IV CZ 5/11 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt IV CZ 5/11

POSTANOWIENIE

Dnia 14 kwietnia 2011 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Mirosława Wysocka

(przewodniczący, sprawozdawca)

SSN Mirosław Bączyk

SSN Hubert Wrzeszcz

w sprawie z wniosku A. Ł.- Z.

przy uczestnictwie P. Z.

o podział majątku wspólnego,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 14 kwietnia 2011 r.,

zażalenia uczestnika postępowania

na postanowienie Sądu Okręgowego w Ł.

z dnia 25 października 2010 r.,

oddala zażalenie.

Uzasadnienie

Postanowieniem z dnia 19 kwietnia 2010 r. Sąd Rejonowy w Ł. na wniosek

A. Ł.-Z. dokonał podziału majątku wspólnego po ustaniu wspólności majątkowej

między małżonkami, ustalając jego wartość na kwotę 244.292,14 zł.

Apelację uczestnika postępowania P. Z. od tego orzeczenia Sąd Okręgowy

w Ł. oddalił postanowieniem z dnia 5 sierpnia 2010 r.

Odrzucając zaskarżonym postanowieniem z dnia 25 października 2010 r.

skargę kasacyjną uczestnika, Sąd drugiej instancji jako podstawę rozstrzygnięcia

wskazał niedopuszczalność skargi wobec zbyt niskiej wartości przedmiotu

zaskarżenia, skontrolowanej w ramach przysługujących Sądowi uprawnień, która

nie osiągnęła progu stu pięćdziesięciu tysięcy złotych, przewidzianego w art. 519 1

§ 2 k.p.c. W uzasadnieniu orzeczenia Sąd odwoławczy wskazał, że skarżący użył

w skardze sformułowania, iż zaskarża postanowienie w całości oraz że wnosi

o uchylenie orzeczenia w tym samym zakresie, jednakże zarówno z podstaw

kasacyjnych, jak i ich uzasadnienia jednoznacznie wynika, że kwestionuje jedynie

rozstrzygnięcie dotyczące nieuwzględnienia w rozliczeniu nakładów w postaci

darowizn dokonywanych wyłącznie na jego rzecz, których łączna wartość została

określona na 31.500 zł, uznanie nakładu wnioskodawczyni ustalonego na kwotę

19.554 zł oraz dokonanie podziału określonych ruchomości o łącznej wartości

2.450 zł, a także zaliczenie do majątku wspólnego odszkodowania za samochód

w kwocie 2.650 zł, który uczestnik wygrał w konkursie. Zdaniem Sądu, łączna

wartość tak sprecyzowanego żądania, nawet przy uwzględnieniu wartości rynkowej

pojazdu oraz dokonaniu waloryzacji kwoty 12.500 zł otrzymanej w darowiźnie, nie

osiąga progu 150.000 zł, od którego zależy dopuszczalność skargi kasacyjnej.

Z tych względów Sąd Okręgowy uznał, że stanowisko skarżącego, iż zaskarża

postanowienie tego Sądu w całości, a wartość przedmiotu zaskarżenia stanowi

kwota 310.000 zł odpowiadająca wartości majątku wspólnego, nie odpowiada

rzeczywistemu zakresowi zaskarżenia, ani wartości przedmiotu zaskarżenia.

W zażaleniu uczestnik podniósł, że „w niniejszej sprawie postanowienie sądu

okręgowego zostało zaskarżone co do istoty bowiem nie tylko błędnie zaliczono

pewne składniki majątku wspólnego (odszkodowanie za samochód Fiat Seicento,

darowizny od rodziców uczestnika w kwocie 19.000 złotych), ale także nie

uwzględniono też jako nakładów uczestnika wniesionej przez niego kwoty 12.500

złotych, co dodatkowo spowodowało dokonanie nieprawidłowej waloryzacji wartości

mieszkania (waloryzowano od kwoty 55.000 złotych, zamiast od 67.500 złotych).

Również uwzględnienie przez sądy obu instancji nakładu w wysokości 6000 zł,

kwestionowanego konsekwentnie przez uczestnika postępowania, […] zmienia

zasadniczo wartość i proporcję w kwocie majątku ustalonego przez sądy obu

instancji.” Uwzględnienie zarzutów zażalenia ma - zdaniem skarżącego - zmienić

istotnie wartość majątku podlegającego podziałowi oraz proporcje należnych spłat,

dlatego też wartość przedmiotu zaskarżenia stanowi wartość całego majątku

wspólnego małżonków ustalona przez Sądy na kwotę 244.249,27 zł.

Sąd Najwyższy, zważył co następuje:

Sąd Okręgowy trafnie odrzucił skargę kasacyjną jako niedopuszczalną.

Zażalenie

opiera

się

na

nieuprawnionym

założeniu,

że

skarżący

kwestionował samą zasadę podziału majątku, którego Sąd dokonał w sprawie.

Ze skargi wyraźnie wynika, że uczestnik podważał jedynie trafność rozstrzygnięcia

w zakresie zaliczenia do majątku wspólnego określonych składników majątkowych,

przyznania mu danych przedmiotów, a ponadto kwestionował pominięcie oraz

częściowo również uwzględnienie przez Sąd wyszczególnionych nakładów na

majątek wspólny oraz wadliwego ich rozliczenia, zarzucając jednocześnie zaniżenie

wartości

jednego

ze

składników

majątkowych

podlegających

waloryzacji.

O podważaniu zasady podziału majątku można mówić jedynie wówczas, gdy

skarżący podnosi zarzuty dotyczące dopuszczalności samego podziału, twierdząc

na przykład, że majątek będący jego przedmiotem nie jest objęty wspólnością

(por. np. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 21 stycznia 2003 r., III CZ

153/02, OSNC 2004, nr 4, poz. 60 i z dnia 18 stycznia 2006 r., III CSK 136/05,

niepubl.), zarzutów tego rodzaju w skardze jednak brak.

Zgodnie z utrwalonym w orzecznictwie Sądu Najwyższego stanowiskiem,

w sprawach o podział majątku wspólnego wartością przedmiotu zaskarżenia

z reguły jest wartość udziału przypadającego skarżącemu w takim majątku. Z tego

względu, w wypadku zaskarżenia postanowienia co do istoty sprawy dotyczącego

podziału majątku wspólnego, wartością przedmiotu zaskarżenia, także wówczas,

gdy wskazano, że zaskarżono orzeczenie „w całości”, jest co do zasady nie wartość

całego dzielonego majątku, lecz wartość konkretnego interesu (roszczenia,

żądania) bądź składnika majątkowego, którego dotyczy środek zaskarżenia.

W sytuacjach wyjątkowych, gdy skarżący podważa - co w sprawie nie miało

miejsca - zasadę podziału majątku bądź też zaskarża rozstrzygnięcie w zakresie,

w jakim dotyczy ono roszczeń z tytułu posiadania wspólnych rzeczy lub z tytułu

zwrotu pożytków ewentualnie rozliczenia nakładów w wysokości przekraczającej

wartość przypadającego udziału, wartość przedmiotu zaskarżenia może być od

niego wyższa (por. m.in. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 6 listopada

2002 r., III CZ 98/02, OSNC 2004, nr 1, poz.11 oraz powołane postanowienie z dnia

21 stycznia 2003 r.).

Zważywszy,

że

skarżący

nie

podważał

samej

zasady

podziału,

bezpodstawnie wskazał jako wartość przedmiotu zaskarżenia wartość całego

objętego podziałem majątku byłych małżonków. Sąd odwoławczy prawidłowo

w wyniku przeprowadzonej kontroli przyjął, że wartość przedmiotu zaskarżenia

stanowi suma wartości poszczególnych wskazanych w skardze nakładów, a także

przedmiotów, których zaliczenie do majątku wspólnego oraz przyznanie w wyniku

podziału skarżący kwestionował. Sąd prawidłowo rozliczył ich wartość i na tej

podstawie ustalił, że wartość przedmiotu zaskarżenia nie osiągnęła progu 150.000

zł, który zgodnie z art. 5191 § 2 k.p.c. w sprawach o podział majątku małżeńskiego

po ustaniu wspólności majątkowej między małżonkami decyduje o przysługiwaniu

skargi kasacyjnej.

Należy dodać, że nawet gdyby brać pod uwagę wskazany przez

skarżącego sposób waloryzacji wartości jednego ze składników majątkowych

objętych podziałem, wartość przedmiotu zaskarżenia, na którą składają się także

wartości nakładów, które uległyby w takim przypadku podwyższeniu, nie

osiągnęłaby pułapu przewidzianego w art. 5191 § 2 k.p.c.

Z tych przyczyn Sąd Najwyższy, orzekł jak w sentencji na podstawie do art.

39814 k.p.c. w związku z art. 3941 § 3 k.p.c.