Supreme Court allows appeal against lower court's dismissal of annulment due to failure to consider creditor's claim.

Απόφαση 754 / 2022 (Α1, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 754/2022

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Α1' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Γεώργιο Λέκκα Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Αλτάνα Κοκκοβού - Εισηγήτρια, Αγγελική Τζαβάρα, Θωμά Γκατζογιάννη και Χρήστο Τζανερρίκο, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΕ δημόσια στο ακροατήριό του, στις 18 Μαρτίου 2019, με την παρουσία και του Γραμματέα Γεωργίου Φιστούρη, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Νομικού Προσώπου Δημοσίου Δικαίου με την επωνυμία "ΕΝΙΑΙΟΣ ΦΟΡΕΑΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ" (ΕΦΚΑ) που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα, ως οιωνεί καθολικού διαδόχου του αρχικά ανακόπτοντος Νομικού Προσώπου Δημοσίου Δικαίου με την επωνυμία "ΙΔΡΥΜΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΣΦΑΛΙΣΕΩΝ - ΕΝΙΑΙΟ ΤΑΜΕΙΟ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΜΙΣΘΩΤΩΝ" (ΙΚΑ-ΕΤΑΜ), το οποίο εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Κωνσταντίνο Μωυσίδη με δήλωση κατ' άρθρο 242 παρ. 2 ΚΠολΔ και κατέθεσε προτάσεις. Του αναιρεσιβλήτου: Ελληνικού Δημοσίου, που εκπροσωπείται νόμιμα από τον Υπουργό Οικονομικών, κατοικοεδρεύοντα στην Αθήνα και ήδη από την Ανεξάρτητη Διοικητική Αρχή με την επωνυμία "ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΗ ΑΡΧΗ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΕΣΟΔΩΝ" (Α.Α.Δ.Ε.), το οποίο εκπροσωπήθηκε από την Σοφία Μπίκου, Πάρεδρο του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους με δήλωση κατ' άρθρο 242 παρ. 2 ΚΠολΔ και δεν κατέθεσε προτάσεις. Κοινοποίηση: 1) Ομόρρυθμη Εταιρεία με την επωνυμία "... ΟΕ", που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα, 2) Σ. Μ. του Γ., 3) Ο. Λ. του Ό., συζύγου Σ. Μ., κατοίκων Κέρκυρας, οι οποίοι δεν παραστάθηκαν στο ακροατήριο.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 17/6/2010 ανακοπή του ήδη αναιρεσείοντος και την από 26/6/2010 ανακοπή των ήδη αναιρεσιβλήτων, που κατατέθηκαν στο Μονομελές Πρωτοδικείο Κέρκυρας και συνεκδικάστηκαν. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 1903/2013 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 75/2017 του Μονομελούς Εφετείου Κέρκυρας. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί το αναιρεσείον με την από 27/12/2017 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Υπόκειται προς κρίση η από 27-12-2017 αίτηση για αναίρεση της εκδοθείσας αντιμωλία των διαδίκων υπ' αριθ. 75/2017 τελεσίδικης απόφασης του Μονομελούς Εφετείου Κέρκυρας. Με την απόφαση αυτή έγινε τυπικά δεκτή και απορρίφθηκε κατ' ουσία η από 12-7-2015 και με αριθ. εκθ. κατ. 68/13-7-2015 έφεση του ΝΠΔΔ με την επωνυμία "ΙΔΡΥΜΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΣΦΑΛΙΣΕΩΝ-ΕΝΙΑΙΟ ΤΑΜΕΙΟ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΜΙΣΘΩΤΩΝ (ΙΚΑ-ΕΤΑΜ)", του οποίου οιονεί καθολικός διάδοχος, κατ' άρθρο 51επ. του Ν. 4387/2016, τυγχάνει το ΝΠΔΔ με την επωνυμία "ΕΝΙΑΙΟΣ ΦΟΡΕΑΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ (ΕΦΚΑ)", (ήδη αναιρεσείον), κατά της υπ' αριθμ. 1903/2013 οριστικής απόφασης του Μονομελούς Πρωτοδικείου Κέρκυρας, με την οποία, πέραν άλλων, που δεν ενδιαφέρουν εν προκειμένω, απορρίφθηκε η υπ' αριθ. κατ. 248/17-10-2010 ανακοπή του ΙΚΑ-ΕΤΑΜ κατά του υπ' αριθ. 8.605/11-12-2009 πίνακα κατάταξης δανειστών της συμβολαιογράφου Κέρκυρας Αναστασίας Κωνσταντάρα, με την οποία ζητούσε, για τους αναφερόμενους σ' αυτή λόγους, τη μεταρρύθμιση του και την εν μέρει, κατά το ποσό των 25.674,86 ευρώ, αποβολή της καταταγείσας προνομιακώς απαίτησης της Α'ΔΟΥ Κέρκυρας και την αντίστοιχη κατάταξη αυτού. Η αίτηση αναίρεσης ασκήθηκε νομότυπα και εμπρόθεσμα (αρθ. 552, 553, 556, 558, 564, 566 παρ.1 ΚΠολΔ). Είναι συνεπώς παραδεκτή (αρθ. 577 παρ. 1 ΚΠολΔ) και πρέπει να ερευνηθεί περαιτέρω ως προς το παραδεκτό και βάσιμο του μοναδικού της λόγου.

Κατά τη διάταξη του άρθρου 559 παρ.1 εδ. α του ΚΠολΔ αναίρεση επιτρέπεται μόνο, αν παραβιάσθηκε κανόνας του ουσιαστικού δικαίου, στον οποίο περιλαμβάνονται και οι ερμηνευτικοί κανόνες των δικαιοπραξιών, αδιάφορο αν πρόκειται για νόμο ή έθιμο ελληνικό ή ξένο, εσωτερικού ή διεθνούς δικαίου. Ο κανόνας δικαίου παραβιάζεται αν δεν εφαρμοσθεί, ενώ συνέτρεχαν οι πραγματικές προϋποθέσεις για την εφαρμογή του, ή εάν εφαρμοσθεί, ενώ δεν συνέτρεχαν οι προϋποθέσεις αυτές, καθώς και εάν εφαρμοσθεί εσφαλμένα, η δε παραβίαση εκδηλώνεται είτε ως ψευδής ερμηνεία του κανόνα δικαίου, δηλαδή όταν το δικαστήριο της ουσίας προσέδωσε σε αυτόν έννοια διαφορετική από την αληθινή, είτε ως κακή εφαρμογή, ήτοι εσφαλμένη υπαγωγή σ' αυτόν των περιστατικών της ατομικής περίπτωσης που καταλήγει σε εσφαλμένο συμπέρασμα με τη μορφή του διατακτικού (ΟλΑΠ 1/2016, ΟλΑΠ 2/2013, ΟλΑΠ 7/2006).

Περαιτέρω, ο λόγος αναίρεσης από τον αριθ. 8 του άρθρου 559 ΚΠολΔ δίδεται, όταν το δικαστήριο παρά το νόμο έλαβε υπόψη του πράγματα που δεν προτάθηκαν, ή δεν έλαβε υπόψη πράγματα που προτάθηκαν και έχουν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης. Κατά την έννοια της διάταξης αυτής "πράγματα" θεωρούνται οι πραγματικοί ισχυρισμοί που έχουν αυτοτελή ύπαρξη και τείνουν στη θεμελίωση, κατάλυση ή παρακώλυση ουσιαστικού ή δικονομικού δικαιώματος που ασκήθηκε είτε ως επιθετικό είτε ως αμυντικό μέσο, και άρα στηρίζουν το αίτημα αγωγής, ανταγωγής, ένστασης ή αντένστασης ή λόγο έφεσης όχι δε οι αιτιολογημένες αρνήσεις τους, ούτε οι ισχυρισμοί που αποτελούν επιχειρήματα ή συμπεράσματα των διαδίκων ή του δικαστηρίου, τα οποία συνάγονται από την εκτίμηση των αποδείξεων, έστω και αν αποτελούν περιεχόμενο λόγου έφεσης ούτε οι αβάσιμοι ή οι απαράδεκτοι ισχυρισμοί (ΟλΑΠ 3/1997, ΑΠ 1020/2019, ΑΠ 1681/2018, ΑΠ 650/2016).

Στην προκείμενη περίπτωση, το αναιρεσείον με το μοναδικό λόγο της αίτησης αναίρεσης, όπως εκτιμάται, αποδίδει στην προσβαλλόμενη απόφαση την πλημμέλεια από τον αριθμ. 1 για παραβίαση των διατάξεων ουσιαστικού δικαίου των άρθρων 975 και 977 ΚΠολΔ και 8 του άρθρου 559 ΚΠολΔ, αιτιώμενο, ότι το δικαστήριο της ουσίας δεν έλαβε υπόψη πράγματα προταθέντα και έχοντα ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης και συγκεκριμένα δεν έλαβε υπόψη το λόγο της έφεσής του, με τον οποίο παραπονέθηκε, ότι το πρωτοδικείο με εσφαλμένη ερμηνεία και εφαρμογή του νόμου απέρριψε το σχετικό λόγο της ανακοπής του κατά του πίνακα κατάταξης δανειστών της επί του πλειστηριασμού υπαλλήλου, με τον οποίο ζητούσε να μεταρρυθμισθεί εν μέρει ο άνω πίνακας, έτσι ώστε να αποβληθεί από αυτόν το καθού η ανακοπή-εφεσίβλητο και ήδη αναιρεσίβλητο, Ελληνικό Δημόσιο (Α'ΔΟΥ Κέρκυρας), κατά το ποσό των 25.674,86 ευρώ, και να καταταγεί αυτό για την ικανοποίηση αντίστοιχης αναγγελθείσας απαίτησής του κατά της Ο.

Λ., ως ομορρύθμου μέλους της καθής η εκτέλεση ομόρρυθμης εταιρείας με την επωνυμία "... ΟΕ". Ειδικότερα, το αναιρεσείον ισχυρίζεται ότι, ενώ το Εφετείο δέχθηκε ότι ο πλειστηριασμός διεξαγόταν για χρέη της άνω εταιρείας και ότι το εκπλειστηριασθέν ακίνητο ανήκε κατά κυριότητα, όχι στην ανωτέρω εταιρεία, αλλά στους ομορρύθμους εταίρους αυτής, Σ.

Μ. και Ο. Λ., κατά ποσοστό 50% εξ αδιαιρέτου στον καθένα, δεν έλαβε υπόψη τον ισχυρισμό του, που προτάθηκε και έχει ουσιώδη επίδραση στην κατάταξη και στην έκβαση της δίκης, ότι το Ελληνικό Δημόσιο είχε αναγγελθεί δια της Α' ΔΟΥ Κέρκυρας μόνο για τα ατομικά χρέη του Σ. Μ. (όχι για τις οφειλές της εταιρείας ... ΟΕ, ούτε για τις οφειλές της Ο.

Λ.), ύψους 194.051,12 ευρώ και δια της Β'ΔΟΥ Κέρκυρας για τα ατομικά χρέη της Ο. Λ., ύψους 16.888,80 ευρώ, ότι το ΙΚΑ-ΕΤΑΜ, του οποίου αυτό (αναιρεσείον), τυγχάνει οιονεί καθολικός διάδοχος, είχε αναγγελθεί για ατομικά χρέη του Σ. Μ., ύψους 3.645,10 ευρώ και για χρέη της Ο. Λ., ευθυνόμενης ως ομόρρυθμο μέλος της εταιρείας με την επωνυμία " ...

ΟΕ", ύψους 25.674,86 ευρώ, ότι επειδή το εναπομείναν, μετά την αφαίρεση των εξόδων εκτέλεσης, προς διανομή πλειστηρίασμα, ποσού 500.100,62 ευρώ, δεν αρκούσε για την ικανοποίηση όλων των αναγγελθέντων δανειστών, έπρεπε να διαχωριστεί το ποσό αυτό 1) σε ποσό που αφορά την εξόφληση των χρεών του συγκυρίου, κατά ποσοστό 50% εξ αδιαιρέτου, Σ.

Μ. (500.100,62x50%= 250.050,31 ευρώ) και 2) σε ποσό που αφορά την εξόφληση των χρεών της συγκυρίας, κατά ποσοστό 50% εξ αδιαιρέτου, Ο. Λ. (500.100,62x50%= 250.050,31 ευρώ), και ενόψει της συρροής απαιτήσεων με γενικό προνόμιο και ειδικό προνόμιο, έπρεπε το άνω ποσό των 250.050,31 ευρώ, που αναλογούσε σε καθένα να διαχωριστεί σε 1/3 (250.050,31x1/3=) 83.350,10 ευρώ για την ικανοποίηση των απαιτήσεων με γενικό προνόμιο σε βάρος καθενός και σε 2/3 (250.050,31x2/3=) 166.700,20 ευρώ για την ικανοποίηση των απαιτήσεων με ειδικό προνόμιο σε βάρος καθενός και στη συνέχεια στο ποσό των 83.350,10 ευρώ, που αντιστοιχούσε στο εξ αδιαιρέτου ποσοστό επί του εκπλειστηριασθέντος ακινήτου του Σ.

Μ., έπρεπε να καταταγεί η Α'ΔΟΥ Κέρκυρας για αντίστοιχο μέρος της αναγγελθείσας απαίτησής της κατ' αυτού ατομικά, ύψους 194.051,12 ευρώ, ενώ στο έτερο ποσό των 83.350,10 ευρώ, που αντιστοιχούσε στο εξ αδιαιρέτου ποσοστό επί του εκπλειστηριασθέντος ακινήτου της Ο. Λ., έπρεπε να καταταγεί αυτό ( αναιρεσείον) για το ποσό των 25.674,86 ευρώ, για το οποίο είχε αναγγελθεί και ευθυνόταν η παραπάνω ως ομόρρυθμο μέλος της οφειλέτου εταιρείας με την επωνυμία "...

ΟΕ" και ότι το Εφετείο, εξαιτίας της μη λήψης υπόψη του άνω ισχυρισμού του, που είχε προβάλλει με την ανακοπή του και την έφεσή του, επικύρωσε την πρωτόδικη απόφαση, που είχε απορρίψει τον αντίστοιχο λόγο της ανακοπής του, με αποτέλεσμα επί ολοκλήρου του 1/3 του πλειστηριάσματος, συνολικού ποσού 166.700,21 ευρώ, να καταταγεί η Α'ΔΟΥ Κέρκυρας, για τη μερική ικανοποίηση της αναγγελθείσας απαίτησής της, ύψους 194.051,12 ευρώ, για ατομικά όμως χρέη του Σ.

Μ., δηλαδή να καταταγεί και για το επιπλέον ποσό των 83.350,11 ευρώ (166.700,21: 1/2), το οποίο όμως αντιστοιχούσε στην αξία του ποσοστού επί του πλειστηριασθέντος ακινήτου, που ανήκε στην Ο. Λ. και να μην καταταγεί επί του ποσού αυτού η δική του αναγγελθείσα απαίτηση κατά της παραπάνω, ύψους 25.674,86 ευρώ, ευθυνόμενης ως ομορρύθμου μέλους της οφειλέτου εταιρείας με την επωνυμία "...

ΟΕ". Από την παραδεκτή, κατ' άρθρο 561 παρ. 2 ΚΠολΔ, επισκόπηση της προσβαλλόμενης απόφασης, προκύπτει ότι το Εφετείο δέχτηκε τα ακόλουθα: "Στην προκειμένη περίπτωση με τον 2ο λόγο της ανακοπής, το ανακόπτον, εκθέτοντας ότι η κατάταξη που έκανε η υπάλληλος του πλειστηριασμού στα γενικά προνόμια είναι μη νόμιμη, καθόσον το εκπλειστηριασθέν ακίνητο ανήκε στους οφειλέτες Σ.

Μ. και Ο. Λ., κατά 50% εξ αδιαιρέτου στον καθένα και, επομένως, η υπάλληλος του πλειστηριασμού έπρεπε να διαχωρίσει το ποσό του εκπλειστηριάσματος σε δύο (2) μέρη, έκαστο των οποίων θα αντιστοιχούσε στην εξόφληση των χρεών κάθε οφειλέτη και συγκυρίου, συντασσομένων προς τούτο, δύο (2) χωριστών πινάκων κατάταξης, για την εξόφληση των αναγγελθέντων δανειστών κάθε συγκυρίου, ζήτησε την ακύρωση του πίνακα κατάταξης και τη σύνταξη δύο (2) χωριστών πινάκων κατάταξης, ώστε να εξοφληθούν οι αναγγελθέντες δανειστές κάθε συγκυρίου.

Ο λόγος αυτός είναι απορριπτέος, ως μη νόμιμος, καθόσον η επίσπευση της αναγκαστικής εκτέλεσης, από την επισπεύδουσα τον πλειστηριασμό ανώνυμη εταιρία, έγινε για την εξόφληση απαιτήσεών της, σε βάρος της Ο.Ε. με την επωνυμία "... Ο.Ε.", των άνω συγκυρίων του εκπλειστηριασθέντος ακινήτου, ευθυνομένων γι' αυτές αλληλεγγύως και εις ολόκληρον, ως ομόρρυθμων μελών και όχι για ατομικά χρέη αυτών και, ως εκ τούτου, δεν είναι αναγκαία η σύνταξη δύο (2) πινάκων κατάταξης...".

Από τις παραδοχές αυτές της προσβαλλόμενης απόφασης προκύπτει, ότι το Εφετείο δεν έλαβε υπόψη τον άνω ουσιώδη για την έκβαση της δίκης ισχυρισμό του αναιρεσείοντος, καθόσον σ' αυτές γίνεται αναφορά μόνον για τις απαιτήσεις της επισπεύδουσας εταιρείας κατά της οφειλέτου, καθής η εκτέλεση, ομόρρυθμης εταιρείας και της ευθύνης των ομορρύθμων μελών της γι' αυτές αλληλεγγύως και εις ολόκληρον και όχι και για τις αναγγελθείσες και καταταγείσες απαιτήσεις του αναιρεσίβλητου και για τις αναγγελθείσες απαιτήσεις του αναιρεσείοντος κατά της καθής η εκτέλεση ομόρρυθμης εταιρείας και των ομορρύθμων μελών της, καθώς και εάν στην περίπτωση αυτή επρόκειτο περί ατομικών αυτών οφειλών ή περί οφειλών αυτών ως ομορρύθμων μελών της εταιρείας, που αναφέρονται στον άνω λόγο ανακοπής του αναιρεσείοντος, που επαναφέρθηκε στο Εφετείο με λόγο έφεσης και κατέληξε στο άνω απορριπτικό πόρισμά του.

Επομένως, ο μοναδικός λόγος της αίτησης αναίρεσης από τους αριθ. 1 και 8 του άρθρου 559 ΚΠολΔ είναι βάσιμος. Περαιτέρω, ο ίδιος λόγος από τον αριθ. 17 του άρθρου 559 ΚΠολΔ, ανεξαρτήτως, ότι μετά την παραδοχή του λόγου από τους αριθ. 1 και 8 του άρθρου 559 ΚΠολΔ, είναι αλυσιτελής, σε κάθε περίπτωση είναι απαράδεκτος, λόγω αοριστίας, καθόσον το αναιρεσείον δεν επικαλείται ποιές είναι οι αντιφατικές διατάξεις του διατακτικού της προσβαλλόμενης απόφασης, όπως απαιτεί η διάταξη του αριθ. 17 του άρθρου 559 ΚΠολΔ ( ΑΠ 570/2010).

Κατ' ακολουθίαν, πρέπει να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση και να παραπεμφθεί, προς εκδίκαση η υπόθεση στο ίδιο δικαστήριο, συγκροτούμενο από άλλο δικαστή, εκτός από εκείνον, που εξέδωσε την αναιρούμενη απόφαση, κατά την παρ. 3 του άρθρου 580 ΚΠολΔ. Τα δικαστικά έξοδα του αναιρεσείοντος, που κατέθεσε προτάσεις, πρέπει, κατά τα σχετικό αίτημά του, να επιβληθούν σε βάρος του αναιρεσίβλητου, λόγω της ήττας του, όπως ειδικότερα αναφέρεται στο διατακτικό (άρθ. 176, 183, 191 ΚΠολΔ και 22 παρ. 1 ν. 3693/1957)

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί την υπ' αριθ. 75/2017 απόφαση του Μονομελούς Εφετείου Κέρκυρας.

Παραπέμπει την υπόθεση προς περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο παραπάνω Δικαστήριο, που θα συγκροτηθεί από άλλο δικαστή, εκτός από εκείνο, που εξέδωσε την αναιρουμένη απόφαση.

Καταδικάζει το αναιρεσίβλητο Ελληνικό Δημόσιο στα δικαστικά έξοδα του αναιρεσείοντος, τα οποία ορίζει στο ποσό των τριακοσίων (300) ευρώ.

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 7 Οκτωβρίου 2019.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 6 Μαΐου 2022.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ