V CZ 27/06 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt V CZ 27/06

POSTANOWIENIE

Dnia 12 maja 2006 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Zbigniew Strus (przewodniczący)

SSN Mirosław Bączyk (sprawozdawca)

SSN Hubert Wrzeszcz

w sprawie z powództwa Z. B.

przeciwko Skarbowi Państwa - Staroście Powiatu B. i C. Spółce z o.o. w S.

o uzgodnienie treści księgi wieczystej,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 12 maja 2006 r.,

zażalenia powoda na postanowienie Sądu Apelacyjnego […]

z dnia 29 grudnia 2005 r.,

oddala zażalenie; zasądza od powódki na rzecz pozwanego Skarbu Państwa - Starosty Powiatu B. kwotę 1200 (tysiąc

dwieście)

zł

tytułem

zwrotu

zażaleniowego.

Uzasadnienie

kosztów

postępowania

Sąd Apelacyjny odrzucił skargę kasacyjną powódki – Z. B. wniesioną od

wyroku tego Sądu z dnia 4 sierpnia 2005 r., ponieważ skarga ta była

niedopuszczalna w świetle przepisów art. 3982 § 1 k.p.c. Pełnomocnik powódki

oznaczył w skardze wartość przedmiotu zaskarżenia na kwotę 45 000 zł, a więc

niżej niż wynosi ustawowy próg dopuszczalności skargi kasacyjnej, przewidzianej w

art. 3982 § 1 k.p.c.

W zażaleniu powódki domagano się uchylenia zaskarżonego postanowienia.

Wskazując na cechy powództwa wytoczonego na podstawie art. 10 ust. 1 ustawy

z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (tj. – Dz. U. z 2001 r., Nr

124, poz. 1361), powódka podnosiła, że przedmiotem toczącego się sporu nie są

„prawa majątkowe” w rozumieniu art. 3982 § 1 k.p.c. Także inne – wskazane

w uzasadnieniu zażalenia – względy mogą przemawiać za dopuszczalnością skargi

kasacyjnej w sprawach toczących się na podstawie art. 10 ust. 1 ustawy z 1982 r.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

W niniejszej sprawie powódka domagała się uzgodnienia treści księgi

wieczystej z istniejącym stanem prawnym, wskazując na to, że nieważna była – jej

zdaniem – umowa sprzedaży określonej w pozwie nieruchomości z dnia

16 września 1982 r. (z racji niedochowania wymogów jej zawarcia, przewidzianych

w art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania

nieruchomości, Dz.U. z 1974 r. nr 10, poz. 64 ze zm.).

W poprzednio obowiązującym stanie prawnym od dnia 1 lipca 1996 r.,

ukształtowanym ustawą z dnia 1 marca 1996 r. o zmianie k.p.c. – Dz.U. nr 43, poz.

189), Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 10 października 1997 r., II CZ 120/97

(niepublik.)

stwierdził,

że

sprawa

o

uzgodnienie

treści

księgi

wieczystej

z rzeczywistym stanem prawnym (art. 10 ust. 1 ustawy z 1982 r.) nie jest sprawą

o świadczenie w rozumieniu art. 393 pkt 1 k.p.c. Przepis ten przewidywał

niedopuszczalność kasacji m.in. „w sprawach o świadczenie majątkowe, w których

wartość przedmiotu sporu jest niższa niż pięć tysięcy złotych”. De lege lata w art.

3982 § 1 k.p.c. (w nawiązaniu do nieobowiązującego przepisu art. 392 1 k.p.c.)

wspomina się już o „sprawach o prawa majątkowe”. Uzależnienie dopuszczalności

skargi kasacyjnej od wartości przedmiotu zaskarżenia wskazuje na to, że chodzi tu

o takie kategorie spraw, w których można określić wartość przedmiotu sporu.

Sprawa należy zatem do kategorii „spraw o prawa majątkowe”, jeżeli sformułowane

w niej żądanie będzie miało charakter majątkowy. Sprawa o uzgodnienie treści

księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, chociaż stanowiąca istotnie

odmianę sprawy o ustalenie prawa w rozumieniu art. 189 k.p.c. (por. np. wyrok SN

z dnia 10 października 1985 r. OSNC 1986, z. 7-8, poz. 125), jest sprawą o prawa

majątkowe, jeżeli bezpośrednio dotyczy praw rzeczowych (w tym – prawa

własności), ujawnionych (uprawnionego) w księdze wieczystej. Żądanie powódki

zmierzało, jak wspomniano, do stwierdzenia nieważności umowy sprzedaży

nieruchomości z dnia 16 września 1982 r., dla której prowadzona jest księga

wieczysta. Stanowiło ono zatem żądanie o charakterze majątkowym, dlatego

zainicjowana przez powódkę sprawa należy do kategorii spraw o prawa majątkowe

w rozumieniu art. 3982 § 1 k.p.c.

W orzecznictwie Sądu Najwyższego przyjmuje się, że sprawa o uzgodnienie

treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym (art. 10 ust. 1 ustawy

z dnia 6 lipca 1982 r.) jest właśnie sprawą o prawa majątkowe w rozumieniu art.

3982 § 1 k.p.c. (tak np. postanowienie z dnia 30 października 2002 r., II CZ 125/02

nieopublik.; postanowienie z dnia 24 stycznia 2003 r., V CK 8/03, nieopublik.;

postanowienie z dnia 7 lutego 2003 r., III CZ 5/03, nieopublik.; postanowienie

z dnia 7 kwietnia 2000 r., II CSK 54/06, nieopublik.).

W związku z tym, że strona powodowa w skardze kasacyjnej oznaczyła

wartość przedmiotu zaskarżenia na kwotę 45.000 (k. 435 akt), skarga ta okazała

się niedopuszczalna w świetle art. 3982 § 1 k.p.c. i należało ją odrzucić. Dlatego

Sąd Najwyższy na podstawie art. 3986 § 3 k.p.c. orzekł jak w sentencji.

O kosztach postępowania zażaleniowego rozstrzygnięto zgodnie z art. 98 §

1 k.p.c. w zw. z art. 108 § 1 k.p.c.