IV CZ 114/10 · Sąd Najwyższy

.Sygn. akt IV CZ 114/10

POSTANOWIENIE

Dnia 10 lutego 2011 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Zbigniew Kwaśniewski (przewodniczący)

SSN Irena Gromska-Szuster (sprawozdawca)

SSN Grzegorz Misiurek

w sprawie z wniosku R. S.

i małoletniego M. P.

przy uczestnictwie M. S., S. P.

reprezentowanego

przez przedstawiciela ustawowego S.

P. o podział majątku i dział spadku,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 10 lutego 2011 r.,

zażalenia wnioskodawcy

na postanowienie Sądu Okręgowego w E.

z dnia 30 sierpnia 2010 r.,

uchyla zaskarżone postanowienie.

Uzasadnienie

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 30 sierpnia 2010 r. Sąd Okręgowy

w E. odrzucił skargę kasacyjną wnioskodawcy R. S. od postanowienia tego Sądu

dnia 31 maja 2010 r. oddalającego apelację wnioskodawcy od postanowienia Sądu

pierwszej instancji oddalającego wniosek o podział majątku wspólnego i dział

spadku po E. S.

Jako podstawę odrzucenia skargi kasacyjnej Sąd Okręgowy wskazał art.

5191 § 4 pkt 4 k.p.c. i stwierdził, że ponieważ wartość całego majątku

podlegającego podziałowi wynosi 230 000 zł, a udział wnioskodawcy w tym majątku

stanowi ½ część, zatem wartość tego udziału nie przekracza 150 000 zł, co czyni

skargę kasacyjną wnioskodawcy niedopuszczalną. Sąd Okręgowy odwołał się

w tym

zakresie

także

do

stanowiska

Sądu

Najwyższego

zawartego

w postanowieniu z dnia 3 czerwca 2009 r. IV CSK 107/09.

W

zażaleniu

na

powyższe

postanowienie

wnioskodawca

zarzucił

naruszenie art. 519 § 4 k.p.c. wskazując, że ponieważ przedmiotem zaskarżonego

orzeczenia było oddalenie wniosku o podział majątku wspólnego i dział spadku,

a w skardze kasacyjnej wnioskodawca podważa samą zasadę odmowy dokonania

podziału,

wartością

przedmiotu

zaskarżenia

jest

wartość

całego

majątku

podlegającego podziałowi, co sprawia, że skarga kasacyjna jest dopuszczalna

w świetle art. 5191 § 4 k.p.c. Wnosił o uchylenie zaskarżonego postanowienia.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zażalenie jest uzasadnione.

Zgodnie z jednolitym stanowiskiem Sądu Najwyższego, w sprawach

o zniesienie współwłasności, podział majątku wspólnego i dział spadku oznaczenie

wartości przedmiotu zaskarżenia jest ściśle uzależnione od wyniku postępowania.

O wartości przedmiotu zaskarżenia nie przesądza ani wartość przedmiotu działu,

ani wartość udziału skarżącego, lecz zakres kwestionowanego rozstrzygnięcia.

Wartość przedmiotu zaskarżenia z reguły nie może przekraczać wartości udziału

należącego do uczestnika wnoszącego skargę kasacyjną, chyba że zaskarża on

samą zasadę (dopuszczalność) podziału albo rozstrzygnięcie dotyczące roszczeń

dochodzonych z tytułu posiadania rzeczy wspólnej lub tytułem zwrotu pożytków

albo

rozliczenia

nakładów (porównaj

między innymi

postanowienia

Sądu

Najwyższego z dnia 21 stycznia 2003 r. III CZ 153/02, OSNC 2004/4/60, z dnia

24 stycznia 2003 r. III CZ 147/02, z dnia 8 października 2003 r. III CZ 97/0324 lipca

2008 r. IV CZ 53/08, z dnia 18 stycznia 2006 r. III CSK 136/05 i z dnia 3 czerwca

2009 r. IV CSK 107/09, niepubl.).

W rozpoznawanej sprawie doszło do prawomocnego oddalenia wniosku

o podział majątku wspólnego i dział spadku, obejmujących jedynie spółdzielcze

własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego o wartości 230 000 zł. Sądy obu

instancji uznały bowiem, że dokonany już został umowny podział tego majątku.

Przedmiotem

zaskarżenia

w skardze

kasacyjnej

wniesionej

przez

wnioskodawcę jest oddalenie wniosku o podział majątku wspólnego i dział spadku,

gdyż

wnioskodawca

kwestionuje

to

rozstrzygnięcie

i

jego

uzasadnienie.

Wnioskodawca podważa zatem samą zasadę orzeczenia oddalającego wniosek

o podział,

a

w

takiej

sytuacji

przedmiotem

sporu

jest

rozstrzygnięcie,

czy wnioskodawca w ogóle może domagać się podziału majątku wspólnego i działu

spadku, a więc dopuszczalność podziału, czyli sama jego zasada. Wartością

przedmiotu zaskarżenia nie jest w takim przypadku wartość udziału wnioskodawcy

w majątku wspólnym, lecz wartość całego majątku, którego podziału żąda. Z uwagi

na to, że wartość tego majątku przekracza 150 000 zł, nie było podstaw do

odrzucenia skargi kasacyjnej w oparciu o art. 5191 § 4 pkt 4 k.p.c.

Z tych przyczyn Sąd Najwyższy na podstawie art. 39816 w zw. z art. 3941

§ 3 k.p.c. uchylił zaskarżone postanowienie.