Legislator Case Law & Legislation
Ts 14/12 AI generated

Constitutional complaint dismissed for failing to link civil code provisions to specific constitutional rights.

Case Number Ts 14/12
Court / Authority
Jurisdiction Poland (PL)
Decision Date
Outcome Dismissed

Legislator summary

AI generated

The Constitutional Court dismissed the constitutional complaint filed by a construction society against Article 118 of the Civil Code. The applicant sought to challenge the court's limitation of damages based on the statute of limitations, arguing violations of the Constitution and the European Convention on Human Rights. The court ruled that the complaint was inadmissible because the applicant failed to identify specific constitutional rights or international law standards infringed upon, as the challenged provisions do not directly regulate the applicant's personal freedoms or obligations.

Legislator headnote

AI generated

Art. 118 k.c.; Art. 2, Art. 32, Art. 64 ust. 2 K.R.P.; Art. 1 Protokołu nr 1; The Constitutional Court examines only constitutional provisions guaranteeing individual rights; complaints based on general constitutional principles or international treaties without specific rights are inadmissible.

Keywords

AI generated
constitutional complaint admissibility Civil Code statute of limitations specific constitutional rights international treaty review non-discrimination principle democratic rule of law inadmissible complaint

Cited Legislation

AI generated
Art. 118 Kodeksu cywilnego
w sprawie zgodności: art. 118 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r.
Art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej
93, ze zm.; dalej: k.c.) z art. 2, art.
Art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej
2 Konstytucji), równości (art. 32 ust.
Art. 64 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej
32 i art. 64 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, 2) art.
Art. 1 Protokołu nr 1 do Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności
w sprawie zgodności: art. 118 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r.
Art. 49 ustawy o Trybunale Konstytucyjnym
Z przedstawionych wyżej powodów, na podstawie art. 49 w zw.
Art. 36 ust. 3 ustawy o Trybunale Konstytucyjnym
Powyższe uwagi należy w pełni odnieść do zasady niedyskryminacji wyrażonej w art. 32 ust. 1 Konstytucji. Z przedstawionych wyżej powodów, na podstawie art. 49 w zw. z art. 36 ust. 3 ustawy o TK, należało odmówić nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu.
art. 64 ust. 2 Konstytucji
32 i art. 64 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, 2) art.
art. 2 Konstytucji
W przekonaniu skarżącej zakwestionowany przepis jest niezgodny z zasadami: demokratycznego państwa prawnego (art. 2 Konstytucji), równości (art.
art. 32 ust. 1 Konstytucji
2 Konstytucji), równości (art. 32 ust. 1 Konstytucji) i niedyskryminacji (art.

Cited Case Law

AI generated
SK 35/08
Constitutional Court rejects interim relief request as administrative decision already executed and final.
Ts 72/00
Constitutional complaint dismissed because cited regulations were not the basis for the lower courts' decisions.
SK 27/07
Constitutional complaint dismissed as inadmissible due to lack of specific constitutional rights violated.
Ts 105/00
Constitutional complaint dismissed for failure to specify concrete subjective rights under Article 2 of the Constitution.
SK 13/01
Constitutional complaint dismissed for inadmissibility due to failure to identify specific subjective rights under Articles 2 and 32.
SK 29/03
Constitutional complaint dismissed for inadmissibility due to lack of specific constitutional right violation. The court ruled the claim inadmissible because the petitioner failed to identify a specific constitutional right violated by the pension law changes. The court held that Article 32 of the Constitution requires a concrete violation of another specific right to be admissible. The decision reinforces the requirement for precise constitutional arguments in constitutional complaints. The court emphasized that general equality claims without specific rights are insufficient for constitutional review. The ruling maintains the established standard for admissibility in constitutional litigation cases.
SK 10/01
Constitutional complaint dismissed for inadmissibility due to failure to meet Article 79 requirements.
I ACa 587/10
akt I ACa 587/10) Sąd Apelacyjny w Poznaniu – Wydział I Cywilny, zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że zasądził od pozwanej na rzecz skarżącej 108 365,72 zł z ustawowymi odsetkami od 16 maja 2007 r.
II CSK 80/11
Supreme Court dismisses appeal on statute of limitations for business-related unjust enrichment claims under Polish Civil Code.
I ACa 1098/11
Court dismisses appeal against manager liability for unpaid debts due to untimely bankruptcy filing.

Need to analyze how this precedent applies to your matter?

Cross-reference this judgment against statutes, commentaries, and subsequent citing case law inside Legislator AI.

Open in Legislator →

Full text

POSTANOWIENIE z dnia 1 października 2012 r. Sygn. akt Ts 14/12 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Stanisław Rymar, po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej Kościańskiego Towarzystwa Budownictwa Społecznego Sp. z o.o. w sprawie zgodności: art. 118 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz. U. z 1964r. Nr 16, poz. 93, ze zm.) z:

1) art. 2, art. 32 i art. 64 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, 2) art. 1 Protokołu nr 1 sporządzonego dnia 16 września 1963 r. w Strasburgu do Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności (Dz. U. z 1995 r. Nr 36, poz. 175), p o s t a n a w i a: odmówić nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej.

UZASADNIENIE

W skardze konstytucyjnej z 16 stycznia 2012 r. Kościańskie Towarzystwo Budownictwa Społecznego Sp. z o.o. (dalej: skarżąca) wniosła o zbadanie zgodności art. 118 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz. U. z 1964r. Nr 16, poz. 93, ze zm.; dalej: k.c.) z art. 2, art. 32 i art. 64 ust. 2 Konstytucji, jak również art. 1 Protokołu nr 1 sporządzonego dnia 16 września 1963 r. w Strasburgu do Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności (Dz. U. z 1995 r. Nr 36, poz. 175; dalej: protokół nr 1). Skarga konstytucyjna została sformułowana w związku z następującym stanem faktycznym.

Sąd Okręgowy w Poznaniu Ośrodek Zamiejscowy w Lesznie – XIII Wydział Cywilny wyrokiem z dnia 8 kwietnia 2010 r. (sygn. akt XIII C 935/08/2) zasądził od pozwanej na rzecz skarżącej 148 290, 32 zł z ustawowymi odsetkami od 5 stycznia 2010 r. do dnia zapłaty, a w pozostałym zakresie oddalił powództwo. Powyższy wyrok został zaskarżony przez pozwaną. Wyrokiem z dnia 13 października 2010 r. (sygn. akt I ACa 587/10) Sąd Apelacyjny w Poznaniu – Wydział I Cywilny, zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że zasądził od pozwanej na rzecz skarżącej 108 365,72 zł z ustawowymi odsetkami od 16 maja 2007 r. do dnia zapłaty (pkt 1), a w pozostałym zakresie oddalił apelację pozwanej (pkt 2) i orzekł o kosztach procesu (pkt 3).

Skargę kasacyjną od tego orzeczenia wniosła strona pozwana. Wyrokiem z dnia 19 października 2011 r. (sygn. akt II CSK 80/11) Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok w pkt 1 oraz w pkt 3 i w tym zakresie przekazał Sądowi Apelacyjnemu w Poznaniu do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia o kosztach postępowania kasacyjnego, a w pozostałej części (pkt 2) skargę kasacyjną oddalił. W ocenie Sądu Najwyższego, wobec podniesienia przez pozwaną zarzutu przedawnienia, stronie powodowej (która następnie wniosła skargę konstytucyjną) służy roszczenie o zapłatę jedynie za okres ustalony dla roszczeń związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, to jest za trzy lata.

Wyrokiem z dnia 18 stycznia 2012 r. (sygn. akt I ACa 1098/11) Sąd Apelacyjny w Poznaniu – Wydział I Cywilny zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że zasądził od pozwanej na rzecz powódki 60 781,64 zł z ustawowymi odsetkami: od kwoty 35 240,80 zł od 2 kwietnia 2007 r. do dnia zapłaty, od kwoty 7 048 zł od 6 grudnia 2007 r. do dnia zapłaty, od kwoty 18 492,68 zł od 14 grudnia 2009 r. do dnia zapłaty, a w pozostałej części powództwo oddalił. Ponadto koszty postępowania między stronami sąd rozdzielił stosunkowo, a w pozostałej części oddalił apelację pozwanej.

W przekonaniu skarżącej zakwestionowany przepis jest niezgodny z zasadami: demokratycznego państwa prawnego (art. 2 Konstytucji), równości (art. 32 ust. 1 Konstytucji) i niedyskryminacji (art. 32 ust. 2 Konstytucji), narusza zasadę równej dla wszystkich ochrony prawnej własności, innych praw majątkowych i prawa dziedziczenia (art. 64 ust. 2 Konstytucji) oraz jest sprzeczny z art. 1 protokołu nr 1, statuującym prawo każdej osoby fizycznej i prawnej do poszanowania swego mienia. Naruszenia konstytucyjnych praw skarżąca dopatruje się w niekonstytucyjnej interpretacji art. 118 k.c. w taki sposób, że w pojęciu „roszczeń związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej” mieszczą się także roszczenia związane z ochroną prawa własności, gwarantowaną w art. 222231 k.c. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje:

Skarga konstytucyjna jest szczególnym środkiem ochrony konstytucyjnych wolności i praw. W myśl art. 79 ust. 1 Konstytucji, skarga konstytucyjna inicjuje procedurę, której celem jest zbadanie zgodności z Konstytucją przepisów stanowiących podstawę ostatecznego orzeczenia o prawach skarżącego. Przedmiot skargi konstytucyjnej determinuje wymogi formalne, których spełnienie warunkuje jej merytoryczne rozpoznanie. Trybunał Konstytucyjny stwierdza, że wyrok Sądu Najwyższego z dnia 19 października 2011 r. (sygn. akt II CSK 80/11) – orzeczenie określone w skardze konstytucyjnej jako ostateczne – nie rozstrzyga o wskazanych w tejże skardze konstytucyjnych prawach lub wolnościach skarżącego.

Wyrokiem tym Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone orzeczenie Sądu Apelacyjnego w Poznaniu w pkt 1 i pkt 3 oraz w tym zakresie przekazał sprawę do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia o kosztach postępowania kasacyjnego, a w pozostałej części (pkt 2) skargę kasacyjną oddalił. Dopiero wyrok Sądu Apelacyjnego w Poznaniu – Wydział I Cywilny z dnia 18 stycznia 2012 r. (sygn. akt I ACa 1098/11) stanowi ostateczne orzeczenie w sprawie skarżącej. Został on jednak doręczony 1 lutego 2012 r., a więc po wniesieniu rozpatrywanej skargi konstytucyjnej.

Trybunał Konstytucyjny wielokrotnie wskazywał w swym orzecznictwie, że zgodnie z art. 79 ust. 1 Konstytucji przedmiotem skargi konstytucyjnej może być wyłącznie ta regulacja prawna, która była podstawą ostatecznego orzeczenia odnoszącego się do praw lub wolności konstytucyjnych skarżącego (por. postanowienia TK z dnia: 10 marca 2010 r., Ts 221/08, OTK ZU nr 3/B/2010, poz. 171; 14 czerwca 2010 r., Ts 123/09, OTK ZU nr 6/B/2010, poz. 442; 27 lipca 2010 r., Ts 115/09, niepubl.). W przeciwnym wypadku nadawałoby to postępowaniu w trybie skargi konstytucyjnej charakter actio popularis (por. wyrok TK z dnia 24 lutego 1999 r., SK 4/98, OTK ZU nr 2/1999, poz. 24).

Zatem bezwzględną przesłanką dopuszczalności zainicjowania tego trybu jest uzyskanie ostatecznego orzeczenia wydanego na podstawie zaskarżonego przepisu. W niniejszej sprawie przesłanka ta nie została spełniona, gdyż wyrok Sądu Najwyższego nie kończył postępowania w sprawie skarżącej. Skarżąca wniosła przedwcześnie skargę konstytucyjną, co spowodowało niespełnienie warunku z art. 46 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz. U. Nr 102, poz. 643, ze zm., dalej: ustawa o TK) i jest samoistną podstawą odmowy nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu.

Niezależnie od powyższego Trybunał odniósł się do powołanych przez skarżącą wzorców kontroli. W myśl art. 79 ust. 1 Konstytucji oraz art. 47 ust. 1 pkt 2 ustawy o TK przedmiotem kontroli w postępowaniu inicjowanym skargą konstytucyjną może być zgodność przepisów, które były podstawą ostatecznego orzeczenia, z normami Konstytucji wyrażającymi wolności, prawa lub obowiązki jednostki. W postępowaniu inicjowanym skargą konstytucyjną powołany przez skarżącą wzorzec kontroli z art. 1 protokołu nr 1 jest niedopuszczalny; art. 32 nie jest samoistnym wzorcem kontroli, natomiast art. 2 Konstytucji tylko wyjątkowo może być samodzielnym wzorcem kontroli, jednak ten wyjątek nie zachodzi w niniejszej sprawie.

Trybunał Konstytucyjny zwraca uwagę, że niedopuszczalna jest kontrola zgodności zakwestionowanych przepisów z normami prawa międzynarodowego, gdyż – jak wskazano wyżej – przedmiotem badania mogą być tylko sformułowane w skardze konstytucyjnej zarzuty naruszenia przepisów Konstytucji wyrażających wolności, prawa lub obowiązki jednostki (wyrok TK z dnia 19 stycznia 2010 r., SK 35/08, OTK ZU nr 1/A/2010, poz. 2). Z tego względu art. 1 protokołu nr 1 nie może być wzorcem kontroli w niniejszej sprawie. Trybunał przypomina, że art. 2 Konstytucji zasadniczo nie jest samoistnym źródłem praw podmiotowych, których ochrony skarżąca mogłaby się domagać w skardze konstytucyjnej, a jedynie wyznacza standard kreowania przez ustawodawcę wolności i praw, nie wprowadzając jednocześnie konkretnej wolności czy konkretnego prawa (zob. postanowienia TK z dnia: 10 stycznia 2001 r., Ts 72/00, OTK ZU nr 1/2001, poz. 12; 20 lutego 2008 r., SK 27/07, OTK ZU nr 1/A/2008, poz. 22).

Może on stanowić wzorzec kontroli wówczas, gdy zasada demokratycznego państwa prawnego zostanie odniesiona do przepisów Konstytucji, które prawa i wolności wyrażają. Tylko wyjątkowo art. 2 Konstytucji może – w myśl orzecznictwa Trybunału – stanowić źródło nowych praw lub wolności, niewynikających z innych przepisów konstytucyjnych. W takiej sytuacji konieczne jest jednak dokładne określenie przez skarżącego zarówno adresata konstytucyjnego prawa podmiotowego (jego beneficjenta), jak i jego całej sytuacji prawnej, powiązanej z możnością wyboru sposobu zachowania się (por. postanowienia TK z dnia: 23 stycznia 2002 r., Ts 105/00, OTK ZU nr 1/B/2002, poz. 60, wydane w pełnym składzie; 23 stycznia 2002 r., SK 13/01, OTK ZU nr 1/A/2002, poz. 9 i 14 grudnia 2004 r., SK 29/03, OTK ZU nr 11/A/2004, poz. 124).

Takiej argumentacji nie przedstawiono jednak w rozpatrywanej skardze konstytucyjnej. Również wzorzec kontroli wynikający z art. 32 ust. 2 Konstytucji należy powiązać z konkretnym podmiotowym prawem, wolnością lub obowiązkiem o charakterze konstytucyjnym, w zakresie których została naruszona zasada niedyskryminacji. W świetle stanowiska wyrażonego w postanowieniu pełnego składu TK z dnia 24 października 2001 r. o sygn. SK 10/01, które zgodnie z dyspozycją art. 25 ust. 1 pkt 1 lit. e in fine ustawy o TK wiąże wszystkie składy orzekające Trybunału – art. 32 ust. 2 Konstytucji w sprawach inicjowanych skargą konstytucyjną „winien być (…) odnoszony do konkretnych przepisów Konstytucji, nawet jeżeli konstytucyjna regulacja danego prawa jest niepełna i wymaga konkretyzacji ustawowej” (OTK ZU nr 7/2001, poz. 225).

Powyższe uwagi należy w pełni odnieść do zasady niedyskryminacji wyrażonej w art. 32 ust. 1 Konstytucji. Z przedstawionych wyżej powodów, na podstawie art. 49 w zw. z art. 36 ust. 3 ustawy o TK, należało odmówić nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu.