Supreme Court dismisses appeal against insurance liability for vehicle owner's death in traffic accident.
Legislator summary
AI generatedThe Supreme Court dismissed the appeal regarding the seventh through eleventh appellants while allowing it for the first six. The lower court had ruled that the deceased vehicle owner's family could claim damages from the insurer for the driver's negligence. The court held that the vehicle owner is not a third party under the relevant insurance law and thus has no claim against the insurer. Consequently, the appeal was rejected for those parties but remanded for retrial for the others.
Legislator headnote
AI generatedArt. 7 of Law 489/1976; The vehicle owner who is also the insured is not considered a third party under insurance law and therefore cannot claim damages from the insurer for injuries or death caused by the driver's fault.
Keywords
AI generatedCited Legislation
AI generatedCited Case Law
AI generatedFull text
Απόφαση 637 / 2010 (Δ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 637/2010
ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ
Δ' Πολιτικό Τμήμα
ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Διονύσιο Γιαννακόπουλο, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Ελευθέριο Μάλλιο, Γεωργία Λαλούση, Ευτύχιο Παλαιοκαστρίτη και Βασιλική Θάνου-Χριστοφίλου, Αρεοπαγίτες.
ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 19 Φεβρουαρίου 2010, με την παρουσία και του Γραμματέα Γεωργίου Φιστούρη για να δικάσει μεταξύ:
Της αναιρεσείουσας: Ανώνυμης Ασφαλιστικής Εταιρίας με την επωνυμία "ΑΤΛΑΝΤΙΚΗ ΕΝΩΣΗ Α.Ε.Γ.Α.", που εδρεύει στην ... και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Νικόλαο Μουσά με δήλωση κατ' άρθρο 242 παρ. 2 ΚΠολΔ και κατέθεσε προτάσεις.
Των αναιρεσιβλήτων: 1) Χ1, 2) Χ2, 3) Χ3, 4) Χ4, 5) Χ5, 6) Χ6, κατοίκων ..., οι οποίοι εκπροσωπήθηκαν από την πληρεξούσια δικηγόρο τους Αγαθονίκη Τεμπονέρα και κατέθεσαν προτάσεις, 7)Χ7 ατομικά και ως ασκούντος τη γονική μέριμνα της ανήλικης κόρης του Β, 8) Χ8, ατομικά και ως ασκούσας τη γονική μέριμνα της ανήλικης κόρης της Β, 9) Χ9, κατοίκων ..., 10) Χ10, 11) ..., κατοίκων ..., οι οποίοι δεν εμφανίστηκαν στο ακροατήριο ούτε εκπροσωπήθηκε από πληρεξούσιο δικηγόρο.
Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 29/11/2002 αγωγή των υπό στοιχεία 7-11 ήδη αναιρεσιβλήτων, την από 27/5/2003 αγωγή των υπό στοιχεία 1-6 ήδη αναιρεσιβλήτων, την από 7/7/2003 αγωγή προσώπου που δεν είναι διάδικος στην παρούσα δίκη και την από 22/1/2004 παρεμπίπτουσα αγωγή της ήδη αναιρεσείουσας, που κατατέθηκαν στο Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών και συνεκδικάστηκαν. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 2359/2004 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και οι 8494/2005 μη οριστική και 4998/2006 οριστική του Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί η αναιρεσείουσα με την από 16/5/2008 αίτησή της.
Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Η Εισηγήτρια Αρεοπαγίτης Βασιλική Θάνου-Χριστοφίλου ανέγνωσε την από 15/5/2009 έκθεσή της, με την οποία εισηγήθηκε να γίνει δεκτή η αίτηση αναίρεσης, κατά τον από του άρθρου 559 αριθμ. 1 ΚΠολΔ λόγο αυτής, ως προς τους πρώτη έως και έκτο των αναιρεσιβλήτων και να απορριφθεί ως απαράδεκτη, ως προς τους λοιπούς αναιρεσιβλήτους.
Η πληρεξούσια των παραστάντων αναιρεσιβλήτων ζήτησε την απόρριψη της αιτήσεως και την καταδίκη του αντίδικου μέρους στη δικαστική δαπάνη.
ΣΚΕΦΤΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ
Κατά το άρθρο 576 παρ. 2 Κ.Πολ.Δικ., αν ο αντίδικος, εκείνου που επισπεύδει τη συζήτηση της αίτησης αναίρεσης δεν εμφανισθεί ή εμφανισθεί, αλλά δεν λάβει μέρος σ' αυτήν με τον τρόπο που ορίζει ο νόμος, ο Άρειος Πάγος εξετάζει αυτεπαγγέλτως αν κλητεύθηκε νόμιμα και εμπρόθεσμα. Αν η κλήση επιδόθηκε νομότυπα προχωρεί στη συζήτηση παρά την απουσία εκείνου που έχει κλητευθεί.
Στην προκειμένη περίπτωση, από την προσκομιζόμενη υπ' αριθμ. .... έκθεση επίδοσης του δικαστικού επιμελητή του Πρωτοδικείου Αθηνών ..., προκύπτει ότι ακριβές αντίγραφο της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης, με πράξη ορισμού δικασίμου και κλήση προς συζήτηση για την αρχική δικάσιμο της 22-5-2009, κατά την οποία αναβλήθηκε η συζήτηση της υπόθεσης για την ανωτέρω στην αρχή της παρούσας αναφερομένη, μη απαιτουμένης ως εκ τούτου νέας κλήσης (άρθρα 226 αριθμ. 4 σε συνδ.
με 573 παρ. 1 ΚΠολΔ), επιδόθηκε νομίμως και εμπροθέσμως, με επιμέλεια της αναιρεσείουσας στους έβδομο έως και ενδεκάτη των αναιρεσιβλήτων, δηλαδή τους: Ω, ατομικώς και ως ασκούντα την γονική μέριμνα της ανήλικης κόρης του Β,Χ8, ατομικώς και ως ασκούσα την γονική μέριμνα της ανήλικης κόρης της Β, Χ9, Χ10, και Π.
Επομένως, εφ' όσον αυτοί δεν εμφανίσθηκαν κατά την εκφώνηση της υπόθεσης από τη σειρά του πινακίου, πρέπει να προχωρήσει η συζήτηση, παρά την απουσία τους, σύμφωνα με την προαναφερθείσα διάταξη του άρθρου 576 παρ. 2 Κ.Πολ.Δικ. Στη διάταξη της παραγράφου 2 του άρθρου 6 του Ν.489/1976 (όπως ήδη ισχύει) ορίζεται ότι "Η ασφαλιστική κάλυψη πρέπει να περιλαμβάνει την έναντι τρίτων αστική ευθύνη εξ αίτιος θανάτωσης ή σωματικής βλάβης ή ζημιών σε πράγματα, στην οποία περιλαμβάνεται και η χρηματική ικανοποίηση για ψυχική οδύνη ή ηθική βλάβη καθώς και την αστική ευθύνη λόγω θανάτωσης ή σωματικών βλαβών έναντι των μελών της οικογενείας του ασφαλισμένου οδηγού ή κάθε άλλου προσώπου του οποίου η αστική ευθύνη καλύπτεται σύμφωνα με την πρώτη παράγραφο, ανεξάρτητα από δεσμό συγγένειας".
Εξάλλου, στη διάταξη του όρθρου 7 του αυτού νόμου ορίζεται, ότι "Δεν θεωρούνται τρίτοι κατά την έννοια των διατάξεων του όρθρου 2 παρ. 1 και άρθρου 6 παρ. 2 : α) Ο οδηγός του αυτοκινήτου που προξένησε τη ζημία β) κάθε πρόσωπο του οποίου η ευθύνη καλύπτεται με σύμβαση ασφάλίσης γ) εκείνος ο οποίος έχει καταρτίσει μετά του ασφαλιστή σύμβαση και δ) οι νόμιμοι εκπρόσωποι νομικού προσώπου που είναι ασφαλισμένο ή εταιρίας που δεν έχει αποκτήσει νόμιμη προσωπικότητα".
Και τα δύο ως άνω άρθρα ισχύουν, όπως τροποποιήθηκαν με το Π.Δ 264/91. Από τις διατάξεις αυτές προκύπτει, ότι ο Ν. 489/1976 ρυθμίζει την έναντι τρίτων υποχρεωτική ασφάλιση αστικής ευθύνης από αυτοκίνητο, αποβλέπει δηλαδή στην προστασία τρίτων προσώπων και όχι του ίδιου του κυρίου του αυτοκινήτου και ασφαλισμένου.
Η κάλυψη ιδίων ζημιών δεν ρυθμίζεται από το Ν. 489/1976, αλλά είναι προαιρετική, υπό την προϋπόθεση κατάρτισης πρόσθετης ασφάλισης, για την κάλυψη των ζημιών αυτών. Σύμφωνα με τα ανωτέρω, δεν πρόκειται περί ευθύνης έναντι τρίτου προσώπου, όταν από πταίσμα τον οδηγού του οχήματος, τραυματίζεται ή θανατώνεται ο ασφαλισμένος - ιδιοκτήτης του αυτοκινήτου, ο οποίος, κατά το ατύχημα, ήταν συνεπιβάτης.
Στην περίπτωση αυτή ο τραυματισθείς ή θανατωθείς, ασφαλισμένος ή λήπτης της ασφάλισης ιδιοκτήτης του οχήματος, δεν είναι τρίτος, διότι η ευθύνη αυτού καλύπτεται από την ασφαλιστική σύμβαση και, ως εκ τούτου, δεν έχει αξίωση, είτε ο ίδιος, είτε σε περίπτωση θανάσιμου τραυματισμού του, οι κληρονόμοι του ή άλλοι δικαιοδόχοι του, κατά του ασφαλιστή (ΑΠ 1139/2007, ΑΠ 876/2007).
Στην προκείμενη περίπτωση, το δικάσαν Εφετείο, έκρινε ως νόμιμη την αγωγή των συγγενών της θανούσας Ζ, της οποίας ο θανάσιμος τραυματισμός, σύμφωνα με τις παραδοχές της προσβαλλόμενης απόφασης, επήλθε, κατά το ένδικο τροχαίο ατύχημα, που προκλήθηκε από αποκλειστική υπαιτιότητα του συζύγου αυτής ..., ο οποίος οδηγούσε το δίκυκλο μοτοποδήλατο, επί του οποίου επέβαινε η θανούσα, στην κυριότητα της οποίας ανήκε αυτό και το οποίο ήταν ασφαλισμένο στην εναγομένη - νυν αναιρεσείουσα ασφαλιστική εταιρεία και δέχθηκε ότι οι ενάγοντες - νυν αναιρεσίβλητοι - συγγενείς της θανούσας έχουν αξίωση αποζημίωσης κατά της ασφαλιστικής εταιρείας.
Πλην όμως, με το να κρίνει έτσι το δικάσαν Εφετείο, παρεβίασε τις προαναφερθείσες διατάξεις, δεδομένου ότι, όπως προαναφέρθηκε, η θανούσα - ιδιοκτήτρια του ζημιογόνου οχήματος και ασφαλισμένη (λήπτρια της ασφάλισης) δεν είναι τρίτη (άρθρ. 7 Ν. 489/1976) και, ως εκ τούτου, η οικογένεια αυτής δεν έχει αξίωση κατά του ασφαλιστή και υπέπεσε στην από το αρθρ. 559 αριθ. 1 Κ.Πολ.Δ (μόνον) πλημμέλεια, κατά το βάσιμο περί τούτου λόγο αναίρεσης, ο οποίος αφορά τους πρώτη έως και έκτο των αναιρεσιβλήτων.
Ως προς τους λοιπούς, όμως, αναιρεσιβλήτους, η αίτηση αναίρεσης πρέπει να απορριφθεί, ως απαράδεκτη, διότι ο (μοναδικός), ως άνω, λόγος αναίρεσης δεν τους αφορά, (άρθ. 558 ΚΠολΔ).
Ενώ, κατά το μέρος της που αφορά τους λοιπούς διαδίκους, πρέπει να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση, να παραπεμφθεί η υπόθεση, για περαιτέρω εκδίκαση, στο εκδόσαν την απόφαση ίδιο δικαστήριο, συντιθέμενο από άλλους δικαστές (άρθ. 580 παρ. 3 ΚΠολΔ) και να καταδικασθούν οι ηττηθέντες αναιρεσίβλητοι στη δικαστική δαπάνη της αναιρεσείουσας (αρθ. 176,183 ΚΠολΔ), όπως στο διατακτικό.
ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ
Απορρίπτει την αναίρεση, ως προς τους έβδομο έως και ενδέκατη των αναιρεσιβλήτων, δηλαδή τους: Ω, και ..., ατομικώς και ως ασκούντες τη γονική μέριμνα επί της ανήλικης θυγατέρας τους Β, Χ8, Χ10 και Π.
Αναιρεί την 4998/2006 απόφαση του Εφετείου Αθηνών, ως προς τους λοιπούς.
Παραπέμπει την υπόθεση, κατά το αναιρούμενο μέρος αυτής, όπως αναφέρεται στο σκεπτικό, για περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Εφετείο, συντιθέμενο από άλλους δικαστές.
Καταδικάζει τους αναιρεσιβλήτους στα δικαστικά έξοδα της αναιρεσείουσας, τα οποία ορίζει στο ποσό των τριών χιλιάδων (3000) ευρώ.
Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 15 Μαρτίου 2010. Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ
Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση, στο ακροατήριό του στις 14 Απριλίου 2010.
Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ