Legislator Case Law & Legislation
II PK 147/13 AI generated

Supreme Court dismisses teacher's appeal, ruling health leave does not block group dismissal under Teacher's Charter.

Case Number II PK 147/13
Court / Authority
Jurisdiction Poland (PL)
Decision Date
Outcome Dismissed

Legislator summary

AI generated

The Supreme Court dismissed the defendant's cassation appeal against the lower court's decision to reinstate a teacher. The teacher argued that taking health leave prevented her dismissal, but the court held that the Teacher's Charter allows group dismissals regardless of such leave. Consequently, the court ruled that the right to health leave does not override the school director's authority to adjust staffing needs.

Legislator headnote

AI generated

Art. 20 ust. 1 pkt 2 Karty Nauczyciela; Art. 73 ust. 1 Karty Nauczyciela: Taking a health leave by a teacher does not constitute an obstacle to terminating the employment relationship under the group dismissal provision of the Teacher's Charter.

Keywords

AI generated
Teacher's Charter Group Dismissal Health Leave Employment Stability School Staffing Cassation Appeal Dismissal Procedure

Cited Legislation

AI generated
Art. 20 ust. 1 pkt 2 Karty Nauczyciela
1 Karty Nauczyciela oraz art. 20 ust. 1 pkt 2 Karty Nauczyciela.
Art. 73 ust. 1 Karty Nauczyciela
1 Karty Nauczyciela i art. 73 ust. 1 Karty Nauczyciela oraz art.
Art. 41 k.p.
W ocenie Sądu Rejonowego wypowiedzenie powódce umowy o pracę w czasie urlopu dla poratowania zdrowia nie narusza art. 41 k.p. W apelacji od powyższego wyroku D.
art. 41 k.p
W ocenie Sądu Rejonowego wypowiedzenie powódce umowy o pracę w czasie urlopu dla poratowania zdrowia nie narusza art. 41 k.p.
art. 233 § 1 k.p.c
zarzuciła naruszenie art. 233 § 1 k.p.c.

Cited Case Law

AI generated

Need to analyze how this precedent applies to your matter?

Cross-reference this judgment against statutes, commentaries, and subsequent citing case law inside Legislator AI.

Open in Legislator →

Full text

. Sygn. akt II PK 147/13

WYROK W IMIENIU

RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 5 marca 2014 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Bogusław Cudowski (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Małgorzata Gersdorf SSA Agata Pyjas - Luty w sprawie z powództwa D. P. przeciwko Gimnazjum Nr 2 w P. o przywrócenie do pracy, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 5 marca 2014 r., skargi kasacyjnej strony pozwanej od wyroku Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w L. z dnia 28 lutego 2013 r. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania i orzeczenia o kosztach postępowania kasacyjnego Sądowi Okręgowemu w L.

UZASADNIENIE

Sąd Rejonowy w L. wyrokiem z 31 października 2012 r. oddalił powództwo D. P. przeciwko Gimnazjum Nr 2 w L. im. […] w P. o przywrócenie do pracy i zasądził 2 od powódki na rzecz strony pozwanej tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego 60 zł. Sąd Rejonowy stwierdził przede wszystkim, że powódka nie kwestionowała zmian organizacyjnych, jakie miały miejsce u strony pozwanej w roku 2012/2013. Kryteria wytypowania powódki do zwolnienia były jednoznaczne, logiczne i obiektywne. Wzięcie pod uwagę w pierwszej kolejności kierunkowego wykształcenia wyższego było uprawnione.

Powódka nie była najbardziej wykwalifikowanym nauczycielem w swojej grupie zawodowej. Wszyscy nauczyciele odbywali kursy i szkolenia zawodowe oraz mieli porównywalny staż pracy u pozwanego. Jakkolwiek powódka ma najdłuższy ogólny staż pracy, to w zakresie wychowania fizycznego wynosi on około 15 lat. Inni nauczyciele mają staż pracy ogólny w granicach 10-20 lat. W tych okolicznościach wybór powódki do zwolnienia był zdaniem Sądu I instancji usprawiedliwiony. W ocenie Sądu Rejonowego wypowiedzenie powódce umowy o pracę w czasie urlopu dla poratowania zdrowia nie narusza art. 41 k.p. W apelacji od powyższego wyroku D.

P. zarzuciła naruszenie art. 233 § 1 k.p.c. art. 20 ust. 1 Karty Nauczyciela i art. 73 ust. 1 Karty Nauczyciela oraz art. 20 ust. 1 pkt 2 Karty Nauczyciela. Sąd Okręgowy w L. wyrokiem z 28 lutego 2013 r. zmienił zaskarżony wyrok w całości w ten sposób, że przywrócił powódkę do pracy na dotychczasowych warunkach. W uzasadnieniu stwierdzono przede wszystkim, że w okresie wypowiedzenia umowy o pracę powódka przebywała na urlopie dla poratowania zdrowia. Wskazując na orzecznictwo Sądu Najwyższego (wyroki z 19 kwietnia 2012 r., II PK 204/11, 19 września 1996 r., I PRN 70/96, 20 kwietnia 2001 r., I PKN 377/00, 9 września 2010 r., II PK 54/10), podkreślono, że w trakcie urlopu dla poratowania zdrowia nauczycielowi przysługuje pełna ochrona trwałości stosunku pracy, chyba że dochodzi do całkowitej likwidacji szkoły.

Pozwane Gimnazjum wniosło skargę kasacyjną od powyższego w wyroku Sądu Okręgowego w L. Zarzucono naruszenie art. 73 ust. 1 w związku z art. 20 ust. 1 pkt 2 Karta Nauczyciela „poprzez błędne przyjęcie, iż usprawiedliwiona nieobecność nauczyciela mianowanego w pracy z powodu urlopu dla poratowania 3 zdrowia w okresie podejmowania decyzji o jego zwolnieniu, z powodu zmian organizacyjnych powodujących zmniejszenie liczby oddziałów w szkole, uniemożliwiających dalsze zatrudnienie tego nauczyciela w pełnym wymiarze, stanowi przeszkodę do skutecznego rozwiązania stosunku pracy w trybie art. 20 ust. 1 pkt 2 Karty Nauczyciela, w sytuacji gdy do rozwiązania tego stosunku dochodzi po zakończeniu urlopu dla poratowania zdrowia, a w jego trakcie złożono jedynie oświadczenie o wypowiedzeniu stosunku pracy”.

W ocenie wnoszącego skargę w niniejszej sprawie istnieje potrzeba wykładni art. 73 w związku z art. 20 Karty Nauczyciela, który budzi poważne wątpliwości w zakresie uznania dopuszczalności złożenia nauczycielowi mianowanemu, przebywającemu na urlopie dla poratowania zdrowia wypowiedzenia stosunku pracy z powodu zmian organizacyjnych powodujących zmniejszenie liczby oddziałów w szkole, uniemożliwiających dalsze jego zatrudnienie, w sytuacji, gdy do rozwiązania tego stosunku dojść miałoby po zakończeniu urlopu dla poratowania zdrowia.

Podniesiono również, że w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, przedstawione w formie pytania: czy pełna ochrona trwałości stosunku pracy w rozumieniu art. 73 w związku z art. 20 Karty Nauczyciela prowadzi do niedopuszczalności złożenia przez dyrektora szkoły oświadczenia o rozwiązaniu stosunku pracy z nauczycielem mianowanym przebywającym na urlopie dla poratowania zdrowia, gdy do rozwiązania stosunku pracy miałoby dojść po zakończeniu urlopu, a w chwili dokonywania wyboru istnieją obiektywne przyczyny uzasadniające rozwiązanie stosunku pracy z tym nauczycielem? Wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku Sądu Okręgowego w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w L. i rozstrzygnięcia o kosztach postępowania kasacyjnego, w tym kosztach zastępstwa procesowego.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna okazała się mieć uzasadnione podstawy. 4 Zasadne okazały się zarzuty naruszenia przepisów art. 73 oraz 20 ust. 1 pkt 2 Karty Nauczyciela (dalej KN). W pierwszym rzędzie należy stwierdzić, że w zaskarżonym wyroku Sąd Okręgowy nie kwestionował ustalonego stanu faktycznego w zakresie przesłanek rozwiązania z nauczycielem stosunku pracy określonych w przepisie art. 20 ust. 1 pkt 2 KN. Sąd ten przyjął, że z samego art. 73 KN wynika ochrona trwałości stosunku pracy nauczyciela, co uniemożliwia wypowiedzenie stosunku pracy w okresie korzystania z urlopu dla poratowania zdrowia, gdyż nie zachodziła całkowita likwidacja pozwanej szkoły.

Problem powyższy wywoływał w przeszłości podstawowe wątpliwości i kontrowersje. Zostały one rozstrzygnięte w uchwale składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 26 czerwca 2013 r., I PZP 1/13, (LEX nr 1348188). Zauważyć w tym miejscu należy, że uchwała powyższa została podjęta po wydaniu zaskarżonego wyroku, jak i przed wniesieniem skargi kasacyjnej. W uchwale tej rozstrzygnięto, że „Złożenie przez nauczyciela wniosku o udzielenie urlopu na podstawie art. 73 KN lub korzystanie z takiego urlopu nie stanowi przeszkody do rozwiązania z nim stosunku pracy na podstawie art. 20 ust. 1 pkt 2 tej ustawy”.

W uzasadnieniu uchwały przyjęto, że cel regulacji art. 20 KN jest taki sam jak ustawy o tzw. zwolnieniach grupowych, która uchyla ochronę trwałości stosunku pracy z art. 41 k.p. Należy zgodzić się z tym, że art. 20 KN jest szczególnym i odrębnym od kodeksowego unormowaniem stosowanym wobec wszystkich nauczycieli, pozwalającym na dostosowanie stanu zatrudnienia do aktualnego rozmiaru zadań szkoły przez dopuszczalność rozwiązania stosunków pracy w zamian za rekompensatę za utratę pracy w postaci odprawy, czy przeniesienia w stan nieczynny z zachowaniem prawa do wynagrodzenia.

Już wcześniej Sąd Najwyższy przyjmował, że art. 20 ust. 1 pkt 1 i 2 KN nie może niweczyć lub ograniczać kompetencji dyrektora szkoły do rozwiązania każdego nauczycielskiego stosunku pracy, przy zachowaniu procedur i wymagań określonych wyłącznie w tych przepisach, co przekreśla dopuszczalność posiłkowego stosowania przepisów Kodeksu pracy, w tym jego art. 41 (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 12 listopada 2008 r., I PK 79/08 (OSNP 2010, nr 9-10, poz. 111). 5 Tak więc zasadny jest pogląd o wyczerpującym charakterze uregulowania art. 20 KN.

Nie rozwiązuje to jednak wszystkich wątpliwości związanych z relacją pomiędzy przepisem art. 20 ust. pkt 2 i 73 KN (zob. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 4 lipca 2013 r., II PK 215/12 (Monitor Prawa Pracy 2013, nr 12, s. 653-654). Podzielając poglądy wyrażone w powołanej wyżej uchwale oraz ich argumentację należy stwierdzić, że urlop dla poratowania zdrowia udzielany jest nie tylko w interesie nauczyciela ale i zatrudniającej go szkoły. Ponadto przyjęcie, że z art. 73 ust. 1 KN wynika zakaz rozwiązania stosunku pracy prowadziłoby do przedłużenia trwania stosunku pracy nie tylko w czasie urlopu dla poratowania zdrowia, ale i w dalszym okresie.

Nie można także wykluczyć, że przyznanie ochrony mogłoby wymusić na pracodawcy konieczność zwolnienia innego nauczyciela, co przekreślałoby zastosowanie obiektywnego kryterium wyboru do zwolnienia z pracy (zob. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 7 grudnia 2006 r., I PZP 4/06, OSNP 2007, nr 7-8, poz. 89). Zgodzić się więc należy z tym, że także względy aksjologiczne przemawiają za tym, że prawo podmiotowe nauczyciela nie może być chronione w takim stopniu, aby wymuszać na pracodawcy jego dalsze zatrudnienie mimo braku takiej potrzeby oraz ponoszenia z tego tytułu nieuzasadnionych kosztów.

Na podstawie powyższego należy więc przyjąć, że prawo nauczyciela do urlopu dla poratowania zdrowia nie może uniemożliwiać dyrektorowi szkoły dostosowania stanu zatrudnienia do aktualnych potrzeb wynikających z rozmiaru zadań szkoły. Z tych względów orzeczono jak w sentencji wyroku.