V CSK 524/12 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt V CSK 524/12

POSTANOWIENIE

Dnia 28 sierpnia 2013 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Bogumiła Ustjanicz

w sprawie z powództwa A. S. i in. ,

przeciwko L. K.

o zachowek,

na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 28 sierpnia 2013 r.,

na skutek skargi kasacyjnej pozwanej

od wyroku Sądu Okręgowego w C.

z dnia 12 czerwca 2012 r.,

odrzuca skargę kasacyjną; zasądza od pozwanej tytułem

kosztów postępowania kasacyjnego kwoty po 600 zł (sześćset)

na rzecz A. S. i T. S., kwoty po 1200 zł (jeden tysiąc dwieście) na

rzecz J. L. i G. R. oraz kwotę 300 zł (trzysta) na rzecz M. K.

Uzasadnienie

Zaskarżonym wyrokiem Sąd Okręgowy w C. oddalił apelację pozwanej od

wyroku Sądu Rejonowego w C. z dnia 16 lutego 2012 r., którym zasądzono od

pozwanej na rzecz powodów: A. S. kwotę 9930,55 zł, T. S. kwotę 9930,55 zł, M. K.

kwotę 4965,27 zł, J. L. kwotę 13240,74 zł, G. R. kwotę 13240,74 zł tytułem

zachowków, z ustawowymi odsetkami odnośnie każdej z tych kwot od dnia 6

sierpnia 2010 r. Pozwana wniosła skargę kasacyjną, w której wskazała jako

wartość przedmiotu zaskarżenia kwotę 51308 zł, stanowiącą sumę kwot

zasądzonych każdej z powódek.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Dopuszczalność skargi kasacyjnej od wydanego przez sąd drugiej instancji

prawomocnego wyroku lub postanowienia w przedmiocie odrzucenia pozwu albo

umorzenia postępowania kończących postępowanie w sprawie o prawa majątkowe,

uzależniona została od wartości przedmiotu zaskarżenia, określonej w art. 398 2

k.p.c. W odniesieniu do wymienionych rodzajów orzeczeń wydanych w sprawach

cywilnych, według stanu prawnego obowiązującego do dnia 3 maja 2012 r.,

mającego zastosowanie w sprawie, wartość ta oznaczona została na kwotę co

najmniej 50000 zł. W razie podmiotowej kumulacji po stronie powodowej lub

pozwanej wartość praw lub zobowiązań dotyczących każdego podmiotu podlega

zliczeniu jedynie w przypadku łączącego ich współuczestnictwa materialnego;

istnienia pomiędzy nimi więzi o charakterze materialnoprawnym. Nie dochodzi do

tego w wypadku współuczestnictwa formalnego, które w istocie stanowi połączenie

w jednej sprawie samodzielnych roszczeń lub zobowiązań każdego podmiotu.

Zgodnie z art. 72 § 1 pkt 2 k.p.c. do współuczestnictwa formalnego dochodzi, gdy

w charakterze powodów lub pozwanych występuje kilka osób, a przedmiot sporu

stanowią roszczenia lub zobowiązania jednego rodzaju, oparte na jednakowej

podstawie faktycznej i prawnej, jeżeli ponadto właściwość sądu jest uzasadniona

dla każdego z roszczeń lub z zobowiązań z osobna, jak też dla wszystkich

wspólnie. Na odrębne traktowanie każdego współuczestnika formalnego wskazuje

również art. 4 ust. 1 u.k.s.c., przewidując obowiązek uiszczenia opłaty sądowej

oddzielnie od swojego roszczenia lub zobowiązania.

Współuczestnictwo

osób

dochodzących

roszczeń

o

zachowek

jest

współuczestnictwem formalnym, nie zachodzi pomiędzy nimi więź o charakterze

materialnoprawnym, łączy je natomiast jednorodzajowość samodzielnych roszczeń

oraz jednakowa podstawa faktyczna i prawna. Takie zapatrywanie wyrażone

zostało również w postanowieniach Sądu Najwyższego z dnia 18 stycznia 2012 r.,

II CZ 143/11, niepubl. i z dnia 23 maja 2012 r., II CSK 705/11, niepubl., które

podziela Sąd Najwyższy w rozpatrywanej sprawie, jako odpowiadające istocie

uprawnień i zobowiązań wynikających z prawa do zachowku.

Zakres zaskarżenia objęty skargą kasacyjną pozwanej dotyczy zasądzenia

na rzecz powódek wskazanych kwot, które zostały przez nią zliczone, podczas gdy

świadczenie przyznane każdej z powódek jest niższe od 50000 zł. Błędnie zatem

pozwana określiła wartość przedmiotu zaskarżenia, którą jest wartość każdego

ze świadczeń zasądzonych prawomocnie w odniesieniu do każdej z powódek.

Z

tych

przyczyn

skarga

niedopuszczalna, na podstawie

kasacyjna

podlegała

odrzuceniu

jako

art. 3986 § 2 i 3 k.p.c. Na zasadzie

odpowiedzialności za wynik sprawy na tym etapie postępowania, stosownie do art.

98 § 1 w związku z art. 391 § 1 i art. 398 21 k.p.c., Sąd Najwyższy zasądził na rzecz

powódek koszty postępowania kasacyjnego odpowiednio do kwestionowanej

wartości ich świadczeń.

es