach szczególnych, nie ma potrzeby ustalania, ile czasu pracownik poświęcał na bezpośredni nadzór nad pracownikami, a ile na inne czynności, które również były związane z dozorem.
Jednakże w niniejszej sprawie reguła ta nie może doprowadzić do zaliczenia spornego okresu pracy jako okresu pracy w warunkach szczególnych z uwagi na brak elementu wykonywania nadzoru w warunkach szczególnych stale i w pełnym wymiarze czasu pracy. W tym miejscu podkreślić należy, że praca podstawowa w spółdzielni mleczarskiej nie była pracą w warunkach szczególnych. Co więcej, skarżący nie sprawował bezpośredniego nadzoru nad pracą podstawową, gdyż dozór taki wykonywali brygadziści w danym dziale produkcji, tj. twarożkarni, serowni i galanterii.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 233 § 1 k.p.c., tj. przekroczenia przez sąd I instancji granicy swobodnej oceny dowodów, stwierdzić należy, że zarzut ten jest chybiony. Jeżeli z określonego materiału dowodowego sąd wyprowadza wnioski logicznie poprawne i zgodne z doświadczeniem życiowym, to ocena sądu nie narusza reguł swobodnej oceny dowodów (art. 233 § 1 k.p.c.) i musi się ostać, choćby w równym stopniu, na podstawie tego materiału dowodowego, dawały się wysnuć wnioski odmienne. Tylko w przypadku, gdy brak jest logiki w wiązaniu wniosków z zebranymi dowodami lub gdy wnioskowanie sądu wykracza poza schematy logiki formalnej albo, wbrew zasadom doświadczenia życiowego, nie uwzględnia jednoznacznych praktycznych związków przyczynowo - skutkowych, to przeprowadzona przez Sąd ocena dowodów może być skutecznie podważona (por. wyrok SN z dnia 27 września 2002 r., II CKN 817/00 LEX nr 56906).
Zdaniem Sądu Apelacyjnego Sąd Okręgowy należycie wyjaśnił sprawę, a przeprowadzona ocena dowodów jest prawidłowa i odpowiada powyższym kryteriom. Apelacja nie wykazuje uchybień w rozumowaniu Sądu, które podważałyby prawidłowość dokonanej oceny. Podkreślić należy, iż naruszenie zasad swobodnej oceny dowodów nie może polegać na przedstawieniu przez stronę alternatywnego stanu faktycznego, a tylko na podważeniu przesłanek tej oceny z wykazaniem, że jest ona rażąco wadliwa lub oczywiście błędna – czego skarżący we wniesionej apelacji nie uczynił.
Za niezasadny uznać również należy zarzut naruszenia art. 328 § 2 k.p.c., bowiem uzasadnienie Sądu I instancji zawiera wszystkie niezbędne elementy, o jakich mowa w powyższym przepisie. W konsekwencji braku uchybień ze strony Sądu nie doszło również do naruszenia przepisów prawa materialnego, o jakich mowa w apelacji. Wnioskodawca nie wykazał w procesie, że legitymuje się 15-letnim okresem pracy warunkach szczególnych. Wobec powyższego nie spełnia on wszystkich warunków koniecznych do przyznania prawa do emerytury w obniżonym wieku emerytalnym.
Zaskarżony wyrok odpowiada prawu i musi się ostać, apelacja nie zawiera zaś żadnej argumentacji przemawiającej za uwzględnieniem wniesionego środka zaskarżenia. Mając powyższe na względzie Sąd Apelacyjny, na podstawie art. 385 k.p.c., orzekł jak w sentencji.