Supreme Court dismisses late appeal as inadmissible due to failure to prove force majeure or counsel's duty.

Απόφαση 933 / 2016 (ΣΤ, ΠΟΙΝΙΚΕΣ)ΑΡΙΘΜΟΣ 933/2016

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

ΣΤ' ΠΟΙΝΙΚΟ ΤΜΗΜΑ - ΣΕ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ

Συγκροτήθηκε από τους δικαστές: Ευφημία Λαμπροπούλου, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου (κωλυομένου του Αντιπροέδρου του Αρείου Πάγου Γεωργίου Γεωργέλλη, σύμφωνα με την υπ'αριθμ.58/2016 πράξη της Προέδρου του Αρείου Πάγου), Μαρία Χυτήρογλου, Αρτεμισία Παναγιώτου, Χρήστο Βρυνιώτη - Εισηγητή και Ιωάννη Μαγγίνα, Αρεοπαγίτες.

Με την παρουσία και της Αντεισαγγελέως του Αρείου Πάγου Άννας Ζαΐρη (γιατί κωλύεται η Εισαγγελέας) και του Γραμματέως Χαράλαμπου Αθανασίου.

Συνήλθε σε Συμβούλιο στο Κατάστημά του στις 12 Απριλίου 2016, προκειμένου να αποφανθεί για την αίτηση του αναιρεσείοντος - κατηγορουμένου A. K. του I., κατοίκου ... που δεν παρέστη στο συμβούλιο, για αναίρεση της υπ' αριθμ. 18/2015 αποφάσεως του Τριμελούς Εφετείου Κακουργημάτων Ανατολικής Κρήτης.

Το Τριμελές Εφετείο Κακουργημάτων Ανατολικής Κρήτης, με την ως άνω απόφασή του διέταξε όσα λεπτομερώς αναφέρονται σ' αυτή, και ο αναιρεσείων - κατηγορούμενος ζητεί τώρα την αναίρεση της απόφασης αυτής, για τους λόγους που αναφέρονται στην από 16 Οκτωβρίου 2015 αίτησή του, η οποία καταχωρίστηκε στο οικείο πινάκιο με τον αριθμό 1119/2015.

Έπειτα η Αντεισαγγελέας του Αρείου Πάγου Άννα Ζαΐρη εισήγαγε για κρίση στο Συμβούλιο τη σχετική δικογραφία με την πρόταση του Αντεισαγγελέα του Αρείου Πάγου Εμμανουήλ Ρασιδάκη με αριθμό 12/29-1-2016, στην οποία αναφέρονται τα ακόλουθα:

"Εισάγω ενώπιον Σας, σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 513 παρ. 1 εδ. α' ΚΠΔ, την με αριθμό 1/16.10.2015 αίτηση αναίρεσης του K. Α. του I. και της F., γεννηθέντος στη Συρία, κατοίκου ... οδός ... κατά της με αριθμό 18/2015 απόφασης του Τριμελούς Εφετείου Κακουργημάτων Ανατολικής Κρήτης και εκθέτω τα εξής: Όπως προκύπτει από το συνδυασμό των διατάξεων των άρθρων 462, 473 παρ. 1, 3 και 507 παρ. 1 εδ.

α' ΚΠΔ, όπου ειδική διάταξη νόμου δεν ορίζει διαφορετικά, η προθεσμία για την άσκηση ένδικων μέσων είναι δέκα ημέρες από τη δημοσίευση της απόφασης. Αν ο δικαιούμενος δεν είναι παρών κατά την απαγγελία της απόφασης, η πιο πάνω προθεσμία είναι επίσης δεκαήμερη, εκτός αν αυτός διαμένει στην αλλοδαπή ή είναι άγνωστη η διαμονή του, οπότε η προθεσμία είναι τριάντα ημερών και αρχίζει σε κάθε περίπτωση από την επίδοση της απόφασης.

Ειδικότερα, όμως, η προθεσμία για την άσκηση του ένδικου μέσου της αίτησης αναίρεσης κατά των αποφάσεων για τις οποίες επιτρέπεται η άσκηση της, αρχίζει από τότε που η τελεσίδικη απόφαση θα καταχωριστεί καθαρογραμμένη στο, κατ' άρθρο 473 παρ. 3 ΚΠΔ, Ειδικό Βιβλίο και είναι δέκα ημέρες από την επίδοση της, εφόσον ο δικαιούμενος ήταν απών κατά τη δημοσίευση της και είναι γνωστής διαμονής στην ημεδαπή.

Η εκπρόθεσμη άσκηση ένδικου μέσου συγχωρείται μόνο αν συντρέχει περίπτωση ανώτερης βίας ή ανυπέρβλητου κωλύματος που εμπόδισε την νόμιμη ενάσκηση του περί ου ο λόγος δικαιώματος, σύμφωνα με τη γενική αρχή ότι κανένας δεν υποχρεώνεται στα αδύνατα (impossibilium nulla obligation est). Ως ανώτερη βία, η οποία δικαιολογεί την εκπρόθεσμη άσκηση του ενδίκου μέσου, νοείται κάθε γεγονός απρόβλεπτο και εξαιρετικό, το οποίο, στη συγκεκριμένη περίπτωση, δεν μπορεί να αποτραπεί με μέτρα εξαιρετικής επιμελείας και συνέσεως, και ως ανυπέρβλητο κώλυμα θεωρείται εκείνο, το οποίο, οπωσδήποτε, δεν οφείλεται σε υπαιτιότητα του ασκούντος το ένδικο μέσο διαδίκου και δεν μπορεί να υπερνικηθεί από αυτόν με κανένα τρόπο (Ολ.

Α.Π. 15, και 763/1987). Στην περίπτωση, όμως, αυτή, στη συντασσόμενη, κατά το άρθρο 474 παρ. 2 ΚΠΔ, σχετική έκθεση πρέπει να γίνεται επίκληση τόσο των διακωλυτικών της εμπρόθεσμης άσκησης του ένδικου μέσου περιστατικών, που συνιστούν την ανώτερη βία ή το ανυπέρβλητο κώλυμα, όσο και των αποδεικτικών προς τούτο αποδεικτικών μέσων [ΑΠ 223/2012 ΑΠ 1801/2011 ΑΠ 1426/2008, ΑΠ123/2014].Η αμελής και μόνο συμπεριφορά δικηγόρου, που παρέλειψε να ασκήσει για λογαριασμό του εντολέα του το ένδικο μέσο της αναιρέσεως δεν συνιστά λόγο ανωτέρας βίας ( ΑΠ 2430/2009), αλλ'ούτε και η αμελής συμπεριφορά του δικηγόρου αναφορικά με την έγκαιρη ενημέρωση του αναιρεσειοντα περί της αδυναμίας του, λόγω προβλημάτων υγείας, να ενημερωθεί για την άσκηση του ενδίκου μέσου της αναίρεσης δεν εμπίπτουν στην έννοια της ανωτέρας βίας ή ανυπερβλήτου προβλήματος (ΑΠ 1276/2010, 832/2009 και ΑΠ 1397/1998, ΑΠ 267/2010).

Περαιτέρω, σύμφωνα με τους ορισμούς των διατάξεων του άρθρου 476 ΚΠΔ, "1. Όταν το ένδικο μέσο ασκήθηκε από πρόσωπο που δεν είχε το δικαίωμα ή εναντίον απόφασης ή βουλεύματος για τα οποία δεν προβλέπεται ή όταν ασκήθηκε εκπρόθεσμα ... το δικαστικό συμβούλιο ή το δικαστήριο (ως συμβούλιο) που είναι αρμόδιο να κρίνει σχετικά, ύστερα από πρόταση του εισαγγελέα και αφού ακούσει τους διαδίκους που εμφανιστούν, κηρύσσει απαράδεκτο το ένδικο μέσο και διατάσσει την εκτέλεση της απόφασης ή του βουλεύματος που έχει προσβληθεί και την καταδίκη στα έξοδα εκείνου που άσκησε το ένδικο μέσο.

Στην προκείμενη περίπτωση η προσβαλλομένη 18/2015 απόφαση του Τριμελούς Εφετείου Κακουργημάτων Ανατολικής Κρήτης με τον αιτούντα παρόντα, καταχωρήθηκε στο ειδικό προς τούτο βιβλίο καθαρογραμμένη στις 7-9-2015 και ο αναιρεσείων άσκησε την κρινόμενη αίτηση του για αναίρεση στις 16.10.2015 με σχετική δήλωση του ενώπιον της Γραμματέως του Εφετείου Ανατολικής Κρήτης, για την οποία συντάχθηκε η υπ' αριθμ. 1/16.10.2015 έκθεση αναιρέσεως, μετά την πάροδο της πιο πάνω προθεσμίας.

Στην έκθεση αναιρέσεως, ο αναιρεσείων, ο οποίος συνομολογεί την εκπρόθεσμη άσκηση της με εκτενή αναφορά, επικαλείται ότι, για λόγους ανωτέρας βίας, που ανάγονται στο ότι, την ημέρα δηλώσεως έλαβε γνώση δια του συνηγόρου του της προσβαλλόμενης απόφασης, δεδομένου ότι ως μετανάστης αγνοεί παντελώς τη γραπτή Ελληνική Νομοθεσία και γλώσσα και δεν είναι κοινωνός των δικονομικών δικαιωμάτων του κατά τους ελληνικούς νόμους, καθόσον από οικονομική αδυναμία δεν είχε και τη δυνατότητα να ακολουθήσει τη διαδικασία ενώπιον του ανώτατου δικαστηρίου της χώρας (ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ) και έτσι δικαιολογείται βασίμως το εμπρόθεσμο και παραδεκτό αυτής.

Ο εν λόγω, όμως, ισχυρισμός δεν εμπίπτει στην έννοια της ανώτερης βίας ή του ανυπερβλήτου κωλύματος, όπως παραπάνω αυτή εκτέθηκε. Όταν μάλιστα στοιχειώδη μέτρα σύνεσης, λογικής και επιμέλειας επιβάλλουν να ζητηθεί από τον ίδιο η συνδρομή, προς ενημέρωση του σχετικά με την προδιαληφθείσα δικαστική απόφαση από τον συνήγορο του ή άλλο νομικό, (σχ.

ΑΠ 586/11). Πέραν και ανεξαρτήτως τούτων, ο παραστάς στην κατ'έφεση δίκη συνήγορος του, είχε εκ του άρθρου 465 παρ.2 ΚΠΔ δικαίωμα να ασκήσει για λογαριασμό του ως άνω καταδικασθέντος κατηγορουμένου, εντός της νομίμου προθεσμίας το ένδικο μέσο της αναιρέσεως. Κατά συνέπεια η κρινόμενη αίτηση αναίρεσης, ως εκπροθέσμως ασκηθείσα, πρέπει να απορριφθεί ως απαράδεκτη και να επιβληθούν τα δικαστικά έξοδα στον αναιρεσείοντα.

Για τους λόγους αυτούς Προτείνω: 1) Να απορριφθεί η με αριθμό 1/16.10.2015 αίτηση αναίρεσης του K. Α. του I. και της F., γεννηθείς στη Συρία στις 20.3.1982, κατοίκου ... οδός ... κατά της με αριθμό 18/2015 απόφασης του Τριμελούς Εφετείου Κακουργημάτων Ανατολικής Κρήτης ως απαράδεκτη. 2) Να επιβληθούν δε, τα εκ διακοσίων πενήντα(250)€ δικαστικά έξοδα σε βάρος του αναιρεσείοντος (άρθ. 583 §1 ΚΠΔ, σε συνδ. με το αρθρ. 3 §3 του Ν. 773/1977 και την 123827/23-12-2010 Απόφαση Υπουργών Οικονομικών & Δικαιοσύνης)

Ο Αντεισαγγελέας του Αρείου Πάγου Εμμανουήλ Μ. Ρασιδάκης"

Αφού άκουσε τον Αντεισαγγελέα, που αναφέρθηκε στην παραπάνω εισαγγελική πρόταση και έπειτα αποχώρησε, και αφού διαπιστώθηκε από την επί του φακέλου της δικογραφίας σημείωση του Γραμματέα της Εισαγγελίας του Αρείου Πάγου, ότι ειδοποιήθηκε, νομίμως και εμπροθέσμως, σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 476 παρ. 1 ΚΠΔ, ο αντίκλητος του αναιρεσείοντος.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Από το συνδυασμό των διατάξεων των άρθρων 462, 473 παρ.1, 3 και 507 παρ.1 εδ.α ΚΠΔ, προκύπτει ότι, όπου ειδική διάταξη νόμου δεν ορίζει διαφορετικά, η προθεσμία για την άσκηση ενδίκων μέσων είναι δέκα ημέρες από τη δημοσίευση της απόφασης. Αν ο δικαιούμενος δεν είναι παρών κατά την απαγγελία της απόφασης, η πιο πάνω προθεσμία είναι επίσης δεκαήμερη εκτός αν αυτός διαμένει στην αλλοδαπή ή είναι άγνωστη η διαμονή του οπότε η προθεσμία είναι τριάντα ημερών και αρχίζει σε κάθε περίπτωση από την επίδοση της απόφασης.

Ειδικότερα όμως, η προθεσμία για την άσκηση του ενδίκου μέσου της αίτησης αναίρεσης κατά των αποφάσεων για τις οποίες επιτρέπεται η άσκησή της αρχίζει από τότε που η τελεσίδικη απόφαση θα καταχωριστεί καθαρογραμμένη στο κατά το άρθρο 473 παρ. 3 ΚΠΔ ειδικό βιβλίο και είναι δέκα ημέρες από την επίδοσή της, εφόσον ο δικαιούμενος ήταν απών κατά τη δημοσίευσή της και είναι γνωστής διαμονής στην ημεδαπή.

Η εκπρόθεσμη άσκηση ένδικου μέσου συγχωρείται μόνο αν συντρέχει περίπτωση ανώτερης βίας ή ανυπέρβλητου κωλύματος που εμπόδισε την νόμιμη ενάσκηση του περί ου ο λόγος δικαιώματος, σύμφωνα με τη γενική αρχή ότι κανένας δεν υποχρεώνεται στα αδύνατα (impossibilium nulla obligation est). Ως ανώτερη βία η οποία δικαιολογεί την εκπρόθεσμη άσκηση του ενδίκου μέσου νοείται κάθε γεγονός απρόβλεπτο και εξαιρετικό, το οποίο στη συγκεκριμένη περίπτωση δεν μπορεί να αποτραπεί με μέτρα εξαιρετικής επιμελείας και συνέσεως, (Ολ.ΑΠ 15/1987) ενώ ως ανυπέρβλητο κώλυμα θεωρείται εκείνο το οποίο οπωσδήποτε δεν οφείλεται σε υπαιτιότητα του ασκούντος το ένδικο μέσο διαδίκου και δεν μπορεί να υπερνικηθεί από αυτόν με κανένα τρόπο (Ολ.

Α.Π. 763/1987).

Στην περίπτωση όμως αυτή, στη συντασσόμενη κατά το άρθρο 474 παρ. 2 ΚΠΔ σχετική έκθεση πρέπει να γίνεται επίκληση τόσο των διακωλυτικών της εμπρόθεσμης άσκησης του ένδικου μέσου περιστατικών που συνιστούν την ανώτερη βία ή το ανυπέρβλητο κώλυμα, όσο και των αποδεικτικών μέσων που αποδεικνύουν τα περιστατικά αυτά (ΑΠ 1426/2008, AΠ 123/2014).

Περαιτέρω, σύμφωνα με το άρθρο 476 παρ.1 εδ.α'ΚΠΔ "Όταν το ένδικο μέσο ασκήθηκε από πρόσωπο που δεν είχε το δικαίωμα ή εναντίον απόφασης ή βουλεύματος για τα οποία δεν προβλέπεται ή όταν ασκήθηκε εκπρόθεσμα ... το δικαστικό συμβούλιο ή το δικαστήριο (ως συμβούλιο) που είναι αρμόδιο να κρίνει σχετικά, ύστερα από πρόταση του εισαγγελέα και αφού ακούσει τους διαδίκους που εμφανιστούν, κηρύσσει απαράδεκτο το ένδικο μέσο και διατάσσει την εκτέλεση της απόφασης ή του βουλεύματος που έχει προσβληθεί και την καταδίκη στα έξοδα εκείνου που άσκησε το ένδικο μέσο".

Στην προκείμενη περίπτωση η προσβαλλομένη 18/2015 απόφαση του Τριμελούς Εφετείου Κακουργημάτων Ανατολικής Κρήτης, η οποία δημοσιεύθηκε, με τον αιτούντα παρόντα, καταχωρήθηκε στο ειδικό προς τούτο βιβλίο καθαρογραμμένη στις 7-9-2015. Ο αναιρεσείων άσκησε την κρινόμενη αίτησή του για αναίρεσή της με σχετική δήλωση του ενώπιον της γραμματέως του Εφετείου Ανατολικής Κρήτης για την οποία συντάχθηκε η 1/16-10-2015 έκθεση αναιρέσεως, μετά την πάροδο της πιο πάνω προθεσμίας.

Στην έκθεση αναιρέσεως ο αναιρεσείων ισχυρίζεται ότι η εκπρόθεσμη άσκηση της οφείλεται σε λόγους ανωτέρας βίας, και συγκεκριμένα στο ότι την ημέρα άσκησής της έλαβε γνώση δια του συνηγόρου του της προσβαλλόμενης απόφασης, δεδομένου ότι ως μετανάστης αγνοεί παντελώς τη γραπτή ελληνική νομοθεσία και γλώσσα και δεν είναι κοινωνός των δικονομικών δικαιωμάτων του κατά τους ελληνικούς νόμους, καθόσον από οικονομική αδυναμία δεν είχε και τη δυνατότητα να ακολουθήσει τη διαδικασία ενώπιον του ανώτατου δικαστηρίου της χώρας (Αρείου Πάγου) και έτσι δικαιολογείται βασίμως το εμπρόθεσμο και παραδεκτό αυτής.

Ο εν λόγω ισχυρισμός όμως δεν εμπίπτει στην έννοια της ανώτερης βίας ή του ανυπερβλήτου κωλύματος, όπως παραπάνω αυτή εκτέθηκε. Όταν μάλιστα στοιχειώδη μέτρα σύνεσης, λογικής και επιμέλειας επιβάλλουν να ζητηθεί από τον ίδιο η συνδρομή, προς ενημέρωσή του σχετικά με την προδιαληφθείσα δικαστική απόφαση, από νομικό αλλά και κυρίως από τον μαζί με αυτόν παραστάντα κατά τη δίκη συνήγορό του Άγγελο Ζερβό (σχ.ΑΠ 586/2011).

Πέραν και ανεξαρτήτως τούτων, ο ανωτέρω συνήγορος του αναιρεσείοντος είχε εκ του άρθρου 465 παρ.2 ΚΠΔ δικαίωμα να ασκήσει για λογαριασμό του εντός της νομίμου προθεσμίας το ένδικο μέσο της αναιρέσεως.

Συνεπώς (και αφού διαπιστώνεται από τη σχετική επισημείωση του αρμόδιου γραμματέα στο φάκελο της δικογραφίας ότι ο αντίκλητος του αναιρεσείοντος Ανδρέας Μπαφάκης ειδοποιήθηκε κατά το άρθρο 476 παρ.1 εδ.β και γ ΚΠοινΔ να προσέλθει στο συμβούλιο και να εκθέσει τις απόψεις του) η κρινόμενη αίτηση αναίρεσης πρέπει να απορριφθεί ως απαράδεκτη και να επιβληθούν τα δικαστικά έξοδα στον αναιρεσείοντα (άρθρο 583 παρ.1 ΚΠοινΔ).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 16-10-2015 (με αριθμό κατάθεσης 1/16-10-2015) αίτηση αναίρεσης του K. A. του I., γεννηθέντος στη Συρία, κατοίκου ... (οδός ...) κατά της 18/2015 απόφασης του Τριμελούς Εφετείου Κακουργημάτων Ανατολικής Κρήτης.

Καταδικάζει τον αναιρεσείοντα στα δικαστικά έξοδα τα οποία ανέρχονται σε διακόσια πενήντα (250) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 19 Απριλίου 2016. Και

Εκδόθηκε στην Αθήνα στις 25 Απριλίου 2016.

Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ