V CZ 62/08 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt V CZ 62/08

POSTANOWIENIE

Dnia 8 października 2008 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Lech Walentynowicz (przewodniczący)

SSN Irena Gromska-Szuster

SSN Katarzyna Tyczka-Rote (sprawozdawca)

w sprawie z powództwa T. S. i S. S.

przeciwko A. M. i K. M.

o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, po rozpoznaniu

na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 8 października 2008 r., zażalenia

pozwanych na postanowienie Sądu Okręgowego w G. z dnia 8 lipca 2008 r., sygn. akt III

Ca (…),

oddala zażalenie.

Uzasadnienie

Zaskarżonym postanowieniem Sąd Okręgowy w G., powołując jako podstawę

prawną art. 3986 § 2 k.p.c., odrzucił skargę kasacyjną pozwanych A. M. oraz K. M. od

wyroku tego Sądu z dnia 12 marca 2008 r. Sąd II instancji wyjaśnił, że skargę uznał za

niedopuszczalną ponieważ wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż pięćdziesiąt

tysięcy złotych (pozwani określili ją na kwotę 5.000 zł).

W zażaleniu pozwani domagali się uchylenia powyższego postanowienia

z ewentualnym

przekazaniem

sprawy

do

ponownego

Okręgowemu. Zarzucili, że rozstrzygniecie narusza art. 398

rozpoznania

Sądowi

§ 1 k.p.c. w wyniku

błędnego uznania, iż sprawa o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym

stanem prawnym ma charakter majątkowy i dopuszczalność skargi kasacyjnej jest

uzależniona od wartości przedmiotu zaskarżenia. Zdaniem pozwanych roszczenie o

uzgodnienie treści księgi wieczystej nie ma charakteru majątkowego. Jest to roszczenie

zmierzające do ustalenia prawidłowej treści księgi wieczystej, nie decyduje natomiast o

zasądzeniu, czy ustaleniu prawa majątkowego w postaci prawa własności spornych

działek. Dlatego powinna od niego przysługiwać skarga kasacyjna niezależnie od

wartości przedmiotu zaskarżenia.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Powołany przez skarżących w zażaleniu pogląd, zaczerpnięty z literatury, a także

tożsame z nim stanowisko Sądu Najwyższego wyrażone w postanowieniu z dnia 10

października 1997 r. (II CZ 120/97, Wokanda z 1998, nr 2, s. 8), stwierdzające, że

sprawa o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym (art. 10

ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece, tekst jedn.: Dz. U.

z 2001 r. Nr 124, poz. 1361 ze zm.) nie jest sprawą o świadczenie w rozumieniu art. 393

pkt 1 k.p.c., sformułowany został na podstawie stanu prawnego obowiązującego od 1

lipca 1996 r. do 30 czerwca 2000 r. W tym okresie regulujący dopuszczalność skargi

kasacyjnej art. 393 pkt 1 k.p.c. przewidywał niedopuszczalność kasacji m.in.

„w sprawach o świadczenie majątkowe, w których wartość przedmiotu sporu jest niższa

niż pięć tysięcy złotych". Już jednak wprowadzony w wyniku nowelizacji kodeksu

postępowania cywilnego, dokonanej ustawą z 24 maja 2000 r., art. 292 1 k.p.c., a

następnie obecnie obowiązujący art. 3982 § 1 k.p.c. posługuje się odmiennym pojęciem

„spraw o prawa majątkowe”.

Ten ostatni przepis, znajdujący zastosowanie w rozpatrywanej sprawie,

precyzuje, że skarga kasacyjna jest niedopuszczalna w sprawach o prawa majątkowe, w

których wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż pięćdziesiąt tysięcy złotych.

Rozważając identyczne zagadnienie w postanowieniu z dnia 16 stycznia 2008 r.

(IV CZ 115/07, nie publ.) Sąd Najwyższy wyjaśnił, że uzależnienie dopuszczalności

skargi kasacyjnej od wartości przedmiotu zaskarżenia obejmuje takie kategorie spraw, w

których można określić wartość przedmiotu sporu. Sprawa należy zatem do kategorii

„spraw o prawa majątkowe", jeżeli sformułowane w niej żądanie będzie miało charakter

majątkowy, to znaczy przedmiot żądania objętego pozwem ma wartość majątkową w

rozumieniu art. 17 pkt 4, art. 187 § 1 pkt 1 i art. 398 2 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy

zaznaczył, że pojęcie „sprawy o prawa majątkowe" jest szersze niż „sprawy o

świadczenie" i może obejmować też sprawy o ukształtowanie oraz ustalenie prawa lub

stosunku prawnego. Sprawa o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym

stanem prawnym, jest szczególnego rodzaju sprawą o prawa majątkowe, bowiem

dotyczy praw rzeczowych uprawnionego (w tym - prawa własności), ujawnionych w

księdze wieczystej. Taki pogląd, aprobowany przez skład rozpatrujący niniejszą sprawę,

Sąd

Najwyższy

wyraził

również

w

szeregu

wcześniej

wydanych

orzeczeń

(np. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 30 października 2002 r., II CZ 125/02

niepubl., z dnia 24 stycznia 2003 r., V CK 8/03, niepubl., z dnia 7 lutego 2003 r., III CZ

5/03, niepubl., z dnia 7 kwietnia 2006 r., II CSK 54/06, niepubl., z dnia 12 maja 2006 r.,

V CZ 27/06, niepubl., z dnia 15 grudnia 2006 r., III CZ 85/06, niepubl.). Prawem

majątkowym, którego dotyczyło postępowanie w niniejszej sprawie było prawo własności

działek 613/161 i 614/161, wpisane na rzecz skarżących, a objęte żądaniem ujawnienia

na rzecz powodów, powołujących się na jego nabycie w drodze zasiedzenia. Niesporne

było przy tym, że wartość przedmiotu zaskarżenia (równa wartości przedmiotu sporu) w

niniejszej sprawie wynosi 5.000 zł, a zatem nie sięga granicy dopuszczalności skargi

kasacyjnej (50.000 zł), ustanowionej w art. 3982 § 1 k.p.c. W tym stanie rzeczy Sąd

Okręgowy zasadnie odrzucił skargę pozwanych jako niedopuszczalną.

Zażalenie pozwanych jako pozbawione uzasadnionych podstaw prawnych

należało zatem oddalić (art. 3941 § 3 k.p.c. w zw. z art. 39814 k.p.c.).