IV CNP 5/09 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt IV CNP 5/09

POSTANOWIENIE

Dnia 5 marca 2009 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Hubert Wrzeszcz

w sprawie ze skargi powoda

o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku

Sądu Okręgowego w L.

z dnia 13 marca 2008 r., sygn. akt [...],

w sprawie z powództwa J.S.

przeciwko Gminie B.

o zapłatę,

na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 5 marca 2009 r.,

odrzuca skargę.

Uzasadnienie

Wyrokiem z dnia 13 marca 2008 r. Sąd Okręgowy w L. zmienił wyrok Sądu

Rejonowego w L. z dnia 23 października 2007 r. zasądzający od pozwanej na rzecz

powoda 11 467,26 zł, z ustawowymi odsetkami od dnia 8 maja 2007 r., w ten

sposób, że oddalił powództwo również w części obejmującej żądanie zasądzenia

tej kwoty z ustawowymi odsetkami i orzeł o kosztach procesu.

Od wyroku Sądu drugiej instancji powód wniósł skargę o stwierdzenie

niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia,

ustanowiona ustawą z dnia 22 grudnia 2004 r. o zmianie ustawy – Kodeks

postępowania cywilnego oraz ustawy – Prawo o ustroju sądów powszechnych

(Dz.U. z 2005 r. Nr 13, poz. 98) jest – podobnie jak skarga kasacyjna – środkiem

prawnym sformalizowanym. Wysokie wymagania formalne stawiane skardze są

związane nie tylko z jej specjalną, nadzwyczajną funkcją w systemie prawa, ale

wynikają także z potrzeby spełnienia wysokich oczekiwań profesjonalnych.

Zgodnie z art. 4245 § 1 k.p.c. skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem

prawomocnego orzeczenia powinna zawierać oznaczenie orzeczenia, od którego

została wniesiona, przytoczenie jej podstaw i ich uzasadnienia, wskazanie przepisu

prawa, z którym zaskarżone orzeczenie jest niezgodne, uprawdopodobnienie

wyrządzenia szkody, spowodowanej przez wydanie orzeczenia, którego skarga

dotyczy, wykazanie, że wzruszenie zaskarżonego orzeczenia w drodze innych

środków prawnych nie było i nie jest możliwe i wniosek o stwierdzenie niezgodności

orzeczenia z prawem.

Wymienione wymagania skargi mają charakter konstrukcyjny i powinny być

spełnione kumulatywnie. To oznacza, że skarga niespełniające któregokolwiek

z nich jest dotknięta tzw. brakiem istotnym, nienaprawialnym w trybie właściwym

dla usuwania braków i podlega odrzucenie bez wzywania do ich usunięcia.

Każde z tych wymagań przewidzianych w art. 4245 § 1 k.p.c. – na co Sąd

Najwyższy wielokrotnie zwracał uwagę – ma charakter samoistny, powinno być

zatem spełnione niezależnie od innych wymagań (por. postanowienia Sąd

Najwyższego: z dnia 20 lipca 2005 r., IV CNP 1/05 i z dnia 18 stycznia III CNP

21/05 niepubl.).

Wniesiona przez pełnomocnika powoda skarga o stwierdzenia niezgodności

z prawem

prawomocnego orzeczenia nie zawiera wymagania polegającego

na wykazaniu, że wzruszenie zaskarżonego wyroku w drodze innych środków

prawnych nie było i nie jest możliwe. W literaturze i orzecznictwie przyjmuje się,

że ten obciążający skarżącego obowiązek oznacza przeprowadzenie prawniczej

analizy

przepisów

dotyczących

środków

prawnych,

których

zastosowanie

jest niedopuszczalne lub które z innych przyczyn nie mogły odnieść skutku.

Zgodnie z art. 4245 § 1 pkt 5 k.p.c. skarżący musi „wykazać” (a więc nie „wskazać”,

„przytoczyć” czy „uwiarygodnić”), że

wzruszenie

zaskarżonego orzeczenia

w drodze innych środków prawnych nie było i nie jest możliwe. Podkreśla się,

że nie

chodzi

tylko

o

postępowania, ale także

skargę

kasacyjną

inne

środki

o

czy

prawne

skargę

o

pozwalające

wznowienie

na

zmianę

lub uchylenie orzeczenia, ewentualnie służące pozbawieniu lub ograniczeniu

wykonalności (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 27 stycznia 2006 r.,

III CNP 23/05, OSNC 2006, nr 7-8, poz. 140).

Tymczasem powód poprzestał na stwierdzeniu, że wzruszenie zaskarżonego

wyroku za pomocą innych środków zaskarżenia nie było możliwe i nie jest możliwe,

gdyż wartość przedmiotu zaskarżenia w sprawie nie przekracza 50 000 zł.

Okoliczności podane przez skarżącego nie mogą zatem być uznane za spełniające

wymaganie przewidziane w art. 4245 § 1 pkt 5 k.p.c.

Do wymagań konstrukcyjnych skargi należy także uprawdopodobnienie

wyrządzenia

szkody,

spowodowanej

przez

wydanie

orzeczenia,

którego

skarga dotyczy. Spełnienie tego obowiązku, pozostającego w wyraźnym związku

z art. 4171 § 2 k.c., wymaga złożenia przez skarżącego w skardze oświadczenia,

że szkoda

wystąpiła

–

ze

wskazaniem

jej

rodzaju

i

rozmiaru

–

oraz

uwiarygodnienia tego oświadczenia. W tym celu skarżący może powoływać

i przedstawiać dowody oraz inne środki, nawet nieuznawane przez kodeks

postępowania cywilnego za dowody, jak pisemne oświadczenia, surogaty

dokumentów czy tzw. opinie prywatne (por. postanowienia Sądu Najwyższego:

z dnia 11 sierpnia 2005 r., III CNP 4/05, OSNC 2006, nr 1, poz. 16, z dnia

23 września 2005 r., III CNP 5/05, niepubl., z dnia 31 stycznia 2006 r., IV CNP

38/05, OSNC 2006, nr 7-8, poz. 141).

Skarżący

wprawdzie

uprawdopodobnienia

szkody

zamieścił

w

spowodowanej

skardze

przez

element

wydanie

dotyczący

zaskarżonego

orzeczenia, ale nie przeprowadził wywodu, z którego wynikałby rozmiar szkody

oraz jej wysokość, a także nie wykazał adekwatnego związku przyczynowego

między zaskarżonym orzeczeniem a powstała szkodą. Trzeba bowiem podkreślić,

że wspomniany związek przyczynowy występuje wtedy, gdy szkoda jest

normalnym, naturalnym następstwem wydania zaskarżonego orzeczenia; mówiąc

inaczej, nie powstałaby, gdyby zaskarżone orzeczenie nie zostało wydane.

Jest więc oczywiste, że szkoda musi powstać po wydaniu zaskarżonego wyroku,

a przed wniesieniem skargi (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia

10 sierpnia 2006 r., V CNP 104/06, z dnia 21 grudnia 2006 r., III CNP 57/06 i z dnia

27 kwietnia 2007 r., I CNP 20/07, niepubl.). Powód podał tymczasem, że szkoda

powstała w okresie oczekiwania przez niego na rentę socjalną (wypłacono ją dnia

20 lutego 2007 r.), a więc jeszcze przed wydaniem zaskarżonego wyroku.

Skarga nie spełnia więc także wymagania przewidzianego w art. 424 5 § 1 pkt 4

k.p.c.

Z przedstawionych powodów Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji

postanowienia (art. 4248 § 1 k.p.c.).