Public procurement appeal dismissed because the contracting authority lawfully modified the tender to allow equivalent solutions.
Legislator summary
AI generatedThe National Court of Appeal dismissed the joint appeal filed by several contractors against a public tender for railway track renewal works. The court found that the tendering authority had lawfully modified the tender documents to permit the submission of equivalent technical solutions, a change that was consistent with the requirements of the Public Procurement Act. Consequently, the appeal, which challenged the original tender specifications, was deemed to concern a performance executed in accordance with the court's previous ruling or the appellant's own request, rendering it inadmissible under Article 189 of the Act.
Legislator headnote
AI generatedArt. 189 ust. 2 pkt 5 Prawa zamówień publicznych; Art. 29 ust. 3 Prawa zamówień publicznych: An appeal is inadmissible if it concerns an act performed by the contracting authority in accordance with a court or board ruling, or if the authority lawfully modifies the tender to allow for equivalent solutions as permitted by law.
Keywords
AI generatedCited Legislation
AI generatedCited Case Law
AI generatedFull text
Sygn. akt: KIO 775/14 POSTANOWIENIE z dnia 5 maja 2014 r. Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie: Przewodniczący: Marzena Ordysińska Protokolant: Natalia Dominiak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym z udziałem stron w dniu 5 maja 2014 r. odwołania wniesionego do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej w dniu 18 kwietnia 2014 r. przez wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia publicznego – Strabag Rail Polska Sp. z o.o., Strabag Sp. z o.o, VIAMONT DSP a.s., PKP Energetyka S.A., Thales Polska Sp. z o.o., ul. Kępińska 2, 51-132 Wrocław, w postępowaniu prowadzonym przez zamawiającego – PKP Polskie Linie Kolejowe S.A., ul. Towarowa 74, 03-734 Warszawa, postanawia:
1. odrzucić odwołanie, 2. kosztami postępowania obciąża wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia publicznego -Strabag Rail Polska Sp. z o.o., Strabag Sp. z o.o, VIAMONT DSP a.s., PKP Energetyka S.A., Thales Polska Sp. z o.o., ul. Kępińska 2, 51-132 Wrocław i zalicza w poczet kosztów postępowania odwoławczego kwotę 20 000 zł 00 gr (słownie: dwadzieścia tysięcy złotych zero groszy), uiszczoną przez wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia publicznego - Strabag Rail Polska Sp. z o.o., Strabag Sp. z o.o, VIAMONT DSP a.s., PKP Energetyka S.A., Thales Polska Sp. z o.o., ul.
Kępińska 2, 51-132 Wrocław tytułem należnego wpisu od odwołania. Stosownie do art. 198a i 198b ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. - Prawo zamówień publicznych (tj. Dz. U. z 2013 r. poz. 907 z późn. zm.) na niniejsze postanowienie - w terminie 7 dni od dnia jego doręczenia - przysługuje skarga za pośrednictwem Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej do Sądu Okręgowego w Warszawie. Przewodniczący: ……………………………. Sygn. akt: KIO 775/14 U z a s a d n i e n i e Skład orzekający Krajowej Izby Odwoławczej - rozpatrując odwołanie wniesione przez Odwołującego, tj. wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia publicznego – Strabag Rail Polska Sp. z o.o., Strabag Sp. z o.o, VIAMONT DSP a.s., PKP Energetyka S.A., Thales Polska Sp. z o.o. i złożone w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego pn.
„Wykonanie robót budowlanych na linii kolejowej nr 272 na odcinku Środa Wlkp. - Kórnik od km 166,653 do km 181,781 w ramach zadania pn.: „Wymiana nawierzchni wraz z robotami towarzyszącymi na stacjach i szlakach w torze nr 1 linii kolejowej nr 272 Kluczbork - Poznań od km 131,500 do km 181,781", wszczętym przez Zamawiającego tj. PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. w Warszawie - stwierdził, że zaistniała przesłanka skutkująca odrzuceniem odwołania, przewidziana w art. 189 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. Prawo zamówień publicznych (t. j.
– Dz. U. z 2013 r., poz. 907 z późn. zm.) zwanej dalej „Prawem zamówień publicznych” albo ,,Ustawą”. Zgodnie z tym przepisem Izba odrzuca odwołanie, jeżeli stwierdzi, że odwołanie dotyczy czynności, którą Zamawiający wykonał zgodnie z treścią wyroku Izby lub sądu lub, w przypadku uwzględnienia zarzutów w odwołaniu, którą wykonał zgodnie z żądaniem zawartym w odwołaniu. Izba ustaliła, co następuje: Ogłoszenie o zamówieniu zostało opublikowane w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej w dniu 18 grudnia 2013 r. pod numerem 2013/S 245-425781.
Postępowanie jest prowadzone w trybie przetargu ograniczonego. W dniu 13 marca 2014 r. Zamawiający przekazał Specyfikację Istotnych Warunków Zamówienia (dalej: „SIWZ”) pięciu wykonawcom. W dniu 28 marca 2014 r. Odwołujący wniósł odwołanie (oznaczone sygn. akt KIO 628/14) wobec postanowień SIWZ, zarzucając Zamawiającemu naruszenie:
1. art. 7 ust. 1 i art. 29 ust. 2 Ustawy - poprzez dokonanie opisu przedmiotu zamówienia w sposób utrudniający uczciwą konkurencję i naruszający obowiązek zapewnienia zachowania uczciwej konkurencji oraz równego traktowania wykonawców;
2. art. 7 ust. 1 i art. 29 ust. 3 Ustawy - poprzez dokonanie opisu przedmiotu zamówienia przez wskazanie znaków towarowych oraz pochodzenia i naruszający obowiązek zapewnienia zachowania uczciwej konkurencji oraz równego traktowania wykonawców.
3. art. 29 ust. 1 Ustawy poprzez opisanie przedmiotu zamówienia bez wskazania na możliwość zaoferowania urządzeń sterowania ruchem kolejowym równoważnych opisywanym oraz bez opisania kryteriów równoważności, a tym samym bez uwzględnienia wszystkich wymagań i okoliczności mogących mieć wpływ na sporządzenie prawidłowej oferty. W konsekwencji Odwołujący wnosił o nakazanie Zamawiającemu zmiany postanowień SIWZ oraz jej załączników, w szczególności projektu budowlanego i wykonawczego, w sposób zapewniający zgodność opisu przedmiotu zamówienia z powołanymi powyżej przepisami Prawa zamówień publicznych, tj. w szczególności poprzez usunięcie nazw własnych produktów, elementów urządzeń oraz rozwiązań im dedykowanych z Projektu budowlanego i wykonawczego (wymieniono szczegółowo wszystkie kwestionowane postanowienia tych dokumentów) oraz zmianę wszystkich rysunków i usunięcie nazw własnych z projektów budowlanych i wykonawczych będących częścią dokumentacji projektowej w taki sposób aby nie sugerowały konkretnego rozwiązania.
Ewentualnie wnosił o przyznanie dodatkowego czasu oraz wynagrodzenia dla Wykonawcy, z uwagi na konieczność dokonania modyfikacji w projektach budowlanym i wykonawczym w sposób umożliwiający zabudowę urządzeń innych niż wskazanych w tych projektach, lub wydzielenie projektowania do osobnego postępowania. Do postępowania odwoławczego nie zgłosił przystąpienia żaden wykonawca. Pismem z dnia 2 kwietnia 2014 r., stanowiącym odpowiedź na odwołanie, Zamawiający uwzględnił w całości zarzuty sformułowane w treści odwołania. Załączył zmianę treści SIWZ (którą to zmianę doręczono wszystkim wykonawcom, co nie było sporne): ,,W przypadku użycia w SIWZ (w tym w Projekcie budowlanym i Projektach wykonawczych) znaków towarowych, patentów lub pochodzenia, np. nazw własnych produktów i elementów urządzeń im dedykowanych dopuszcza się produkty równoważne o zbliżonych cechach i parametrach spełniających tą samą funkcję i dopuszczonych do stosowania przez Urząd Transportu Kolejowego”.
Biorąc powyższe pod uwagę Izba stwierdziła, iż ziściły się przesłanki do umorzenia postępowania, na podstawie przepisu art. 186 ust. 2 Prawa zamówień publicznych i w dniu 9 kwietnia br. wydano postanowienie sygn. akt KIO 628/14. Następnie w dniu 18 kwietnia br. (oznaczone sygn. akt KIO 775/14) wniósł kolejne odwołanie w tym samym postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego. W tymże odwołaniu Odwołujący zarzucał Zamawiającemu naruszenie art. 186 ust. 2 Ustawy, poprzez zaniechanie wykonania czynności w Postępowaniu zgodnie z żądaniem Odwołującego zawartym w poprzednim odwołaniu.
W konsekwencji wnosił o nakazanie Zamawiającemu zmiany postanowień specyfikacji istotnych warunków zamówienia oraz jej załączników zgodnie z żądaniem zawartym w poprzednim odwołaniu. Odwołujący uzasadniał swój interes we wniesieniu odwołania Odwołujący wskazuje, iż posiada interes prawny we wniesieniu odwołania, albowiem zaniechanie wykonania przez Zamawiającego czynności w Postępowaniu zgodnie z żądaniem Odwołania utrudnia mu złożenie prawidłowej i zgodnej z wymaganiami Zamawiającego oferty. W przypadku wyeliminowania podniesionych naruszeń Odwołujący będzie mógł złożyć ofertę na korzystnych dla Zamawiającego warunkach i przedmiotowe zamówienie w Postępowaniu uzyskać.
Brak dokonania przez Zamawiającego prawidłowej modyfikacji SIWZ może doprowadzić do sytuacji, w której oferta Odwołującego może być nieporównywalna do ofert innych wykonawców, w związku z czym utraci on możliwość uzyskania przedmiotowego zamówienia, a tym samym oczekiwany zysk z realizacji zamówienia. Odwołujący zarzuty podniesione w odwołaniu argumentował modyfikacja SIWZ dokonana przez Zamawiającego w dniu 2 kwietnia 2014 roku, nie może być uznana za zgodną z żądaniami odwołania. Podkreślał, że w Odwołaniu (sygn. akt KIO 628/14) Odwołujący wnosił o nakazanie Zamawiającemu zmiany postanowień specyfikacji istotnych warunków zamówienia oraz jej załączników, w szczególności projektu budowlanego i wykonawczego w sposób zapewniający zgodność opisu przedmiotu zamówienia z art. 29 ust. 3 oraz 29 ust. 2 Ustawy Prawa zamówień publicznych.
W szczególności Odwołujący wskazał na konieczność usunięcia nazw własnych produktów, elementów urządzeń oraz usunięcia rozwiązań im dedykowanych ze wskazanych dokumentów projektowych. Odwołujący żądał także zmiany wszystkich rysunków i usunięcia nazw własnych z projektów wykonawczych i budowlanych będących częścią dokumentacji projektowej w taki sposób, aby nie sugerowały konkretnego rozwiązania. Wskazywał, że jak wynika wprost z uzasadnienia zawartego w Odwołaniu, Odwołujący wnosił o dokonanie takich modyfikacji SIWZ, które doprowadzałyby projekt budowlany i wykonawczy do takiego stanu, który umożliwiałby złożenie oferty wszystkim zainteresowanym wykonawcom, spełniającym warunki udziału w Postępowaniu, na równych zasadach (tj. w oparciu o samą dokumentację postępowania, bez konieczności uwzględnienia dodatkowych prac projektowych na etapie realizacji umowy oraz ich kosztów).
Tym samym, zgodnie z żądaniem Odwołania, Odwołujący oczekiwał od Zamawiającego modyfikacji projektu budowlanego i wykonawczego poprzez usunięcie z nich treści, które wskazywały na konkretne rozwiązanie techniczne. Dotyczy to więc zarówno nazw własnych produktów i urządzeń, jak i rozwiązań im dedykowanych. Tak zmiana opisu przedmiotu zamówienia doprowadziłaby do sytuacji, w której wszyscy wykonawcy, na równych warunkach (bez konieczności kosztownej modyfikacji projektu), mogliby przystąpić do postępowania. Zamawiający poprzestał jedynie na zmodyfikowaniu SIWZ poprzez dodanie zapisu „W przypadku użycia w SIWZ (w tym w Projekcie Budowlanym i Projektach Wykonawczych) znaków towarowych, patentów lub pochodzenia, np. nazw własnych produktów i elementów im dedykowanych dopuszcza się produkty równoważne o zbliżonych cechach i parametrach spełniających tą samą funkcję i dopuszczonych do stosowania przez Urząd Transportu Kolejowego".
Zmiana ta nie jest wystarczająca do uznania, iż Zamawiający spełnił żądanie wynikające z Odwołania, zgodnie z powyższym opisem. Zamawiający, nie usuwając z projektu wykonawczego i budowlanego rozwiązań dedykowanych dla wskazanego z nazwy sprzętu, w dalszym ciągu nie doprowadził do sytuacji, w której wszyscy wykonawcy będą równo traktowani. Samo umożliwienie zaoferowania produktów równoważnych, wobec utrzymania takiej formy projektu budowlanego i wykonawczego, spowoduje, iż wykonawcy, w tym Odwołujący, będą zmuszeni do samodzielnej modyfikacji tych dokumentów {wprowadzenia własnych rozwiązań dedykowanych do oferowanych urządzeń), a tym samym ich oferty będą nieporównywalne do oferty wykonawcy preferowanego przez Zamawiającego - będą musieli wykonać prace polegające na modyfikacji projektów.
Zamawiający, dokonując modyfikacji SIWZ niepolegającej na zmianie projektów, nie odniósł się również do żądania ewentualnego z Odwołania. Odwołujący wnosił o zapewnienie dodatkowego czasu i wynagrodzenia, w przypadku, kiedy to na wykonawcy będzie spoczywać obowiązek zmodyfikowania projektów. Takich zapisów Zamawiający nie wprowadził. Zamawiający nie podjął też decyzji o wydzieleniu projektowania do odrębnego postępowania. Reasumując należy niewątpliwie stwierdzić, iż Zamawiający nie wykonał wprost żądań wynikających z Odwołania, w szczególności nie zmodyfikował dokumentacji projektowej poprzez usunięcie nazw własnych i rysunków wskazujących na konkretne rozwiązania.
Zdaniem Odwołującego, dokonana przez Zamawiającego zmiana SIWZ nie odpowiada żądaniom zawartym w Odwołaniu. Do postępowania odwoławczego nie zgłosił przystąpienia żaden wykonawca. Izba z urzędu dopuściła dowód z akt postępowania sygn. akt KIO 628/14. Na posiedzeniu z udziałem stron, Odwołujący, w odpowiedzi na pytanie przewodniczącej, dlaczego, skoro żądał usunięcia nazw własnych produktów, elementów urządzeń oraz rozwiązań im dedykowanych z dokumentów wymienionych w odwołaniu KIO 628/14, nie satysfakcjonuje go zmiana SIWZ, wyjaśnił, że nie tylko zarzucał Zamawiającemu naruszenia art. 29 ust. 3 Prawa zamówień publicznych, ale dalej zarzucał również naruszenie art. 29 ust. 2 Prawa zamówień publicznych przez sugerowanie konkretnego rozwiązania, dlatego wnosił o zmianę wszystkich rysunków i usunięcie nazw własnych z projektów budowlanych i wykonawczych, będących częścią dokumentacji projektowej w taki sposób, aby nie sugerowały konkretnego rozwiązania.
Izba z urzędu bada, czy zachodzą przesłanki odrzucenia odwołania. W okolicznościach niniejszej sprawy, Izba m.in. badała, czy rozpatrywane odwołanie dotyczy czynności, która Zamawiający, po uwzględnieniu odwołania, wykonał zgodnie z żądaniem zawartym w odwołaniu. Nie można w tym miejscu nie zauważyć, że ustawodawca, likwidując instytucje protestu, nie uregulował w sposób kompleksowy uwzględnienia odwołania przez instytucje zamawiające, dlatego Izba, badając dopuszczalność drogi odwoławczej dla rozpatrywanego odwołania, musiała odpowiedzieć na szereg pytań i wątpliwości.
W pierwszym odwołaniu sygn. akt KIO 628/14 Odwołujący domagał się usunięcia nazw własnych z projektów (budowlanych i wykonawczych, z części opisowej i rysunków) Ewentualnie wnosił o przyznanie dodatkowego czasu oraz wynagrodzenia dla Wykonawcy, z uwagi na konieczność dokonania modyfikacji w projektach budowlanym i wykonawczym w sposób umożliwiający zabudowę urządzeń innych niż wskazanych w tych projektach, lub wydzielenie projektowania do osobnego postępowania. W ocenie Izby, żądanie ewentualne zawarte w odwołaniu należy traktować analogicznie, jak żądanie ewentualne w postępowaniu cywilnym – roszczenia ewentualne powód zgłasza na wypadek, gdyby sąd nie uwzględnił roszczenia, które zostało zgłoszone na miejscu pierwszym.
Sąd rozstrzyga o żądaniu ewentualnym jedynie wówczas, gdy oddalone zostało żądanie, które zgłoszono we wcześniejszej kolejności. Dlatego, jeżeli Zamawiający uwzględnił pierwsze żądanie odwołania, to Odwołujący musi się pogodzić z tym, że drugie żądanie zostało pominięte. Podstawową kwestią, którą Izba musiała rozstrzygnąć, to wątpliwość, czy Zamawiający wykonał czynność (zmianę SIWZ z 2 kwietnia 2014 r.) zgodnie z żądaniem Odwołującego. Odwołujący nie kwestionował okoliczności, że Zamawiający uwzględnił wszystkie zarzuty odwołania sygn. akt KIO 628/14, a jedynie podnosił, że nie wykonał czynności zgodnej ,,wprost” z żądaniami odwołania.
Sam Odwołujący w uzasadnieniu odwołania zauważał, że Zamawiający ,,nie wykonał wprost” żądań wynikających z Odwołania. Można zatem wnosić, że nawet Odwołujący dostrzega, że w jakimś stopniu Zamawiający uwzględnił jego żądania, jednak ,,nie wprost”. Zasadnicze zatem jest pytanie, co oznacza wymóg z art. 189 ust. 2 pkt 5 Prawa zamówień publicznych wykonania czynności ,,zgodnie z żądaniem zawartym w odwołaniu” – czy jeśli zarzuty są trafne, a żądania np. niemożliwe do uwzględnienia, bądź zgodne z przepisami będzie tylko częściowe zaspokojenie żądań, to czy uwzględnienie zarzutów przy jednoczesnym częściowym uwzględnieniu żądań (,,nie wprost”) będzie mogło być uznane za ,,prawidłowe” i uzasadniało odrzucenie kolejnego odwołania na podstawie art. 189 ust. 2 pkt 5 Prawa zamówień publicznych? Na tak postawione pytanie w niniejszym stanie faktycznym Izba odpowiedziała twierdząco.
Odwołujący nie skorelował zarzutów pierwszego odwołania (sygn. akt KIO 628/14) z żądaniami. Zarzucał naruszenie art. 29 ust. 3 Prawa zamówień publicznych (brak możliwości zaoferowania rozwiązań równoważnych), a żądał zasadniczo jedynie usunięcia nazw własnych produktów, elementów urządzeń oraz rozwiązań im dedykowanych z Projektu budowlanego i Projektów wykonawczych, stanowiących załączniki do SIWZ. Nie zaproponował, jakie postanowienia należy wprowadzić w miejsce usuniętych nazw własnych Wzmiankował jedynie, że w SIWZ brak ,,opisania kryteriów równoważności”, jednak nie żądał ich określenia.
Jednocześnie w uzasadnieniu odwołania wielokrotnie akcentował konieczność dopuszczenia rozwiązań równoważnych - ,,w dokumentacji projektowej brak jest jakichkolwiek zapisów wskazujących na dopuszczenie przez Zamawiającego rozwiązań równoważnych opisanym. Zauważyć tymczasem należy, że na rynku polskim oferowanych jest wiele urządzeń sterowania ruchem kolejowym (dalej: "urządzenia srk") konkurencyjnych w stosunku do wskazanych w dokumentacji budowlanej i wykonawczej. Urządzenia takie, jakkolwiek mogą różnić się niektórymi parametrami, to jednak w zasadniczej mierze posiadają funkcjonalność zapewniającą zaspokojenie potrzeb zamawiającego w równym stopniu, co wskazane wprost w projekcie budowlanych urządzenia produkcji Frauscher Polska Sp. z o.o., Zakłady Automatyki Kombud SA oraz Bombardier Transportation (ZWUS) Polska Sp. z o.o.
W świetle postanowienia art. 29 ust. 3 takie urządzenia należy uznać za równoważne.”. W takim kontekście wydaje się, że uwzględnienie żądań Odwołującego w całości nie było możliwe, bowiem nie można zmienić projektów w postulowany przez niego sposób – usunięte nazwy własne należałoby zastąpić czymś innym (opisem). Gdyby Izba rozstrzygała merytorycznie o żądaniach odwołania sygn. akt KIO 628/14, to nie mogłaby orzec zgodnie z żądaniem (dotyczy to również żądań odwołania sygn. akt KIO 775/14) – bowiem Izba nie mogłaby samodzielnie wykreować treści SIWZ i usuniętych postanowień zastąpić innymi, w szczególności, jeżeli ich treści nie zaproponowano.
Generalny nakaz ,,doprowadzenia SIWZ do zgodności z przepisami” mógłby nie być egzekwowalny. Z tych powodów wydaje się, że Zamawiający wybrał prawidłowe rozwiązanie – dopuścił zaoferowanie urządzeń równoważnych. W takich okolicznościach Izba uznała, że Zamawiający zmienił SIWZ zakwestionowaną odwołaniem sygn. akt KIO 628/14 zgodnie z żądaniem, dlatego odwołanie sygn. akt KIO 775/14, jako w istocie dotyczące tej samej czynności, co odwołanie sygn. akt KIO 628/14 podlega odrzuceniu na podstawie art. 189 ust. 2 pkt 5 Prawa zamówień publicznych.
Należy zauważyć, że Odwołujący argumentując odwołanie sygn. akt KIO 775/14 akcentuje właściwie jedynie okoliczność, że to wykonawcy będą zmuszeni do samodzielnej modyfikacji projektów, z czym wiążą się dodatkowe koszty. Taki argument nie zasługuje na aprobatę, ponieważ koszt zaoferowania urządzeń równoważnych nie może dodatkowo obciążać Zamawiającego; wykonawca chcący zaoferować urządzenia równoważne musi się godzić z jego poniesieniem. Jedynie wątpliwości może budzić, że nadal w SIWZ (po modyfikacji z 2 kwietnia 2014 r.) brak bez opisania kryteriów równoważności.
Skoro Odwołujący jednak nie żądał opisania kryteriów równoważności w żądaniach pierwszego odwołania, nie można obecnie twierdzić, że Zamawiający modyfikując SIWZ nie dokonał jej zgodnie z żądaniem. Izba, mimo wniosku, nie zasadziła zwrotu kosztów zastępstwa Zamawiającemu, ponieważ pełnomocnik Zamawiającego nie złożył do akt sprawy żadnych rachunków. O kosztach postępowania odwoławczego orzeczono na podstawie art. 192 ust. 9 i 10 ustawy Prawo zamówień publicznych, stosownie do wyniku postępowania, oraz w oparciu o przepisy rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 15 marca 2010 r. w sprawie wysokości i sposobu pobierania wpisu od odwołania oraz rodzajów kosztów w postępowaniu odwoławczym i sposobu ich rozliczania (Dz.
U. Nr 41, poz. 238). Przewodniczący: …………………………….