IV CNP 34/11 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt IV CNP 34/11

POSTANOWIENIE

Dnia 5 sierpnia 2011 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Katarzyna Tyczka-Rote

w sprawie ze skargi pozwanej

o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku

Sądu Rejonowego

z dnia 30 grudnia 2009 r.,

w sprawie z powództwa Przedsiębiorstwa Handlowo - Usługowego O. Spółki z

ograniczoną odpowiedzialnością w E.

przeciwko H. C. – S.

o zapłatę,

na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 5 sierpnia 2011 r.,

odrzuca skargę.

Uzasadnienie

Pozwana, H. C. – S. wniosła skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem

prawomocnego

wyroku

Sądu

Rejonowego

z dnia

grudnia

2009

r.,

zasądzającego od niej na rzecz Przedsiębiorstwa Handlowo – Usługowego O. Sp. z

o.o. w E. kwotę 5.669,96 zł.

Przedmiotem sporu była zapłata za remont samochodu, wykonany na

podstawie umowy zawartej przez PHU O. z mężem pozwanej. Pojazd stanowił

majątek wspólny pozwanej i jej męża, który zmarł nie zapłaciwszy rachunku za

naprawę. Pozwana uznała swój dług w oświadczeniu z dnia 7 sierpnia 2009 r. i –

prosząc o umorzenie długu - wyjaśniła, że z powodu ciężkiej sytuacji finansowej nie

jest w stanie go spłacić. Fakt sporządzenia oświadczenia pozwana przyznała w

toku postępowania. Sąd Rejonowy w oparciu o powyższe ustalenia zasądził od

pozwanej na rzecz powoda kwotę 5.669,96 zł, nadając w tym zakresie swojemu

orzeczeniu rygor natychmiastowej wykonalności. Zasądził także od pozwanej

koszty

procesu.

Apelacja

pozwanej

od

tego

wyroku

została

odrzucona

postanowieniem z dnia 18 marca 2010 r. jako spóźniona.

Skargę o stwierdzenie niezgodności tego wyroku z prawem pozwana oparła

na podstawie naruszenia prawa materialnego – art. 1012 k.c. i art. 1020 k.c. –

poprzez błędne przyjęcie, że pozwana nabyła spadek po zmarłym mężu, podczas

gdy odrzuciła ten spadek w dniu 27 czerwca 2009 r. Powołała także podstawę

naruszenia przepisów postępowania zarzucając błędną wykładnię art. 213 § 3

k.p.c.

Skarżąca wniosła o stwierdzenie niezgodności z prawem wyroku Sądu

Rejonowego i zasądzenie kosztów postępowania. Wyjaśniła, że wzruszenie

orzeczenia w drodze innych środków prawnych nie było i nie jest możliwe.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 4241 k.p.c., skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem

prawomocnego orzeczenia przysługuje - co do zasady - od prawomocnego wyroku

sądu drugiej instancji kończącego postępowanie w sprawie, gdy przez jego

wydanie stronie została wyrządzona szkoda, a zmiana lub uchylenie tego

orzeczenia w drodze przysługujących stronie środków prawnych nie było i nie jest

możliwe. W wyjątkowych wypadkach - gdy niezgodność z prawem wynika

z naruszenia podstawowych zasad porządku prawnego lub konstytucyjnych

wolności albo praw człowieka i obywatela – skarga przysługuje także od

prawomocnego wyroku sądu pierwszej lub drugiej instancji, jeżeli strona nie

skorzystała z przysługujących jej środków prawnych, chyba że jest możliwa zmiana

lub uchylenie orzeczenia w drodze innych przysługujących stronie środków

prawnych. Ponieważ w rozpatrywanym wypadku przedmiotem zaskarżenia jest

wyrok sądu pierwszej instancji, którego strona nie zaskarżyła skutecznie, ponieważ

apelację od tego wyroku wniosła po terminie, dopuszczalność skargi uzależniona

jest od kumulatywnego spełnienia dwóch przesłanek: istnienia wyjątkowego

wypadku

oraz

występowania

niezgodności

z

prawem

o kwalifikowanym

charakterze, wynikającej z naruszenia podstawowych zasad porządku prawnego

lub konstytucyjnych wolności albo praw człowieka i obywatela (por. postanowienie

Sądu Najwyższego z dnia 2 lutego 2006 r., I CNP 4/06, OSNC 2006, nr 6, poz.

113). Wyjątkowy wypadek oraz kwalifikowany charakter naruszeń, o których mowa

w art. 4241 § 2 k.p.c., należy jednak skonkretyzować i uprawdopodobnić w skardze.

Obowiązek taki wynika z treści art. 4245 § 1 pkt 5 k.p.c. (por. postanowienie Sądu

Najwyższego z dnia 16 maja 2008 r., I CNP 21/08, nie publ.). Tymczasem

w skardze pozwanej brak jakiegokolwiek uzasadnienia wyjaśniającego, dlaczego

wypadek pozwanej podpada pod regulację zawartą w art. 424 1 § 2 k.p.c.

Nie jest to jedyna usterka wniesionej skargi. Skarżąca nie dochowała także

wynikającego z art. 4245 § 1 pkt 3 k.p.c. obowiązku wskazania w skardze przepisu,

z którym zaskarżony wyrok jest niezgodny, mimo że jest to odrębny, samodzielny

i konieczny element skargi, który nie może być utożsamiany z przytoczeniem

podstaw, na których skarga została oparta (por. np. postanowienie Sądu

Najwyższego z dnia 30 listopada 2007 r., IV CNP 123/07, Lex nr 492166). Nie jest

bowiem wykluczone, że nie będą to przepisy tożsame, a jeśli nawet tożsamość

zachodzi – z uwagi na obowiązek przewidziany w powołanym przepisie – skarżący

winien tę okoliczność przedstawić wyjaśnić. Inaczej skarga pozbawiona będzie

jednego z niezbędnych elementów konstrukcyjnych.

Wreszcie skarga pozwanej nie sprostała także wymaganiu wynikającemu

z art. 4245 § 1 pkt 4 k.p.c. Przepis ten obliguje do uprawdopodobnienia, że przez

wydanie orzeczenia, którego skarga ta dotyczy, wyrządzona została szkoda.

Warunek ten jest spełniony jedynie wówczas, gdy strona skarżąca złoży

oświadczenie, że szkoda w jej majątku nastąpiła i wskaże rodzaj oraz rozmiar tej

szkody, a ponadto powoła lub przedstawi dowody lub inne środki uwiarygodniające

jej twierdzenie (por. np. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 22 listopada

2005 r., I CNP 19/05, nie publ., postanowienia tego Sądu z dnia 23 września

2005 r., III CNP 5/05, nie publ.; z dnia 11 sierpnia 2005 r., III CNP 4/05, OSNC

z 2006 r., nr 1, poz. 16, z 15 lutego 2006 r., IV CNP 7/05, nie publ.). Skarga

pozwanej H. C. – S. takich twierdzeń, informacji i dowodów nie powołuje.

W konsekwencji skarga pozwanej nie spełnia ustawowych wymagań

konstrukcyjnych, co uzasadnia jej odrzucenie na podstawie art. 4248 § 1 k.p.c.