Supreme Court dismisses appeal on procedural grounds, ruling statute of limitations must be checked before procedural defects.

Απόφαση 608 / 2015 (Β1, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 608/2015

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Β1' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Νικόλαο Λεοντή, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Νικόλαο Πάσσο, Χρήστο Βρυνιώτη, Γεώργιο Αναστασάκο και Σοφία Καρυστηναίου, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 21 Απριλίου 2015, με την παρουσία και της Γραμματέως Ελένης Τσιουρή, για να δικάσει μεταξύ:

Των αναιρεσειόντων: 1. Η. Μ. του Γ., κατοίκου ..., 2. Κ. Λ. του Π., 3 Π. Π. του Χ., 4 Μ. Β. του Π., 5. Ι. Β. του Γ. και 6Α. Β. του Γ., κατοίκων ..., οι οποίοι εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Δημήτρη Λαμπρόπουλο και κατέθεσε προτάσεις.

Του αναιρεσιβλήτου: Ν.Π.Δ.Δ. με την επωνυμία "Γενικό Νοσοκομείο Αθηνών Ο ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΜΟΣ - ΟΦΘΑΛΜΙΑΤΡΕΙΟ ΑΘΗΝΩΝ-ΠΟΛΥΚΛΙΝΙΚΗ" που εδρεύει στην Αθήνα και το οποίο εκπροσωπείται νόμιμα και το οποίο εκπροσωπήθηκε από την πληρεξούσια δικηγόρο του Αικατερίνη Μπουρνάζου και κατέθεσε προτάσεις.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 22-6-2009 αγωγή των ήδη αναιρεσειόντων, που κατατέθηκε στο Ειρηνοδικείο Αθηνών. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 712/2010 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 1595/2013 του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητούν οι αναιρεσείοντες με την από 25-4-2014 αίτησή τους και του από 11-7-2014 πρόσθετου λόγου της.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης, Νικόλαος Πάσσος, ανέγνωσε την από 20-11-2014 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την παραδοχή του πρώτου λόγου της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης και την απόρριψη των λοιπών λόγων αυτής καθώς και του πρόσθετου λόγου αναίρεσης.

Ο πληρεξούσιος των αναιρεσειόντων ζήτησε την παραδοχή της αιτήσεως, ο πληρεξούσιος του αναιρεσιβλήτου την απόρριψή της και καθένας την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Ι. Από την διάταξη του άρθ. 247 ΑΚ που ορίζει ότι "Το δικαίωμα να απαιτήσει κάποιος από άλλον μία πράξη ή παράλειψη (αξίωση) παραγράφεται" σε συνδυασμό με την διάταξη του άρθ.251 του ίδιου Κώδικα που ορίζει ότι "Η παραγραφή αρχίζει από τότε που γεννήθηκε η αξίωση και είναι δυνατή η δικαστική επιδίωξή της" και έχει γενική εφαρμογή σε κάθε προβλεπομένη από το νόμο παραγραφή, συνάγεται ότι η παραγραφή προϋποθέτει τη νομιμότητα της σχετικής αξίωσης και επομένως η έρευνα της νομικής βασιμότητας μιας αγωγής και των με αυτήν καταγομένων σε δικαστική κρίση αξιώσεων προηγείται εκείνης της παραγραφής των ενδίκων αξιώσεων.

Στην προκειμένη περίπτωση, το Πολυμελές Πρωτοδικείο Αθηνών, κρίνοντας σε δεύτερο βαθμό επί αγωγής των τριών πρώτων αναιρεσειόντων και του Γ. Β., στην θέση του οποίου, θανόντος, υπεισήλθαν οι κληρονόμοι του 4η, 5ος και 6η των αναιρεσειόντων (άρθ. 556 ΚΠολΔ, βλ. με απόσπασμα της σχετικής ληξιαρχικής πράξης θανάτου, με αριθ.

πρωτ. 1440/2014 πιστοποιητικό πλησιεστέρων συγγενών του Δήμου Κερκύρας και με αριθ. 19300/2014 πιστοποιητικό του Πρωτοδικείου Αθηνών, περιστατικά, άλλωστε, που δεν αμφισβητούνται, καθώς και άλλων προσώπων που δεν είναι διάδικοι στην αναιρετική αυτή δίκη), με αντικείμενο αξιώσεις τους κατά του αρχικά εναγομένου ν.π.δ.δ. "Γενικό Νοσοκομείο Αθηνών Ο ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΜΟΣ" (στην θέση του οποίου υπεισήλθε ως καθολικός διάδοχο αυτού το ήδη αναιρεσίβλητο ν.π.δ.δ. "Γενικό Νοσοκομείο Αθηνών Ο ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΜΟΣ-ΟΦΘΑΛΜΙΑΤΡΕΙΟ ΑΘΗΝΩΝ-ΠΟΛΥΚΛΙΝΙΚΗ") για πρόσθετη αμοιβή δύο ωρών ημερησίως (άρθ. 2§3 ν.201/1975) για το χρονικό διάστημα από 1-1-2007 έως 31-12-2008, με την προσβαλλομένη 1595/2013 απόφασή του και όπως απ' αυτήν προκύπτει δέχθηκε, ότι οι αναιρεσείοντες ενάγοντες προσλήφθηκαν, κατά τους αναφερόμενους εκεί χρόνους, από το αρχικά εναγόμενο, τότε ν.π.ι.δ., "Γενικό Νοσοκομείο Ο ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΜΟΣ" με συμβάσεις εξαρτημένης εργασίας ιδιωτικού δικαίου αορίστου χρόνου με την ειδικότητα του τεχνίτη ηλεκτρολόγου, ότι ανεξάρτητα από το εάν το πρωτοβάθμιο δικαστήριο, δεχθέν ότι οι ενάγοντες δικαιούνται για το χρονικό διάστημα από 1-1-2007 έως 31-12-2008 την πρόσθετη αμοιβή που προβλέπεται από το άρθ. 2§3 ν. 201/1975, παραβίασε την ως άνω διάταξη σε σχέση με το σύνολο των απαιτήσεων των εναγόντων, με ειδικότερη περαιτέρω αιτιολογία ως προς την επιδίκαση σ' αυτούς της ως άνω αμοιβής για το χρονικό διάστημα από τον Ιούλιο έως και τον Δεκέμβριο του 2008, δεχθέν ότι η παροχή αυτή ρητά καταργήθηκε από 20-6-2008, σε κάθε, όμως, περίπτωση οι αξιώσεις των εναγόντων έχουν παραγραφεί κατά την διάρκεια της επιδικίας (της παραγραφής λαμβανομένης υπόψη αυτεπάγγελτα από το δικαστήριο), ότι ειδικότερα (α) οι ενάγοντες άσκησαν κατά του εναγομένου στο Ειρηνοδικείο Αθηνών την από 22-6-2009 (με αριθ.

έκθ. κατ. 1392/2009) αγωγή, κατατεθείσα την 25-6-2009 και συζητηθείσα την 23-2-2010, επί της οποίας εκδόθηκε η 712/2010 οριστική απόφαση του ως άνω δικαστηρίου που δημοσιεύθηκε την 13-5-2010 (β) η δημοσίευση της απόφασης αυτής διέκοψε την παραγραφή και αμέσως μετά άρχισε νέα, ισόχρονη παραγραφή, διακοπείσα την 15-7-2010 με την άσκηση από το εναγόμενο της έφεσης κατά της ως άνω απόφασης, εν συνεχεία δε διακόπηκε εκ νέου την 20-7-2010 με την κατάθεση της έφεσης στο δευτεροβάθμιο δικαστήριο και τον ορισμό δικασίμου και τέλος την 1-9-2010 με την επίδοση στο εναγόμενο (εκκαλούν) της κλήσης για την συζήτηση της έφεσης, με επίσπευση των εναγόντων (εφεσιβλήτων), ενώ έκτοτε δεν έλαβε χώρα κάποια διαδικαστική πράξη των εναγόντων, διακοπτική της παραγραφής, ότι κατά τα ανωτέρω από την 1-9-2010 μέχρι την συζήτηση της έφεσης την 1-3-2013 παρήλθε χρονικό διάστημα της διετίας, με συνέπεια την παραγραφή των επιδίκων αξιώσεων των εναγόντων, σύμφωνα με το άρθ. 48§3 ν.δ. 496/1974, ενώ δεν υπάρχει ισχυρισμός των εναγόντων ότι ζήτησαν, όπως είχαν δικαίωμα, να ορισθεί δικάσιμος για την έφεση σε χρόνο μικρότερο της διετίας από την κατάθεσή της, επισημαίνοντας τον κίνδυνο παραγραφής, και σε καταφατική περίπτωση ότι το αίτημά τους αυτό απορρίφθηκε, με βάση δε τα γενόμενα ως άνω δεκτά και κατά παραδοχή της έφεσης του εναγομένου ως βάσιμης και από ουσιαστική άποψη εξαφάνισε την πρωτόδικη απόφαση και απέρριψε, για την παραπάνω αιτία, την αγωγή των αναιρεσειόντων.

Κρίνοντας έτσι το ως εφετείο δικάσαν Πολυμελές Πρωτοδικείο ορθά ερμήνευσε και εφάρμοσε την διάταξη του άρθ. 52 ν.δ. 496/1974, περί αυτεπάγγελτης λήψη υπόψη της παραγραφής των κατά του αναιρεσιβλήτου ν.π.δ.δ. αξιώσεων των αναιρεσειόντων, αφού τα συναφή περιστατικά είχαν τεθεί υπόψη του με τα δικόγραφα των διαδίκων και επομένως πρέπει ν' απορριφθεί ως αβάσιμος ο περί του αντιθέτου μοναδικός πρόσθετος λόγος αναίρεσης, επίσης από τον αριθ. 1 του άρθ. 560 ΚΠολΔ., ενώ ο πρώτος λόγος αναίρεσης επίσης από τον αριθ.1 του άρθ. 560 ΚΠολΔ, κατά τον οποίο το δευτεροβάθμιο δικαστήριο εσφαλμένα δεν εφάρμοσε το άρθ. 261 ΑΚ, όπως αυτό αντικαταστάθηκε με το άρθ. 101§1 ν. 4139/2013, που άρχισε να ισχύει από 20-3-2013 καιν καταλαμβάνει την ένδικη περίπτωση, πρέπει ν' απορριφθεί ως απαράδεκτος ελλείψει εννόμου συμφέροντος και δη ως αλυσιτελής, αφού με την αναιρεσιβαλλομένη απόφαση κρίθηκε ότι οι συναφείς αξιώσεις των ήδη αναιρεσειόντων ήσαν μη νόμιμες, κρίση η οποία, κατά τα προεκτεθέντα προηγείται της κρίσης για την συνδρομή παραγραφής.

ΙΙ. Σύμφωνα με το άρθ.560 ΚΠολΔ, κατά των αποφάσεων των ειρηνοδικείων καθώς και των αποφάσεων των πρωτοδικείων που εκδίδονται σε εφέσεις κατά των αποφάσεων των Ειρηνοδικείων επιτρέπεται αναίρεση μόνο, αν (1) παραβιάσθηκε κανόνας του ουσιαστικού δικαίου κλπ. (2) το δικαστήριο δεν συγκροτήθηκε όπως ορίζει ο νόμος ή δίκασε ειρηνοδίκης, του οποίου έγινε δεκτή η εξαίρεση (3) το δικαστήριο υπερέβη την δικαιοδοσία των πολιτικών δικαστηρίων ή δεν ήταν καθ' ύλην αρμόδιο και (4) παράνομα αποκλείσθηκε η δημοσιότητα της διαδικασίας.

Όπως προκύπτει από την σαφή διατύπωση των ως άνω διατάξεων, οι λόγοι αναίρεσης κατά (των αποφάσεων των ειρηνοδικείων και των) αποφάσεων των πρωτοδικείων που εκδίδονται επί εφέσεων κατ' αποφάσεων των ειρηνοδικείων απαριθμούνται περιοριστικά σ' αυτές (ΟλΑΠ 45/1987), οι οποίες είναι ειδικές ως προς τους επιτρεπομένους λόγους αναίρεσης κατά των αναφερομένων εκεί αποφάσεων και αποκλείουν την εφαρμογή των διατάξεων του άρθ.559 ΚΠολΔ που αναφέρονται στους λόγους αναίρεσης των αποφάσεων των λοιπών δικαστηρίων και ως εκ τούτου άλλες αιτιάσεις δεν είναι παραδεκτές ως λόγοι αναίρεσης (ΑΠ 937/2013, 623/2013).

Έτσι, δεν συγχωρείται αναίρεση κατά των αποφάσεων αυτών, μεταξύ άλλων, για παρά το νόμο μη λήψη υπόψη από το δικαστήριο προταθέντων "πραγμάτων" που έχουν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης, δηλ. για λόγο που προβλέπεται από τον αριθ. 8 του άρθ. 559 ΚΠολΔ (ΑΠ 797/2007), ή για παρά το νόμο κήρυξη ή μη κήρυξη ακυρότητας, έκπτωσης από δικαίωμα ή απαραδέκτου, δηλ.

που προβλέπεται από τον αριθ.14 του ίδιου ως άνω άρθρου και αναφέρεται στις δικονομικές ακυρότητες. Σύμφωνα με τα παραπάνω, οι με αριθ.2 και 3 λόγοι αναίρεσης, φερόμενοι αμφότεροι από το άρθ. 560 αριθ.1 ΚΠολΔ, με τους οποίους προβάλλονται, αντίστοιχα, οι αιτιάσεις ότι (α) βάση της ένδικης αγωγής των αναιρεσειόντων αποτελεί και το απορρέον από τις εκεί αναφερόμενες αμετάκλητες αποφάσεις του Ειρηνοδικείου Αθηνών δεδικασμένο, την οποία (βάση) οι αναιρεσείοντες επανέλαβαν και με τις πρωτόδικες, αλλά και ενώπιον του Εφετείου προτάσεις τους, όμως "η αναιρεσιβαλλομένη ουδόλως έλαβε υπόψη την αγωγική βάση περί υπάρξεως δεδικασμένου στην υπό κρίση διαφορά οπότε και δεν ερεύνησε τις επικαλούμενες και προσαγόμενες αποφάσεις που αποδείκνυαν την βάση αυτή, τις οποίες, εάν ελάμβανε υπόψη, θα έπρεπε να κρίνει ότι η παραγραφή διεκόπη δια των προγενεστέρων ασκηθεισών αγωγών ...

και επανεκκίνησε από την τελευταία διαδικαστική πράξη των αποφάσεων αυτών ..., οπότε δεν είχε συμπληρωθεί διετία ... μέχρι συζητήσεως της παρούσης υποθέσεως ενώπιον του δευτεροβαθμίου Δικαστηρίου" και (β) με βάση τις αναφερόμενες εκεί διατάξεις, μόνο το ήδη αναιρεσίβλητο ν.π.δ.δ. "Γενικό Νοσοκομείο Αθηνών Ο ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΜΟΣ-ΟΦΘΑΛΜΙΑΤΡΕΙΟ ΑΘΗΝΩΝ-ΠΟΛΥΚΛΙΝΙΚΗ" ενομιμοποιείτο ως καθολικός διάδοχος του αρχικά εκκαλούντος ν.π.δ.δ. "Γενικό Νοσοκομείο Ο ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΜΟΣ" για την διενέργεια των διαδικαστικών πράξεων προς υποστήριξη της έφεσης που είχε ασκήσει εκείνο και ειδικότερα προς παράσταση ενώπιον του δευτεροβαθμίου δικαστηρίου, το οποίο "παρείδε και ουδόλως εφάρμοσε τις ως άνω διατάξεις, τις οποίες, εάν εφάρμοζε, θα διαγίγνωσκε απαράδεκτο παραστάσεως του εκκαλούντος κατά τη συζήτηση της εφέσεως και θα απέρριπτε επί της ουσίας την έφεση ως ανυποστήρικτη ...

λόγω ερημοδικίας του νυν αναιρεσιβλήτου και μόνου νομιμοποιουμένου προς παράσταση κατά τη συζήτηση της εφέσεως", πρέπει ν' απορριφθούν ως απαράδεκτοι, διότι με αυτούς αποδίδονται, στην πραγματικότητα, οι αναιρετικές πλημμέλειες από τους αριθ. 8 και 14, αντίστοιχα, του άρθ. 559 ΚΠολΔ, οι οποίες, όμως, δεν προβλέπονται κατά των αποφάσεων των πρωτοδικείων που εκδίδονται επί εφέσεων κατ' αποφάσεων ειρηνοδικείων.

Σύμφωνα με όλα τα προεκτεθέντα, πρέπει ν' απορριφθεί στο σύνολό της η κρινόμενη αίτηση αναίρεσης και να καταδικασθούν οι αναιρεσείοντες στα δικαστικά έξοδα του αναιρεσιβλήτου, κατά τα ειδικότερα στο διατακτικό οριζόμενα.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 25-4-2014 αίτηση και τον επ' αυτής από 11-7-2014 πρόσθετο λόγο των Η. Μ. κλπ. για αναίρεση της 1595/2013 απόφασης του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Αθηνών.

Καταδικάζει τους αναιρεσείοντες στα δικαστικά έξοδα του αναιρεσιβλήτου, τα οποία ορίζει σε χίλια οκτακόσια (1800) ευρώ.

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 05 Μαΐου 2015.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 13 Μαΐου 2015.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ