IV KZ 56/19 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt IV KZ 56/19 POSTANOWIENIE Dnia 27 listopada 2019 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Andrzej Stępka po rozpoznaniu w dniu 27 listopada 2019 r. na posiedzeniu bez udziału stron, w trybie art. 534 § 1 k.p.k. w zw. z art. 126 § 3 k.p.k., w sprawie M. D. zażalenia skazanego na zarządzenie Sędziego Sądu Okręgowego w B. w Wydziale VII Karnym Odwoławczym z dnia 3 lipca 2019 r., sygn. akt VII Ka (…), o odmowie przyjęcia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Sądu Okręgowego w B. z dnia 3 lipca 2019 r., na podstawie art. 437 § 1 k.p.k. p o s t a n o w i ł uchylić zaskarżone zarządzenie i sprawę przekazać Sądowi Okręgowemu w B. do dalszego postępowania.

UZASADNIENIEW dniu 1 lipca 2019 r. (data stempla pocztowego, k. 282) skazany M.D. złożył wniosek o sporządzenie i doręczenie mu uzasadnienia wyroku Sądu Okręgowego w B., w sprawie o sygn. akt VII Ka (…).Na mocy zarządzenia Sędziego Sądu Okręgowego w B. w Wydziale VII Karnym Odwoławczym z dnia 3 lipca 2019 r., odmówiono mu sporządzenia uzasadnienia wyroku z uwagi na to, że wniosek ten został złożony przed terminem, to jest, w dniu 1 lipca 2019 r., podczas gdy wyrok zapadł w tej sprawie dopiero w dniu 3 lipca 2019 r. Do Sądu Najwyższego wpłynęło zażalenie na to zarządzenie, w którym skazany podnosi, że rozprawa apelacyjna w jego sprawie, o której został zawiadomiony, odbyła się w dniu 24 czerwca 2019 r. o godz. 11.00, a zatem wniosek o sporządzenie uzasadnienia został przesłany w ustawowym terminie 7 dni od dnia ogłoszenia wyroku.

Wskazał przy tym, że nie został zawiadomiony o odroczeniu rozprawy na dzień 3 lipca 2019 r. Sąd Najwyższy zważył, co następuje.Zażalenie skazanego odniosło ten skutek, iż Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone zarządzenie i sprawę przekazał Sądowi Okręgowemu w B. do dalszego postępowania.Należy w pierwszej kolejności zwrócić uwagę, że zawiadomienie o wyznaczeniu terminu rozprawy apelacyjnej na dzień 24 czerwca 2019 r. zostało doręczone skazanemu w dniu 5 czerwca 2019 r. (k. 272). Na rozprawę w tym dniu oskarżony nie stawił się (k. 278).

Z uwagi na zawiłość sprawy, na zasadzie art. 411 § 1 k.p.k. Sąd postanowił o odroczeniu wydania wyroku do dnia 3 lipca 2019 r. O tym nowym terminie oskarżony nie został powiadomiony. Nie ulega wątpliwości, że niestawiennictwo na rozprawę odwoławczą, o której terminie w sposób prawidłowy oskarżony był powiadomiony, pomimo wydania w jej toku postanowienia o odroczeniu publikacji wyroku (art. 411 § 1 k.p.k.), nie rodziło po stronie Sądu Okręgowego obowiązku podjęcia czynności zmierzającej do zawiadomienia oskarżonego o terminie tej publikacji.

A zatem w dniu 3 lipca 2019 r. doszło do wydania w/w wyroku Sądu Okręgowego w B..Wskazać należy, że na rozprawie apelacyjnej w dniu 24 czerwca 2019 r. stawił się obrońca oskarżonego, adw. A.P., z substytucji adw. M.O.. W dniu 10 lipca 2019 r., a więc w terminie ustawowym, obrońca skazanego zwrócił się z wnioskiem o sporządzenie i doręczenie wyroku wraz z uzasadnieniem (k. 284). W rezultacie tego wniosku uzasadnienie wyroku zostało sporządzone i doręczone obrońcy (k. 286 - 287).Dla porządku należy podnieść, że zgodnie z treścią art. 524 § 1 zd. 2 k.p.k., termin siedmiodniowy do złożenia wniosku o doręczenie orzeczenia wraz z uzasadnieniem biegnie od daty ogłoszenia wyroku sądu odwoławczego, a ponieważ termin ten jest terminem zawitym, jego niedochowanie powoduje bezskuteczność czynności procesowej (122 § 1 k.p.k.).

Wyjątek od tej zasady przewidziany jest - w stosowanym odpowiednio w postępowaniu odwoławczym (art. 458 k.p.k.) - art. 422 § 2a k.p.k., który stanowi, że dla oskarżonego pozbawionego wolności, który nie ma obrońcy i nie był obecny podczas ogłoszenia wyroku, termin ten biegnie od daty doręczenia mu wyroku, przy czym wszystkie te przesłanki muszą wystąpić łącznie.Rozpoznając niniejszą sprawę Sąd Najwyższy stwierdza, że akceptuje utrwalone w orzecznictwie sądowym stanowisko, iż bezskuteczny jest wniosek o doręczenie wyroku z uzasadnieniem złożony jeszcze przed rozpoczęciem biegu terminu, a więc złożony przed jego ogłoszeniem.

Odmienny pogląd musiałby prowadzić do uznania, że wniosek taki można złożyć w każdym czasie przed wyrokowaniem, a więc np. po zawiadomieniu o wyznaczeniu rozprawy, co byłoby dość nielogiczne, czy wręcz absurdalne (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 19 lutego 2013 r., II KZ 5/13, LEX nr 1277732; z dnia 19 sierpnia 2009 r., IV KZ 38/09, LEX nr 608562; z dnia 11 października 2002 r., WA 53/02, OSNKW 2003, z. 1 – 2, poz. 15).Należy jednak odnieść się do realiów procesowych niniejszej sprawy. Mianowicie, oskarżony M.D. będąc przekonany, iż wyrok w jego sprawie zapadł na rozprawie w dniu 24 czerwca 2019 r., o której był powiadomiony, złożył wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku w dniu 1 lipca 2019 r., a więc w swoim przekonaniu z zachowaniem terminu, gdyż w siódmym dniu od dnia jego ogłoszenia, gdyż o odroczeniu wydania orzeczenia nie wiedział.

Wniosek ten wpłynął do Sądu w dniu 3 lipca 2019 r. o godzinie 9.20, gdy wydanie wyroku nastąpiło w tym dniu o godzinie 12.05. A zatem skarżący, składając wniosek w domniemanym dniu ogłoszenia wyroku wykazał się starannością normalnie oczekiwaną od strony postępowania. Jakkolwiek od strony ściśle formalnej zaskarżone zarządzenie jest poprawne, to jednak właściwym było w zaistniałej sytuacji zwrócenie się do oskarżonego o ewentualne potwierdzenie jego przedwczesnego w rzeczywistości wniosku o doręczenie mu wyroku wraz z uzasadnieniem.Na marginesie należy zauważyć, że obrońca skazanego M.D. złożył w terminie wniosek o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku Sądu odwoławczego.

Uzasadnienie takie zostało sporządzone i doręczone obrońcy w dniu 27 września 2019 r.Podsumowując powyższe rozważania Sąd Najwyższy uznał, że sytuacja faktyczna i prawna przemawia za uwzględnieniem wniesionego zażalenia. Uchylono zatem zaskarżone zarządzenie i sprawę przekazano Sądowi Okręgowemu w B. do dalszego postępowania, w trakcie którego winien rozważyć bądź to doręczenie skazanemu odpisu wyroku wraz z uzasadnieniem, bądź wyjaśnienie, czy skazany nadal podtrzymuje wcześniejszy wniosek w tym zakresie.as