IV CZ 109/08 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt IV CZ 109/08

POSTANOWIENIE

Dnia 14 stycznia 2009 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Barbara Myszka (przewodniczący)

SSN Katarzyna Tyczka-Rote

SSN Dariusz Zawistowski (sprawozdawca)

w sprawie ze skargi R.B. o wznowienie postępowania

zakończonego prawomocnym postanowieniem Sądu Okręgowego

z dnia 25 maja 2005 r.,

w sprawie z wniosku Skarbu Państwa - Nadleśnictwa

przy uczestnictwie [...]

o stwierdzenie nabycia własności przez zasiedzenie,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 14 stycznia 2009 r.,

zażalenia uczestniczki postępowania R.B.

na postanowienie Sądu Okręgowego

z dnia 24 kwietnia 2008 r.,

oddala zażalenie i nie obciąża skarżącej R.B. kosztami

postępowania zażaleniowego na rzecz Skarbu Państwa Nadleśnictwa

Uzasadnienie

Postanowieniem z dnia 24 kwietnia 2008 r. Sąd Okręgowy odrzucił skargę

uczestniczki

o

wznowienie

postępowania

zakończonego

prawomocnym

postanowieniem Sądu Okręgowego z dnia 25 maja 2005 r., w sprawie o

stwierdzenie nabycia własności przez zasiedzenie.

Uczestniczka postępowania

wniosła wcześniej trzy skargi o wznowienie postępowania, które zostały odrzucone

na podstawie art. 410 § 1 k.p.c., jako nieoparte na ustawowej podstawie

wznowienia (na podstawie która faktycznie nie istnieje). Sąd Okręgowy stwierdził, iż

kolejna skarga została oparta o identyczne zarzuty. Skoro zatem poprzednie

postanowienie Sądu Okręgowego odrzucające skargę uczestniczki o wznowienie

postępowania wiąże Sąd Okręgowy, nie ma podstawy do ponownego rozpoznania

sprawy opartej na tej samej podstawie.

Na powyższe postanowienie uczestniczka wniosła zażalenie zaskarżając go

w całości i zarzucając naruszenie art. 410 § 1 k.p.c. polegające na odrzuceniu

skargi uczestniczki bez rozpoznania sprawy pomimo, że w/w przepis prawa nie

przewiduje odrzucenia skargi w oparciu o stan rzeczy osądzonej.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Sąd Apelacyjny przyjął, że odpowiednie stosowanie do postępowania ze

skargi o wznowienie postępowania przepisów o postępowaniu przed sądem

pierwszej instancji (art. 406 k.p.c.) oznacza, że postanowienie odrzucające skargę

o wznowienie postępowania wydane na posiedzeniu niejawnym wiąże sąd od

chwili, w której zostało podpisane wraz z uzasadnieniem (art. 358 k.p.c.) i nie ma

podstawy do rozpoznania kolejnej skargi opartej na tej samej podstawie.

Dla uzasadnienia tej oceny powołał postanowienie Sądu Najwyższego z dnia

4.07.2002 r., III AO 2/02, OSNP 2002/20/6.

Oceny tej nie można jednak podzielić.

Celem regulacji z art. 406 jest odpowiednie ukształtowanie przebiegu

postępowania o wznowienie postępowania - według reguł obowiązujących przed

sądem pierwszej instancji – także wówczas, gdy sądem właściwym do prowadzenia

postępowania po jego wznowieniu nie jest sąd pierwszej instancji. Art. 406 k.p.c.

dotyczy sposobu prowadzenia postępowania wywołanego wniesieniem skargi

o wznowienie, w którym sprawa jest rozpoznawana na nowo (art. 412 § 1 k.p.c.).

Treść art. 406 k.p.c. nie może rzutować zatem na ocenę dopuszczalności skargi

o wznowienie postępowania, którą reguluje art. 410 § 1 k.p.c. Art. 410 k.p.c. jest

przepisem, który określa w sposób wyczerpujący wypadki, w których skarga

o wznowienie postępowania podlega odrzuceniu. Nie wymienia on jako podstawy

odrzucenia skargi ponownego jej wniesienia, na tej samej podstawie, która była

już

przedmiotem wcześniejszej skargi odrzuconej przez sąd. Nie można też

przyjąć, że ponowne wniesienie nadzwyczajnego środka zaskarżenia, w przypadku

jego wcześniejszego odrzucenia, jest niedopuszczalne, jeżeli jest on składany

ponownie w terminie przewidzianym do jego wniesienia. Wymaga podkreślenia,

że ostatnio w orzecznictwie prezentowane było stanowisko, że wniesienie skargi

o stwierdzenie

niezgodności

z

prawem

prawomocnego

orzeczenia

(także

nadzwyczajnego środka zaskarżenia), która została odrzucona, nie stoi na

przeszkodzie

ponownemu

wniesieniu

skargi

od

tego

orzeczenia

(por. postanowienia Sądu Najwyższego z 18 stycznia 2006 r., III CNP 22/05

i 10 sierpnia 2007 r., IV CNP 95/07). Także skarga o wznowienie postępowania

może być po odrzuceniu wniesiona ponownie w określonym ustawowo terminie,

którego bieg rozpoczyna się od dnia, w którym strona dowiedziała się o podstawie

wznowienia. Jeżeli strona wnosząc skargę o wznowienie postępowania opiera ją o

tą samą podstawę, która była już zawarta w skardze o wznowienie, poprzednio

odrzuconej, to zwykle upłynie już termin do wniesienia skargi na takiej podstawie.

Taka sytuacja miała miejsce w rozpoznawanej sprawie, w której skarga

o wznowienie postępowania została po raz pierwszy wniesiona w listopadzie 2005

r., a skargi kolejne w lutym 2007 r. marcu 2007 r. i październiku 2007 r. Ostatnio

wniesiona skarga o wznowienie postępowania podlegała zatem odrzuceniu jako

spóźniona (art. 410 § 1 k.p.c.). Z tego względu zaskarżone postanowienie

ostatecznie odpowiada prawu i zażalenie należało oddalić, jako pozbawione

uzasadnionych podstaw, w oparciu o treść art. 39814 i 3941 § 3 k.p.c. O kosztach

postępowania zażaleniowego orzeczono na podstawie art. 102, 391 § 1 i 39821

k.p.c.