Supreme Court dismisses appeal on vague grounds for non-consideration of claims and inadmissible grounds for unproven facts in single-judge proceedings.

Απόφαση 975 / 2012 (Α1, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 975/2012

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

A1' Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Γεώργιο Γιαννούλη, Προεδρεύοντα Αρεοπαγίτη, (κωλυομένου του Αντιπροέδρου του Αρείου Πάγου Εμμανουήλ Καλούδη), Βασίλειο Φούκα, Νικόλαο Λεοντή, Γεώργιο Γεωργέλλη και Δημήτριο Τίγγα, Αρεοπαγίτες.

Συνεδρίασε δημόσια στο ακροατήριό του στις 2 Απριλίου 2012, με την παρουσία και της Γραμματέως Χριστίνας Σταυροπούλου, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Κ. Γ. του Π., κατοίκου ..., ο οποίος παραστάθηκε με τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Γεώργιο Ράπτη.

Της αναιρεσίβλητης: Ζ. θυγ. Α. Φ., κατοίκου ..., ατομικά και ως ασκούσης την επιμέλεια των ανηλίκων υιών της Π. Γ. του Κ. και Α. Γ. του Κ., η οποία δεν παραστάθηκε.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 5 Σεπτεμβρίου 2008 αγωγή της ήδη αναιρεσίβλητης που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 1495/2009 οριστική του ιδίου δικαστηρίου και 1538/2011 του Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί ο αναιρεσείων με την από 10 Νοεμβρίου 2011 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της υπόθεσης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης, Βασίλειος Φούκας, ανέγνωσε την από 10 Φεβρουαρίου 2012 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε να απορριφθούν οι λόγοι αναιρέσεως.

Ο πληρεξούσιος του αναιρεσείοντος ζήτησε την παραδοχή της αιτήσεως και την καταδίκη της αντιδίκου του στη δικαστική δαπάνη του.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Επειδή,όπως προκύπτει από την υπ' αριθμό 40/31-1-2012 έκθεση επιδόσεως του δικαστικού επιμελητή του Πρωτοδικείου Πειραιά ..., την από 31-1-12 απόδειξη του Α.Τ. Αγίας Παρασκευής και την από 31-1-2012 βεβαίωση του Γραφείου Αθηνών των ΕΛ.ΤΑ., αντίγραφο της αιτήσεως αναιρέσεως με την υπ' αυτή πράξη ορισμού της αναφερομένης στην αρχή δικασίμου και κλήση προς παράσταση κατ' αυτή για τη συζήτησή της, επιδόθηκε νομίμως και εμπροθέσμως στην αναιρεσίβλητη, μετά από έγγραφη εντολή της έχουσας ειδική πληρεξουσιότητα πληρεξουσίου δικηγόρου του αναιρεσείοντος.

Συνεπώς, αφού η αναιρεσίβλητη δεν παραστάθηκε κατά την εκφώνηση της υποθέσεως από το πινάκιο και κατά τη σειρά εγγραφής της σε αυτό ούτε κατέθεσε δήλωση ότι δεν επιθυμεί να παραστεί κατ' αυτή, κατ' άρθρο 242 παρ.2 ΚΠολΔ, εφαρμοζόμενο κατ' άρθρο 573 παρ.1 ΚΠολΔ, πρέπει να προχωρήσει η συζήτηση της υποθέσεως παρά την απουσία αυτής (άρθρο 576 παρ.2 ΚΠολΔ).

- Επειδή, κατά τη διάταξη του άρθρου 559 αρ.11 περ. β' ΚΠολΔ, αναίρεση επιτρέπεται εάν το δικαστήριο παρά το νόμο έλαβε υπόψη αποδείξεις που δεν προσκομίσθηκαν. Κατά την αληθή έννοια της διατάξεως αυτής, που προκύπτει και από το συνδυασμό της προς τις διατάξεις των άρθρων 106, 237 εδ. 1 στοιχ.β', 346 και 453 παρ.1 ΚΠολΔ, ως αποδείξεις που δεν προσκομίσθηκαν νοούνται και εκείνες των οποίων δεν έγινε σαφής και ορισμένη επίκληση με τις προτάσεις του διαδίκου που τις προσκόμισε.

Σαφής και ορισμένη είναι η επίκληση εγγράφου όταν είναι ειδική και από αυτήν προκύπτει η ταυτότητά του. Μπορεί δε η επίκληση αυτή να γίνει είτε με τις προτάσεις της συζητήσεως μετά την οποία εκδόθηκε η απόφαση είτε με αναφορά δια των προτάσεων αυτών σε συγκεκριμένο μέρος των προσκομιζομένων προτάσεων προηγουμένης συζητήσεως, όπου γίνεται σαφής και ορισμένη επίκληση του εγγράφου, κατ' ανάλογη εφαρμογή του άρθρου 240 ΚΠολΔ.

Η διάταξη αυτή αναφέρεται στον τρόπο επαναφοράς "ισχυρισμών", έχει όμως εφαρμογή και για την επίκληση αποδεικτικών μέσων, λόγω της ταυτότητας του νομικού λόγου. Δεν είναι, συνεπώς, νόμιμη η κατ' έφεση επίκληση έγγραφου προς άμεση ή έμμεση απόδειξη, όταν στις προτάσεις ενώπιον του εφετείου περιέχεται γενική μόνο αναφορά σε όλα τα έγγραφα που ο διάδικος είχε επικαλεσθεί και προσκομίσει πρωτοδίκως, χωρίς παραπομπή σε συγκεκριμένα μέρη των επανυποβαλλομένων προτάσεων όπου περιέχεται σαφής και ορισμένη επίκληση του εγγράφου (Ολομ.ΑΠ 14/2005, Ολομ.ΑΠ 9/2000, ΑΠ 746/2007).

Στην προκειμένη περίπτωση, όπως προκύπτει από την παραδεκτή κατά το άρθρο 561 παρ.2 ΚΠολΔ, εκτίμηση του περιεχομένου των διαδικαστικών εγγράφων της δίκης, ο ήδη αναιρεσείων, με τις από 16-3-2009 προτάσεις του (σελ. 13 και 14) ενώπιον του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών, επικαλέσθηκε, προς απόδειξη των ισχυρισμών του, τα αναφερόμενα σε αυτές δέκα εννέα (19) έγγραφα.

Με τις από 3-2-2012 προτάσεις του (σελ. 18 και 19) ενώπιον του Εφετείου, κατ' αντιγραφή των πρωτοδίκων προτάσεων, επικαλέσθηκε τα ίδια, όπως και πρωτοδίκως, δέκα εννέα (19) έγγραφα, καθώς και αντίγραφο των πρωτοδίκων προτάσεων, "μεθ' όλων των αναφερόμενων σε αυτές σχετικών". Το Εφετείο για να σχηματίσει το αποδεικτικό πόρισμά του, έλαβε υπόψη και συνεκτίμησε και "όλα τα έγγραφα ...

που επικαλούνται και προσκομίζουν οι διάδικοι". Από τη βεβαίωση αυτή του Δικαστηρίου και το όλο περιεχόμενο της αποφάσεώς του προκύπτει ανενδοιάστως ότι τα ως άνω δέκα εννέα (19) έγγραφα, των οποίων και μόνο έγινε κατ' έφεση νόμιμη επίκληση, έλαβε υπόψη το Εφετείο, ενώ ορθώς δεν έλαβε υπόψη "τα αναφερόμενα" στις πρωτόδικες προτάσεις "σχετικά", σύμφωνα με όσα αναπτύχθηκαν παραπάνω.

Ο παραπάνω τιθέμενος από το νόμο τρόπος επικλήσεως των αποδεικτικών μέσων στην κατ' έφεση δίκη, δεν αντίκειται ούτε στο άρθρο 20 του Συντάγματος, αφού ουδόλως εμποδίζει το δικαίωμα στην παροχή έννομης προστασίας από τα δικαστήρια, ούτε στο άρθρο 6 παρ.1 της ΕΣΔΑ, αφού ουδόλως παρεμποδίζει το δικαίωμα για δίκαιη δίκη.

Συνεπώς ο πρώτος, κατά το οικείο μέρος του, εκ του άρθρου 559 αρ.11 περ. β' ΚΠολΔ, αντίθετος, λόγος αναιρέσεως, είναι αβάσιμος.

Επειδή, ο εκ του άρθρου 559 αρ. 8 ΚΠολΔ. λόγος αναιρέσεως, ιδρύεται αν το δικαστήριο έλαβε υπόψη πράγματα που δεν προτάθηκαν ή δεν έλαβε υπόψη πράγματα που προτάθηκαν και έχουν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης. Ως "πράγματα" νοούνται οι αυτοτελείς ισχυρισμοί που τείνουν στη θεμελίωση, κατάλυση ή παρακώλυση του ασκουμένου με την αγωγή, ένσταση ή αντέσταση ουσιαστικού ή δικονομικού δικαιώματος (Ολομ.ΑΠ 9/1997, ΑΠ 625/2008, ΑΠ 328/2008).

Δεν αποτελούν "πράγματα" και άρα δεν ιδρύεται ο ως άνω λόγος αναιρέσεως αν δεν ληφθούν υπόψη οι ισχυρισμοί που αποτελούν απλή ή αιτιολογημένη άρνηση της αγωγής, καθώς και οι ισχυρισμοί που συνιστούν επιχειρήματα ή συμπεράσματα των διαδίκων ή του δικαστηρίου από την εκτίμηση των αποδείξεων (ΑΠ 701/2008, ΑΠ 625/2008, ΑΠ 558/2008).

Δεν ιδρύεται ο λόγος αυτός της αναιρέσεως, αν το δικαστήριο που δίκασε, έλαβε υπόψη τον ισχυρισμό που προτάθηκε και τον απέρριψε για οποιοδήποτε λόγο, τυπικό ή ουσιαστικό (ΑΠ 37/2008, ΑΠ 2102/2007, ΑΠ/2007). Για να είναι ορισμένος ο λόγος αυτός αναιρέσεως πρέπει να αναφέρεται ποιος είναι ο ισχυρισμός που δεν λήφθηκε υπόψη, δηλαδή τα συγκροτούντα αυτόν περιστατικά, όπως προβλήθηκαν στο δικαστήριο της ουσίας και να καθορίζεται ο νόμιμος τρόπος προβολής του στο πρωτοβάθμιο δικαστήριο και της επαναφοράς του στο δευτεροβάθμιο, όταν η υπόθεση διήλθε και τους δύο βαθμούς δικαιοδοσίας, και στις δύο δε περιπτώσεις πρέπει να αναφέρεται ποια επίδραση ασκούσε αυτός στην έκβαση της δίκης (ΑΠ 1731/2008, ΑΠ 1779/2008, ΑΠ 1730/2008, ΑΠ 1976/2006).

Στην προκειμένη περίπτωση ο αναιρεσείων ζητεί να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση λόγω μη λήψεως υπόψη ενστάσεών του, χωρίς αναφορά κανενός άλλου στοιχείου. Ο λόγος αυτός, πρώτος κατά το οικείο μέρος του, εκ του άρθρου 559 αρ. 8 ΚΠολΔ, είναι αόριστος και εντεύθεν απαράδεκτος.

Επειδή, ο εκ του άρθρου 559 αρ. 10 Κ.Πολ.Δ, λόγος αναιρέσεως ιδρύεται αν το δικαστήριο παρά το νόμο δέχθηκε πράγματα που έχουν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης ως αληθή χωρίς απόδειξη. Ο όρος "πράγματα" είναι ταυτόσημος του αντιστοίχου όρου του άρθρου 559 αρ. 8 Κ.Πολ.Δ., δηλαδή θεωρούνται ουσιώδεις για την έκβαση της δίκης νομίμως προταθέντες πραγματικοί ισχυρισμοί, θεμελιωτικοί αγωγής, ανταγωγής, ενστάσεως, αντενστάσεως κ.λ.π., όχι δε και οι αρνητικοί, των ουσιωδών κατά τα άνω ισχυρισμών, ισχυρισμοί του διαδίκου ή τα επιχειρήματα των διαδίκων ή τα συμπεράσματα του δικαστηρίου και των διαδίκων από την εκτίμηση των αποδείξεων (ΑΠ 1731/2008, ΑΠ 701/2008). Η πρακτική σημασία του λόγου αυτού αναιρέσεως μειώθηκε μετά τον περιορισμό της προδικαστικής αποφάσεως με τους Ν. 2207/1994 και 2479/1997, αφού για την ίδρυσή του πρέπει το δικαστήριο να ήταν υποχρεωμένο να εκδώσει προδικαστική απόφαση (Ολομ.ΑΠ 12/1993).

Συνεπώς ο λόγος αυτός δεν ιδρύεται στις διαδικασίες των μονομελών πρωτοδικείων (ΑΠ 1248/2006, ΑΠ 235/2004, ΑΠ 555/93). Στην προκειμένη περίπτωση η υπόθεση δικάσθηκε σε πρώτο βαθμό από το Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών, κατά τη διαδικασία του άρθρου 270§7 Κ.Πολ.Δ., όπως αντικ. από το άρθρο 12 του Ν. 2915/2001, δηλαδή η οριστική απόφαση εκδόθηκε με βάση τα αποδεικτικά μέσα που οι διάδικοι είχαν προσκομίσει και τις αποδείξεις που διεξήχθησαν στο ακροατήριο. Επομένως, ο δεύτερος λόγος αναιρέσεως, εκ του άρθρου 559 αρ. 10 Κ.Πολ.Δ., είναι απαράδεκτος. Κατ'ακολουθίαν τούτων πρέπει να απορριφθεί η αίτηση αναιρέσεως.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 10-11-2011 αίτηση του Κ. Π. Γ., περί αναιρέσεως της υπ' αριθμό 1538/2011 αποφάσεως του Εφετείου Αθηνών.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 21 Μαΐου 2012.

Δημοσιεύθηκε σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 5 Ιουνίου 2012.

Ο ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ