IV KZ 22/18 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt IV KZ 22/18 POSTANOWIENIE Dnia 23 maja 2018 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Andrzej Stępka po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 23 maja 2018 r., w sprawie G.D. zażalenia skazanego na postanowienie Sądu Okręgowego w K. z dnia 7 marca 2018 r., sygn. akt II Ka […]/18, o odmowie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku Sądu Okręgowego w K. z dnia 14 lutego 2018 r., na podstawie art. 437 § 1 k.p.k. p o s t a n o w i ł utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie. UZASADNIENIEWyrokiem Sądu Rejonowego w Sanoku z dnia 6 listopada 2017 r., w sprawie II K […]/17, G.D. został skazany za przestępstwo z art. 212 § 1 k.k. i z art. 216 k.k. na karę 40 stawek dziennych grzywny, przy ustaleniu wysokości jednej stawki dziennej na kwotę 30 zł.

Na mocy wyroku Sądu Okręgowego w K. z dnia 14 lutego 2018 r., sygn. akt II Ka […]/18, orzeczenie to zostało utrzymane w mocy.Dnia 12 lutego 2018 r. (data wpływu pisma do Sądu, samo pismo nosi datę 6 lutego 2018 r.) oskarżony złożył wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku oraz doręczenie wyroku wraz z uzasadnieniem (k. 105). W odpowiedzi na ten wniosek Prezes Sądu Okręgowego w K. w dniu 13 lutego 2018 r. wydał zarządzenie, na mocy którego odmówił oskarżonemu G.D. sporządzenia uzasadnienia i doręczenia odpisu wyroku Sądu Okręgowego w K. wraz z uzasadnieniem, powołując się na fakt, że wyrok jeszcze nie zapadł, bowiem rozprawa apelacyjna w tej sprawie wyznaczona została na dzień kolejny, czyli 14 lutego 2018 r. (k. 107).

Na rozprawę apelacyjną oskarżony G.D. nie stawił się, zawiadomiony prawidłowo (zob. osobiste pokwitowanie odbioru z dnia 29 stycznia 2018 r. na k. 109). W dniu 27 lutego 2018 r. skazany osobiście pokwitował odbiór odpisu orzeczenia z dnia 13 lutego 2018 r. z pouczeniem o zażaleniu do sądu apelacyjnego (k. 114). Wniosek o przywrócenie terminu o złożenie wniosku o sporządzenie wyroku wraz z uzasadnieniem skazany wniósł dnia 6 marca 2018 r. Wskazał w nim, że wniósł o sporządzenie uzasadnienia wyroku oraz ich doręczenie wcześniej, gdyż w terminie, w którym odbywała się rozprawa, przebywał poza krajem i nie mógł tego uczynić, na dowód czego dołączył kopię biletu lotniczego na dzień 12 lutego 2018 r. na trasie Katowice – Londyn Luton (k. 115-116).Po rozpoznaniu wniosku skazanego, Sąd Okręgowy w K. na mocy postanowienia z dnia 7 marca 2018 r. nie uwzględnił go.

Stwierdził, że data widniejąca na bilecie lotniczym nie potwierdza, iż w dniu 14 lutego 2018 r. skazany nadal przebywał za granicą. Co więcej, przepis art. 422 § 1 k.p.k. w sposób jasny określa, że strona może złożyć wniosek o sporządzenie na piśmie i doręczenie uzasadnienia wyroku w terminie zawitym 7 dni od daty ogłoszenia wyroku. W rezultacie więc, skazany mógł wniosek wysłać za granicą za pośrednictwem poczty. Wobec tego brak obiektywnej przeszkody, jaka mogłaby uniemożliwić dokonanie czynności we właściwym terminie.

W odpowiedzi na to postanowienie skazany złożył w dniu 26 marca 2018 r. „Wniosek o wznowienie terminu o złożenie wniosku o sporządzenie wyroku wraz z uzasadnieniem”. Pismo to potraktowane zostało – zgodnie z jego treścią – jako zażalenie na postanowienie Sądu Okręgowego w K. z dnia 7 marca 2018 r. W piśmie tym oskarżony podniósł, iż miał przeświadczenie, że skoro wysłał wniosek o uzasadnienie, to czekał na jego doręczenie – a ponieważ działał we własnym imieniu i nie miał adwokata, to nie miał świadomości, iż takie pismo nie wywoła skutków prawnych.

Nie posiada bowiem wiedzy o tym, że „istnieje przepis, który hamuje otrzymanie wyroku z uzasadnieniem złożonym przed terminem rozprawy”.Sąd Najwyższy zważył, co następuje.Zażalenie skazanego jest bezzasadne i z tego powodu nie zasługuje na uwzględnienie. Należy przypomnieć, iż zgodnie z art. 126 § 1 k.p.k. sąd może przywrócić zawity termin na wniosek strony, jeżeli niedotrzymanie tego terminu nastąpiło z przyczyn od strony niezależnych. Jest rzeczą oczywistą, że wykazanie tej przesłanki obciąża stronę, która wnosi o przywrócenie terminu.

Sąd Okręgowy w K. prawidłowo przyjął, że uchybienie przez skazanego terminowi zawitemu nie nastąpiło z przyczyn od strony niezależnych. Orzeczenie tego Sądu znajduje pełne podstawy faktyczne i prawne. Rację ma Sąd gdy stwierdza, że treść art. 422 § 1 k.p.k. jasno określa, w jaki sposób powinna zachować się strona i w jakim terminie stosowny wniosek o uzasadnienie wyroku sądu odwoławczego złożyć. W tej sytuacji, nie wystąpiły podstawy do przywrócenia terminu w postaci wystąpienia „przyczyn od strony niezależnych” – zresztą na takowe skarżący się nie powołał.

Nie ulega wątpliwości, że stosownie do treści art. 422 § 1 k.p.k. wniosek o sporządzenie pisemnego uzasadnienia wyroku można skutecznie złożyć w terminie zawitym 7 dni od ogłoszenia wyroku. Zarówno w orzecznictwie Sądu Najwyższego, jak i w doktrynie, przyjmuje się jednoznacznie, że termin ten biegnie dopiero od daty ogłoszenia wyroku. Wskutek przyjęcia takiej wykładni uznaje się, że pozbawiony skuteczności jest wniosek o sporządzenie pisemnego uzasadnienia wyroku złożony przed jego ogłoszeniem. To stanowisko jest konsekwentnie prezentowane w orzecznictwie Sądu Najwyższego i sądów powszechnych od lat (por. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 19 grudnia 1973 r., VI KZP 44/73, OSNKW 1974, z. 4, poz. 59; postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 11 października 2002 r., WA 53/02, OSNKW 2002, z. 1-2, OSP 2003, Nr 10, poz. 127; z dnia 19 sierpnia 2009 r., IV KZ 38/09, Lex nr 608562; z dnia 1 czerwca 2010 r., IV KZ 30/10, OSNwSK 2010, Nr 1, poz. 1142; z dnia 19 lutego 2013 r., II KZ 5/13, Lex nr 1277732; z dnia 13 kwietnia 2016 r., III KZ 20/16, OSNKW 2016, z. 8, poz. 53; z dnia 9 sierpnia 2017 r., II KZ 20/17, Lex nr 2342169).

Jeśli więc wniosek o sporządzenie na piśmie i doręczenie uzasadnienia wyroku zostanie złożony przed datą wydania wyroku, to wówczas dla jego skuteczności niezbędne jest, aby strona, która taki wniosek złożyła, ponowiła go w terminie określonym w art. 422 § 1 k.p.k. lub też w tym terminie złożyła pisemne oświadczenie, że ów wniosek podtrzymuje. Przedstawiona w zażaleniu argumentacja nie może prowadzić do podważenia poglądu, że termin do złożenia wniosku o pisemne uzasadnienie wyroku może biec dopiero od dokonania samej czynności ogłoszenia wyroku.

Trafność tego przekonania potwierdza sam przepis art. 123 § 1 k.p.k., który określa zasady obliczania terminów dla dokonania czynności procesowych. Wynika z tego przepisu, iż początkiem biegu terminu jest zawsze dzień następny po dniu, od którego termin się liczy. Należy także zauważyć, że skazany nie ponowił wniosku już po wydaniu orzeczenia. W tej sytuacji nie sposób uznać, aby doszło do naruszenia przepisów postępowania przez Sąd Okręgowy w K., skoro przyjmuje się jednolicie, że wniosek o sporządzenie na piśmie i doręczenie uzasadnienia wyroku, zgłoszony przed terminem ogłoszenia wyroku, jest tak samo bezskuteczny, jak wniosek złożony po terminie.

Wniosek bowiem powinien dotyczyć konkretnego wyroku, a więc już istniejącego.Mając te okoliczności na uwadze i nie znajdując podstaw do uwzględnienia zażalenia, Sąd Najwyższy orzekł o utrzymaniu w mocy zaskarżonego postanowienia. ał