V CNP 79/07 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt V CNP 79/07

POSTANOWIENIE

Dnia 21 czerwca 2007 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Teresa Bielska-Sobkowicz

w sprawie ze skargi K. J.

o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego

wyroku Sądu Apelacyjnego w […]

z dnia 23 stycznia 2007 r., w sprawie z powództwa P. G.

przeciwko K. J.

o uznanie za bezskuteczną umowę darowizny i zniesienia współwłasności,

na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 21 czerwca 2007 r.,

odrzuca skargę.

Uzasadnienie

K. J. wniosła skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego

wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 23 stycznia 2007 r.

Skarga ta podlega odrzuceniu z następujących przyczyn.

Jak wynika z art. 4255 § 1 pkt 4 k.p.c., skarga o stwierdzenie niezgodności

z prawem prawomocnego orzeczenia powinna zawierać uprawdopodobnienie

wyrządzenia szkody, spowodowanej przez wydanie orzeczenia, którego skarga

dotyczy. Z przyjętego w tym przepisie uregulowania nie wynika obowiązek

udowodnienia szkody, zaktualizuje się on bowiem dopiero w postępowaniu

przeciwko Skarbowi Państwa o odszkodowanie, wytoczonym po stwierdzeniu

niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia. W postępowaniu wywołanym

skargą wystarczy uprawdopodobnienie szkody. Dla wypełnienia tego wymogu

skarżąca podniosła, że wskutek wydania orzeczenia poniosła szkodę polegającą na

tym, że „Sąd Apelacyjny oddalił apelację pozwanej od wyroku Sądu Okręgowego...

na mocy którego została uznana za bezskuteczną w stosunku do powoda czynność

prawna ...do kwoty 48 449,20 zł”. Na szkodę składają się także zasądzone koszty

procesu w kwocie 5 891,59 zł (w Sądzie pierwszej instancji) i 1 800 zł (w Sądzie

drugiej instancji). Łącznie poniesiona szkoda wyraża się kwotą 56 140,70 zł.

Wbrew twierdzeniom skarżącej szkoda nie została uprawdopodobniona.

Szkodą w rozumieniu art. 4245 § 1 pkt 4 k.p.c. nie jest po prostu wartość

przedmiotu sporu w sprawie, której skarga dotyczy. Uprawdopodobnienia wymaga

zarówno wysokość szkody jak i związek przyczynowy pomiędzy wydaniem wyroku,

którego skarga dotyczy, a poniesieniem szkody. Pojęcie „uprawdopodobnienie”

występuje w wielu przepisach Kodeksu postępowania cywilnego (art. 50, 169 § 2,

art. 243, 7301) jednakże w żadnym z nich nie zostało określone. Jedynie przepis

art. 243 k.p.c. stanowi, że zachowanie szczegółowych przepisów o postępowaniu

dowodowym nie jest konieczne, ilekroć ustawa przewiduje uprawdopodobnienie

zamiast dowodu. We wcześniejszych orzeczeniach Sąd Najwyższy, definiując

to pojęcie stwierdził, że sąd może uznać jakieś twierdzenie za uprawdopodobnione

tylko wtedy, gdy nabierze przekonania, że prawdopodobnie tak właśnie było lub jest

(orzeczenia z dnia 19 czerwca 1951 r., C 398/51, OSN 1951, nr 3, poz. 89; z dnia

9 września 1961 r., 4 CZ 54/61, OSPiKA 1962, poz. 289 i z dnia 13 lipca 1966 r.,

II CZ 74/66, OSPiKA 1967, nr 3, poz. 68), natomiast w postanowieniu z dnia

11 sierpnia 2005 r., III CNP 4/05, OSNC 2006, nr 1, poz. 16 podniósł, że w celu

uwiarygodnienia oświadczenia o wystąpieniu szkody strona może powoływać

zarówno dowody, w tym tzw. dowody niedające pewności, jak i inne środki,

nieuznawanie przez Kodeks postępowania cywilnego za dowody (np. pisemne

oświadczenia, surogaty dokumentów itp.). Samo twierdzenie strony o wystąpieniu

szkody nie jest więc wystarczające dla uwiarygodnienia tego twierdzenia oraz

wywołania u sędziego przekonania, że szkoda wystąpiła. Jak stwierdził Sąd

Najwyższy w postanowieniu z dnia 23 marca 2006 r., IV CNP 23/06 (dotychczas

niepubl.),

przyjąć

należy,

że

uprawdopodobnienie

szkody

wyrządzonej

zaskarżonym orzeczeniem zostaje spełnione, jeśli skarżący powoła w skardze nie

tylko wszystkie znane mu fakty, które wskazują na związek między zaskarżonym

orzeczeniem a doznanymi wskutek jego wydania stratami lub utraconymi

korzyściami, ale ponadto powoła dowody lub co najmniej ich surogaty, które

uczynią twierdzenie o wyrządzeniu szkody wiarygodnym. Skarżąca tymczasem nie

twierdziła nawet, że powód w sprawie, której dotyczy skarga, przystąpił do

egzekucji swojej wierzytelności z nieruchomości, której darowiznę na rzecz

skarżącej uznano skarżonym wyrokiem za bezskuteczną w stosunku do niego.

W art. 4245 § 1 pkt 4 k.p.c. chodzi o uprawdopodobnienie szkody wyrządzonej

prawomocnym wyrokiem, czyli szkody istniejącej, a nie szkody, która dopiero może

nastąpić. Samo oddalenie apelacji skarżącej prawomocnym wyrokiem jeszcze nie

stanowi o wyrządzeniu szkody.

Skarga nie spełnia także wymagania określonego w art. 424 5 § 1 pkt 5 k.p.c.

Zgodnie z tym przepisem, skarga powinna zawierać "wykazanie, że wzruszenie

zaskarżonego orzeczenia w drodze innych środków prawnych nie było i nie jest

możliwe". Oznacza to, że skarżącego obciąża obowiązek przedstawienia analizy

prawnej przepisów dotyczących środków zaskarżenia, których zastosowanie –

w odniesieniu do zaskarżonego orzeczenia - jest niedopuszczalne lub z innych

przyczyn na pewno nie mogłoby odnieść skutku. Skarżący powinien zatem

wykazać, powołując odpowiednie przepisy, że od zaskarżonego orzeczenia nie

przysługuje skarga kasacyjna i dlatego wzruszenie zaskarżonego orzeczenia nie

było możliwe. Taki wywód został przeprowadzony, co jednak jeszcze nie

wyczerpuje warunku skargi z art. 4245 § 1 pkt 5 k.p.c. Jak bowiem wskazał Sąd

Najwyższy w postanowieniu z dnia 28 lutego 2006 r., I CNP 12/06 (niepubl.),

skarżącego obciąża nie tylko obowiązek wykazania, że wzruszenie zaskarżonego

orzeczenia w drodze innych środków prawnych nie było możliwe, ale także

wykazanie, że nie jest to możliwe. Skarga kasacyjna nie jest jedynym środkiem

prawnym, który może doprowadzić do wzruszenia prawomocnego orzeczenia.

Skarżący powinien zatem również wykazać, że wznowienie postępowania

w sprawie zakończonej zaskarżonym orzeczeniem - w świetle przepisów art. 3994161 k.p.c. - jest niedopuszczalne ze względu na rodzaj zaskarżonego orzeczenia

albo zarzuty przeciwko temu orzeczeniu nie mieszczą się w podstawach skargi

o wznowienie postępowania. Tylko w następstwie przeprowadzenia takiego

wywodu prawnego skarżący spełni określony w art. 4245 § 1 pkt 5 k.p.c. obowiązek

wykazania, że wzruszenie zaskarżonego orzeczenia nie tylko nie było, ale nie jest

możliwe. Taki wywód nie został przeprowadzony.

Skoro zatem nie zostały spełnione wymogi określone w art. 424 5 pkt 4 i 5

k.p.c. należało orzec jak w sentencji. (art. 4248 § 1 k.p.c.).

jz