V CSK 479/12 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt V CSK 479/12

POSTANOWIENIE

Dnia 17 lipca 2013 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Anna Owczarek

w sprawie z wniosku A. M.

przy uczestnictwie Osiedle C. Sp. z o.o. we W.,

K. J. i S. P.

o wpis w księdze wieczystej 39426/4 ostrzeżenia ,

na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 17 lipca 2013 r.,

na skutek skargi kasacyjnej wnioskodawcy

od postanowienia Sądu Okręgowego we W.

z dnia 12 stycznia 2012 r.,

1) odrzuca skargę kasacyjną,

2) orzeka,

że

strony

ponoszą

koszty

postępowania

kasacyjnego związane ze swym udziałem w sprawie.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy we W. postanowieniem z dnia 12 stycznia 2012 r., sygn. akt

…1347/11, oddalił apelację wnioskodawcy A. M. od postanowienia Sądu

Rejonowego we W. z dnia 18 października 2011 r., …29754/11, którym oddalony

został wniosek o wpis w dziale III Księgi wieczystej nr 39426/4 ostrzeżenia o

niezgodności stanu prawnego nieruchomości ujawnionego w księdze wieczystej z

rzeczywistym stanem prawnym. Podstawę odmowy stanowiło ustalenie, że w dziale

II jako właściciel ujawniony jest inny podmiot (Osiedle C. Spółka z ograniczoną

odpowiedzialnością z siedzibą we W.), jak obowiązani (K. J., S. P.) wskazani, jako

objęci żądaniem pozwu, w postanowieniu Sądu Rejonowego we W. z dnia 1

sierpnia 2011 r., sygn. akt …2327/11, zabezpieczającym przez ostrzeżenie

powództwo o usunięcie niezgodności między stanem prawnym nieruchomości

ujawnionym w księdze wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, oparte na art.

10 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (tekst

jednolity: Dz. U. z 2013 r., poz. 707; dalej – „u.k.w.h.”).

Wnioskodawca

zaskarżył

skargą

kasacyjną

postanowienie

Sądu

Okręgowego w całości, opierając ją na naruszeniu art. 626 2 § 4 w zw. z art. 62613

§ 1 k.p.c. oraz art. 6268 § 2 k.p.c. i wnosząc o zmianę zaskarżonego postanowienia

przez

dokonanie

wpisu

zgodnie

z

wnioskiem

oraz

zasądzenie

kosztów

postępowania według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną uczestniczka Osiedle C. Spółka z

ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą we W. wniosła o odrzucenie skargi ze

względu na wniesienie jej po upływie przepisanego terminu.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna podlegała odrzuceniu jako niedopuszczalna.

Dopuszczalność

złożenia

skargi

kasacyjnej

w

postępowaniu

wieczystoksięgowym określa art. 5191 § 1 k.p.c. Zgodnie z tym przepisem od

wydanego przez sąd drugiej instancji postanowienia co do istoty sprawy oraz

od postanowienia w przedmiocie odrzucenia wniosku i umorzenia postępowania

kończących postępowanie w sprawie - w sprawach z zakresu prawa rzeczowego przysługuje skarga kasacyjna do Sądu Najwyższego, chyba że przepis szczególny

stanowi inaczej. W zasadzie przyjęto, że w postępowaniu wieczystoksięgowym

skarga kasacyjna służy od postanowień sądu drugiej instancji kończących

postępowanie w przedmiocie, określonej żądaniem wniosku, istoty sprawy oraz od

postanowień

tego

sądu

kończących

postępowanie

w

inny

sposób

(por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 4 lutego1997 r., III CKN 41/69,

OSNC 1997, nr 5, poz. 67). Jednolite jest stanowisko judykatury co do tego, że

postępowanie w sprawach kończą te postanowienia, które kładą kres określonym

czynnościom w zakresie uprawnień podmiotowych związanych z ustrojem ksiąg

wieczystych, a nie postanowienia które, nie spełniając cech definitywności,

prowadzą jedynie do rozstrzygnięcia zagadnienia wpadkowego, bez zmiany

ujawnionych w księdze wieczystej praw podmiotowych (por. postanowienie Sądu

Najwyższego z dnia 22 czerwca 2002 r., V CZ 91/01, OSNC 2002, nr 2, poz. 25).

Nie ma wątpliwości, że wskazanych cech nie ma orzeczenie o wpisie

ostrzeżenia w księdze wieczystej, gdyż jego istotą jest jedynie urzędowa informacja

o zakwestionowaniu zasadności wpisu. W judykaturze Sądu Najwyższy jednolicie

przyjmowany jest pogląd, według którego w postępowaniu wieczystoksięgowym

postanowienie

sądu

zabezpieczającego

drugiej

roszczenie

instancji

o

w

usunięcie

przedmiocie

wpisu

niezgodności

stanu

ostrzeżenia

prawnego

nieruchomości ujawnionego w księdze wieczystej a rzeczywistym stanem prawnym,

na podstawie art. 10 ust. 2 u.k.w.h., nie jest postanowieniem co do istoty

kończącym postępowanie w sprawie w rozumieniu art. 519 1 § 1 k.p.c. i w związku

z tym nie podlega zaskarżeniu skargą kasacyjną. Pogląd ten, podzielany przez Sąd

Najwyższy w niniejszej sprawie, opiera się na trafnym założeniu, że wpis

ostrzeżenia na podstawie art. 10 ust. 2 u.k.w.h. pełni funkcję zabezpieczającą,

podobnie jak postanowienie sądu o udzieleniu zabezpieczenia w postępowaniu

procesowym,

niezaskarżalne

skargą

kasacyjną

(por.

postanowienia

Sądu

Najwyższego: z dnia 8 maja 2013r., I CZ 27/13, niepubl., z dnia 23 sierpnia 2012 r.,

II CZ 94/12, niepubl; z dnia 19 czerwca 2012 r., I CSK 653/11, niepubl., z dnia

19 maja 2010 r., I CZ 32/10, niepubl.; z dnia 22 września 2006 r., II CSK 269/06,

niepubl., z dnia 21 stycznia 2003 r., III CZ 128/02, niepubl., z dnia 29 sierpnia

2001 r., IV CKN 100/01, z dnia 22 czerwca 2001 r., V CZ 91/01, niepubl., z dnia

7 czerwca 2000 r., III CZ 56/00, niepubl.; z dnia 10 października 1999 r., III CZ

81/99, niepubl.; z dnia 10 września 1999 r., III CZ

81/99, niepubl; z dnia

18 listopada 1997 r., I CKN 325/97, niepubl.; z dnia 15 stycznia 1997 r., III CZ 1/97,

OSNC

1997/4/37).

W wymienionych

sprawach

przedmiotem

wpisu

były

ostrzeżenia, których podstawę stanowił art. 10 ust. 2 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r.

o księgach wieczystych i hipotece, nie obowiązujący już art. 57 ust. 1 wymienionej

ustawy, art. 62613 § 1 k.p.c.

Sąd Okręgowy - wobec tego, że w myśl art. 5191 § 1 k.p.c. wnioskodawcy

nie przysługiwała skarga kasacyjna od postanowienia z dnia 12 stycznia 2012 r. powinien odrzucić ją na podstawie art. 3986 § 2 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c.

Z tych przyczyn Sąd Najwyższy, na podstawie art. 3986 § 3 w zw. z art. 13

§ 2 k.p.c., odrzucił skargę kasacyjną jako podlegającą odrzuceniu przez sąd drugiej

instancji, orzekając o kosztach postępowania kasacyjnego w myśl art. 520 § 1

k.p.c. wobec braku wskazania przez uczestniczkę w odpowiedzi na skargę

kasacyjną prawidłowej przyczyny niedopuszczalności skargi (dzień 17 czerwca

2012 r. był dniem ustawowo wolnym od pracy, zatem gdyby skarga była

dopuszczalna termin do jej wniesienia zostałby zachowany – por. art. 115 k.c.

w zw. z art. 165 § 1 k.p.c.)