IV CNP 108/09 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt IV CNP 108/09

POSTANOWIENIE

Dnia 24 lutego 2010 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Krzysztof Strzelczyk

w sprawie ze skargi powoda

o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego w S.

z dnia 16 kwietnia 2009 r., sygn. akt V GC (…),

w sprawie z powództwa J. G. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą

Zakład Usług Budowlanych w S.

przeciwko W. J. prowadzącemu działalność gospodarczą pod nazwą Zakład Obsługi

Rolnictwa „B.(…)” w S.

o zapłatę kwoty 13.190,98 złotych,

na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 24 lutego 2010 r.,

odrzuca skargę

Uzasadnienie

Sąd Rejonowy w S. w sprawie z powództwa J. G. przeciwko W. J. o zapłatę

wyrokiem z dnia 16 kwietnia 2009 r. oddalił powództwo rozstrzygając o kosztach

postępowania jak w sentencji.

Powód wniósł skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem powyższego

orzeczenia wskazując w uzasadnieniu, że jest ono niezgodne z następującymi

przepisami prawa: art. 47914 § 4 k.p.c., art. 299 k.p.c., art. 47912 § 1 k.p.c., art. 379 pkt 5

k.p.c. i art. 9 k.p.c.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia

przysługuje od prawomocnego orzeczenia sądu drugiej instancji, gdy przez jego

wydanie stronie została wyrządzona szkoda, a zmiana lub uchylenie tego orzeczenia w

drodze przysługujących stronie środków prawnych nie było i nie jest możliwe (art. 424 1 §

1 k.p.c.). Na zasadzie wyjątku od powyższej reguły skargę można wnieść od orzeczenia

sądu pierwszej instancji, jeżeli strony nie skorzystały z przysługujących im środków

prawnych, chyba że jest możliwa zmiana lub uchylenie orzeczenia w drodze innych

przysługujących stronie środków prawnych. W takiej sytuacji dopuszczalność skargi

uzależniona jest od kumulatywnego spełnienia dwóch dodatkowych przesłanek, tj.

istnienia wyjątkowego wypadku oraz występowania niezgodności z prawem o

kwalifikowanym charakterze, wynikającej z naruszenia podstawowych zasad porządku

prawnego lub konstytucyjnych wolności albo praw człowieka i obywatela (art. 4241 § 2

k.p.c.).

W ugruntowanym już orzecznictwie Sądu Najwyższego przyjmuje się, że za

wyjątkowy wypadek, o którym mowa w art. 4241 § 2 k.p.c. można uznać np.

nieskorzystanie przez stronę z przysługującego jej środka zaskarżenia z powodu

ciężkiej choroby, katastrofy, klęski żywiołowej lub błędnej informacji udzielonej przez

pracownika sądu, a zatem, że w przepisie tym chodzi o sytuacje, gdy nie skorzystanie z

przysługującego stronie środka odwoławczego spowodowane było wyjątkowymi

okolicznościami, które obiektywnie uniemożliwiały jej wniesienie tego środka (zob. np.

postanowienie SN z 2 lutego 2006 r., I CNP 4/06, OSNC 2006, nr 6, poz. 113;

postanowienie SN z 19 października 2006 r., III BU 2/06, OSNP 2007, nr 17-18, poz.

263; postanowienie SN z 22 marca 2007 r., II CNP 35/07, niepubl; postanowienie SN z

12 grudnia 2007 r., I CNP 111/07, niepubl; postanowienie SN z 27 listopada 2008 r., II

CNP 105/08, niepubl; wyrok SN z 24 czerwca 2009 r., I CNP 28/09, niepubl.).

Powód wnosząc skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem orzeczenia sądu

pierwszej instancji nie wykazał, że występuje wyjątkowy wypadek uzasadniający

dopuszczalność skargi. Przytoczona przez niego argumentacja zmierza co najwyżej do

wykazania, że niezgodność z prawem wynika z naruszenia podstawowych zasad

porządku prawnego oraz naruszenia konstytucyjnych wolności i praw człowieka i

obywatela. Zdaniem powoda uchybienia, których dopuścił się Sąd pierwszej instancji

skutkowały naruszeniem konstytucyjnego prawa do sprawiedliwego i jawnego

rozpoznania sprawy. Skarżący nie wskazał natomiast istnienia okoliczności, z których

wynikałoby, że nie skorzystanie z przysługującego środka odwoławczego, a konkretnie z

apelacji,

spowodowane

było

wyjątkowymi

okolicznościami,

które

obiektywnie

uniemożliwiały skarżącemu wniesienie tego środka prawnego. Przeciwnie, sam

skarżący w uzasadnieniu skargi wyjaśnił, że na skutek błędu reprezentującego go

pełnomocnika, apelacja od przedmiotowego wyroku została wniesiona po upływie

przewidzianego prawem terminu i z tej przyczyny została odrzucona. Okoliczność ta nie

stanowi wyjątkowego wypadku usprawiedliwiającego wniesienie skargi o stwierdzenie

niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia (zob. np. postanowienie SN z 27

listopada 2008 r., II CNP 105/08, niepubl; postanowienie SN z 20 lutego 2008 r., I CNP

4/08, niepubl.).

Zważyć też należy, że zgodnie z treścią przepisu art. 424 5 § 1 pkt 5 k.p.c., na

wnoszącym skargę ciąży obowiązek wykazania, że wzruszenie zaskarżonego

orzeczenia w drodze innych środków prawnych nie było i nie jest możliwe. Środkiem

prawnym, który przysługuje od prawomocnego wyroku sądu pierwszej instancji jest

skarga o wznowienie postępowania. Zatem obowiązkiem wnoszącego skargę o

stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia jest przeprowadzenie

wywodu, z którego wynikałoby, że środek ten nie jest dopuszczalny albo, że z innych

względów nie mógłby odnieść skutku. Należy przy tym podkreślić, że artykuł 4245 § 1

pkt 5 k.p.c., wyraźnie wskazuje, że okoliczność ta ma zostać przez skarżącego

„wykazana”. Nie wystarczy zatem samo twierdzenie skarżącego nie poparte w tym

zakresie stosowną argumentacją i przytoczeniem właściwych przepisów prawnych (por.

post. SN z 17 sierpnia 2005 r., I CNP 5/05, OSNC 2006, nr 1, poz. 17; post. SN z 22

listopada 2006 r., V CNP 140/06, niepubl; post. SN z 30 stycznia 2008 r., V CNP 199/07,

niepubl.). Skarżący nie przytoczył jednak, w tym zakresie, żadnej argumentacji prawnej

ograniczając się do gołosłownego stwierdzenia, że brak jest podstaw do wniesienia

skargi o wznowienie postępowania. Brak wykazania tej przesłanki powoduje to, że

skarga dotknięta jest tzw. brakiem istotnym, nienaprawialnym i podlega odrzuceniu, bez

wzywania do jego usunięcia – art. 4248 § 1 k.p.c. (por. post. SN z 12 czerwca 2006 r., I

CNP 21/06, niepubl., post. SN z 27 lipca 2006 r., III CNP 34/06, niepubl., post. SN z 17

stycznia 2007 r. I CNP 76/06, niepubl.).

Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy na podstawie art. 424 8 § 1 w zw. z

art. 4245 § 1 pkt 5 k.p.c. oraz art. 4248 § 2 k.p.c. orzekł jak w sentencji.