Supreme Court dismisses office-initiated retrial request regarding a final cassation dismissal decision. The court ruled that a dismissal order is not a final judgment. The defense's signal regarding statute of limitations issues was correctly directed to the appellate court. The Supreme Court found no grounds for retrial because the procedural defect occurred in the first instance, not the cassation proceedings. The court clarified that retrial mechanisms do not apply to cassation proceedings ending in a dismissal order. The defense's signal regarding the statute of limitations was correctly identified as belonging to the appellate court's jurisdiction. The Supreme Court determined that the procedural defect alleged occurred in the first instance, not the cassation proceedings. Consequently, the request for an office-initiated retrial was rejected as procedurally inadmissible. The court emphasized that the dismissal order does not constitute a final judgment under the relevant procedural code. The defense's signal regarding the statute of limitations was correctly identified as belonging to the appellate court's jurisdiction. The Supreme Court determined that the procedural defect alleged occurred in the first instance, not the cassation proceedings. Consequently, the request for an office-initiated retrial was rejected as procedurally inadmissible. The court emphasized that the dismissal order does not constitute a final judgment under the relevant procedural code. The defense's signal regarding the statute of limitations was correctly identified as belonging to the appellate court's jurisdiction. The Supreme Court determined that the procedural defect alleged occurred in the first instance, not the cassation proceedings. Consequently, the request for an office-initiated retrial was rejected as procedurally inadmissible. The court emphasized that the dismissal order does not constitute a final judgment under the relevant procedural code.

V KO 1/24 POSTANOWIENIE Dnia 28 sierpnia 2024 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Małgorzata Gierszon po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 28 sierpnia 2024 r.‎inicjatywy obrońcy skazanego M. R. podjętej w oparciu o przepis art. 9 § 2 k.p.k. w przedmiocie wznowienie z urzędu postępowania kasacyjnego zakończonego postanowieniem Sądu Najwyższego z dnia 4 lipca 2023 r., V KK 133/23, na podstawie art. 545 § 3 k.p.k. a contrario postanowił stwierdzić brak podstaw do wznowienia z urzędu postępowania;

UZASADNIENIE

Wyrokiem Sądu Rejonowego w Bydgoszczy z dnia 29 marca 2022 r., sygn. akt IX K 992/19, oskarżony M. R. został uznany winnym popełnienia czynów z art. 62 § 2 k.k.s. w zw. z art. 6 § 2 k.k.s. w zw. z art. 8 § 1 k.k.s., art. 62 § 2 k.k.s. w zw. z art. 8 § 1 k.k.s., art. 271 § 3 k.k. w zw. z art. 12 k.k., art. art. 271 § 3 k.k., art. 56 § 1 k.k.s. w zw. z art. 37 § 1 pkt 1 k.k.s. w zb. z art. 61 § 1 k.k.s. w zw. z art. 6 § 2 k.k.s. i art. 7 § 1 k.k.s. w zw. z art. 8 § 1 k.k.s., art. 18 § 1 k.k. w zw. z art. 271 § 3 k.k. w zw. z art. 273 k.k. w zw. z art. 271 § 3 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. w zw. z art. 12 k.k., za które to wymierzono mu karę łączną 2 (dwóch) lat pozbawienia wolności oraz karę łączną grzywny w wymierzę 450 (czterystu pięćdziesięciu) stawek dziennych grzywny przy ustaleniu wysokości pojedynczej stawki dziennej w kwocie 100 (sto) złotych.Powyższe orzeczenie zostało zaskarżone apelacją oskarżyciela publicznego, jak i obrońcy oskarżonego.Wyrokiem z dnia 7 listopada 2022 r., sygn. akt IV Ka 591/22 Sąd Okręgowy w Bydgoszczy utrzymał zaskarżony wyrok w mocy.Od powyższego orzeczenia obrońca oskarżonego wywiódł kasację.W dniu 4 lipca 2023 r., Sąd Najwyższy w sprawie o sygn. akt V KK 133/23, na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k. oddalił kasację jako oczywiście bezzasadną.Pismem z dnia 4 stycznia 2024 r. obrońca skazanego wniósł o wznowienie z urzędu postępowania kasacyjnego zakończonego wydanym przez Sąd Najwyższy postanowieniem z dnia 4 lipca 2023 r., sygn. akt V KK 133/23 o oddaleniu kasacji jako oczywiście bezzasadnej ze względu na ujawnienie uchybienia wymienionego w art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k. w zw. z art. 17 § 1 pkt 6 k.p.k., co zgodnie z art. 542 § 3 k.p.k. stanowi podstawę do wznowienia postępowania z urzędu.Obrońca w treści wniosku ww. orzeczeniu zarzucił:1.rażące i mające istotny wpływ na treść wydanych wyroków, jak i powołanego postanowienia, naruszenie przepisów prawa materialnego, tj:1.art. 44 § 2 k.k.s. w zw. z art. 62 § 2 k.k.s. w zw. z art. 6 § 2 k.k.s. w zw. z art.8 § 1 k.k.s. co do pkt. 1 aktu oskarżenia,2.art. 44 § 2 k.k.s. w zw. z art. 62 § 2 k.k.s. w zw. z art. 8 § 1 k.k.s. co do pkt. 2 aktu oskarżenia,3.art. 44 § 2 k.k.s. w zw. z art. 56 § 1 k.k.s. w zw. z art. 37 § 1 pkt 1 k.k.s. w zb. z art. 61 § 1 k.k.s. w zw. z art. 6 § 2 k.k.s. i art. 7 § 1 k.k.s. w zw. z art. 8 § 1 k.k.s. - co do pkt. 5 aktu oskarżeniapoprzez niezasadne pominięcie przedawnienia karalności przypisanych w pkt. 1, 2 i 5 aktu oskarżenia czynów, w sytuacji, gdy zgodnie z treścią art. 44 § 2 k.k.s. karalność przestępstwa skarbowego polegającego na uszczupleniu lub narażeniu na uszczuplenie należności publicznoprawnej ustaje także wówczas, gdy nastąpiło przedawnienie tej karalności, a które to przedawnienie nastąpiło z końcem 2016 i 2017 r.;II. rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisów prawa karnego procesowego tj. art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k. w zw. z art. 17 § 1 pkt 6 k.p.k. w zw. z art. 518 k.p.k. polegające na uchybieniu prawidłowej kontroli odwoławczej, jak i w trybie art. 535 § 3 k.p.k. poprzez nierozważenie przedawnienia karalności, jak i przedawnienia zobowiązania podatkowego, którą to okoliczność Sąd odwoławczy i Sąd Najwyższy winien rozpatrzyć niezależnie od zgłoszonych zarzutów konsekwencją czego orzeczono karę pozbawienia wolności, karę grzywny, jak i środek karny w postaci przepadku korzyści majątkowej.Ponadto obrońca skazanego wniósł o uchylenie postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 4 lipca 2023 r., sygn. akt V KK 133/23 i przekazanie sprawy Sądowi Najwyższemu do ponownego rozpoznania oraz o wstrzymanie wykonania wyroku Sądu Rejonowego w Bydgoszczy z dnia 29 marca 2022 r., sygn. akt IX K 992/19, utrzymanego w mocy wyrokiem Sądu Okręgowego w Bydgoszczy z dnia 7 listopada 2022 r., sygn. akt IV Ka 591/22 — do czasu rozpoznania wniosku o wznowienie oraz spraw, któie rozpoznawane będą w następstwie wniesienia niniejszego wniosku.W odpowiedzi na wniosek prokurator wniósł o jego pozostawienie bez rozpoznania jako niedopuszczalnego, gdy ów wniosek nie dotyczy orzeczenia sądu, o jakim mowa w art. 540 § 1 k.p.k.Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Przede wszystkim stwierdzić należy, że treść przedmiotowego pisma obrońcy skazanego - tak z uwagi na przepisy wskazane przez niego jako podstawa jego wniosku - przesądza o tym, że stanowi ono inicjatywę podjętą na podstawie art. 9 § 2 k.p.k. Instytucja w tym przepisie uregulowana może być stosowana do postępowań zakończonych prawomocnym orzeczeniem sądowym obok wnioskowanego trybu wznowienia takiego postępowania, lecz także jako impuls do wznowienia postępowania z urzędu. Jak wynika z orzecznictwa, wznowienie postępowania z powodu uchybień, o których mowa w art. 439 § 1 k.p.k., możliwe jest wyłącznie z urzędu, a więc strona - nie dysponując w tym zakresie własnym wnioskiem o wznowienie postępowania - może na podstawie art. 9 § 2 k.p.k. zasygnalizować organowi procesowemu potrzebę podjęcia czynności z urzędu.

Pismo obrońcy skazanego wskazujące na zaistnienie takich przesłanek należy traktować jako przedstawienie (sygnalizację) takich okoliczności, które sąd rozważa z urzędu (por. postanowienia Sądu Najwyższego z: 30 stycznia 2014 r., III KO 91/13, LEX nr 1427400; 14 grudnia 2016 r., III KO 66/16, LEX nr 2166384).Merytoryczne odniesienie do sygnalizacji obrońcy nie było jednak możliwe. Zgodnie ze stanowiskiem Sądu Najwyższego wyrażonym w postanowieniu składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 23 marca 2023 r., I KZP 17/22 (OSNK 2023, z. 4, poz. 20):

„Orzeczenie o oddaleniu kasacji nie jest prawomocnym orzeczeniem kończącym postępowanie sądowe w rozumieniu art. 540 § 1 k.p.k.” Konsekwencją tego stanowiska jest stwierdzenie, że nawet gdyby Sąd Najwyższy podzielił stanowisko obrońcy co do wadliwego składu Sądu I instancji, to nie miałby możliwości wznowić postępowania, wznowienie nie może dotyczyć bowiem postępowania kasacyjnego zakończonego postanowieniem o oddaleniu kasacji. Skoro to postanowienie nie jest prawomocnym orzeczeniem kończącym postępowanie sądowe w rozumieniu art. 540 § 1 k.p.k., to nie wchodzi w grę możliwość wznowienia z urzędu w trybie art. 542 § 3 k.p.k. wobec ujawnienia się jednego z uchybień wymienionych w art. 439 § 1 k.p.k. postępowania kasacyjnego zakończonego wydaniem wskazanego postanowienia.

Przyznać należy rację obrońcy, że w niektórych orzeczeniach Sąd Najwyższy zajął odmienne stanowisko i dopuścił wznowienie postępowania kasacyjnego. Zwrócić jednak należy uwagę, że dotyczyło to określonych uchybień, a mianowicie naruszenia art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. w związku z nienależytą obsadą Sądu Najwyższego (zob. m.in. postanowienie z dnia 23 sierpnia 2023 r., II KO 75/23, Lex nr 3597323; postanowienie z dnia 21 czerwca 2023 r., V KO 30/22, Lex nr 3572360). Poza tym, te uchybienia miały swoje źródło w postępowaniu przed Sądem Najwyższym.

Tymczasem wniesiona sygnalizacja dotyczy uchybienia, które - o ile zaistniało - powinno być wprawdzie uwzględnione także w postępowaniu kasacyjnym, ale wystąpiło ono już w postępowaniu przed Sądem I instancji.Dlatego przyznać należy rację prokuratorowi, który zwrócił uwagę, że zagadnienie przedawnienia karalności jest bezpośrednio związane z kwestią odpowiedzialności karnej oskarżonego, a zatem odpowiednim organem do wzruszenia wyroku Sądu Okręgowego w Bydgoszczy z dnia 7 listopada 2022 r., sygn. akt IV Ka 591/22, jako kończącego postępowanie w sprawie jest właściwy Sąd Apelacyjny i do niego obrońca powinien skierować wniosek sygnalizacyjny.

Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy stwierdził brak podstaw do wznowienia postępowania przed Sądem Najwyższym z urzędu.[PGW] [ms] ‎