Legislator Case Law & Legislation
III UZ 8/11 AI generated

III UZ 8/11 · Sąd Najwyższy

Case Number III UZ 8/11
Court / Authority
Jurisdiction Poland (PL)
Outcome postanowienie

Legislator summary

AI generated

[…] w sprawie A. Ć. i C. P. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, nr […] w sprawie L. D. i C. P. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, /.../ ustalając, że

Legislator headnote

AI generated

art. 1302 § 3 k.p.c, art. 219 k.p.c, art. 373 k.p.c, art. 370 k.p.c, art. 1302 § 1 k.p.c, art. 130 § 3 k.p.c; III UZ 8/11 · Sąd Najwyższy: […] w sprawie A. Ć. i C. P. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, nr […] w sprawie L. D. i C. P. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, /.../ ustalając, że

Keywords

AI generated
art. 1302 § 3 k.p.c art. 219 k.p.c art. 373 k.p.c art. 370 k.p.c art. 1302 § 1 k.p.c art. 130 § 3 k.p.c

Cited Legislation

AI generated
art. 1302 § 3 k.p.c
Sąd wskazał, że art. 1302 § 3 k.p.c., stosownie do którego sąd odrzuca bez
art. 219 k.p.c
tych spraw do łącznego rozpoznania i wyrokowania (art. 219 k.p.c.), spowodowało,
art. 373 k.p.c
Uwzględniając powyższe Sąd Apelacyjny na podstawie art. 373 k.p.c.
art. 370 k.p.c
związku z art. 370 k.p.c.
art. 1302 § 1 k.p.c
oraz art. 1302 § 1 k.p.c.
art. 130 § 3 k.p.c
kosztach sądowych w sprawach cywilnych oraz art. 130 § 3 k.p.c., przez przyjęcie,
art. 72 § 1 pkt 2 k.p.c
współuczestnikami formalnymi (art. 72 § 1 pkt 2 k.p.c.).
art. 47711 § 1 k.p.c
W myśl art. 47711 § 1 k.p.c., stroną w

Cited Case Law

AI generated

Need to analyze how this precedent applies to your matter?

Cross-reference this judgment against statutes, commentaries, and subsequent citing case law inside Legislator AI.

Open in Legislator →

Full text

Sygn. akt III UZ 8/11

POSTANOWIENIE

Dnia 21 kwietnia 2011 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Andrzej Wróbel (przewodniczący)

SSN Zbigniew Hajn (sprawozdawca)

SSN Halina Kiryło

w sprawie z odwołania A. Ć. i in. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych

Oddziału w K.

z udziałem zainteresowanej C. P. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością

o ustalenie istnienia obowiązku ubezpieczenia społecznego,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń

Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 21 kwietnia 2011 r.,

zażalenia strony zainteresowanej C. P. Sp. z o.o. na postanowienie Sądu

Apelacyjnego z dnia 14 stycznia 2011 r.,

1. oddala

zażalenie

dotyczące

odrzucenia

przez

Sąd

Apelacyjny apelacji zainteresowanej w sprawie W. S.,

2. odrzuca pozostałe zażalenia.

Uzasadnienie

Zakład Ubezpieczeń Społecznych w dniu 23 czerwca 2008 r. wydal decyzje: nr

[…] w sprawie A. Ć. i C. P. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, nr […] w

sprawie L. D. i C. P. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, /.../ ustalając, że

wskazani pracownicy w oznaczonych okresach nie podlegali ubezpieczeniom

społecznym w Polsce z tytułu zatrudnienia w C. P. spółce z ograniczony

odpowiedzialnością.

W imieniu pracowników - ubezpieczonych oraz C. P. spółki z ograniczoną

odpowiedzialnością pełnomocnik - radca prawny wniósł odwołania od powyższych

decyzji, jednocześnie składając wniosek o połączenie spraw do wspólnego

rozpoznania.

Sąd Okręgowy połączył wszystkie sprawy do łącznego rozpoznania i

wyrokowania i prowadził je pod sygnaturą akt IV U …/08.

Wyrokiem z 4 czerwca 2009 r. Sąd Okręgowy IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń

Społecznych oddalił odwołania od powyższych decyzji.

W dniu 23 lipca 2009 r. do Sądu Okręgowego wpłynęło pismo zatytułowane

„apelacja" złożone w imieniu wszystkich ubezpieczonych oraz C. P. spółki z

ograniczoną odpowiedzialnością przez pełnomocnika radcę prawnego i opłacone

znakami opłaty skarbowej w kwocie 30 zł. Dalsze opłaty sądowe od apelacji nie

wpłynęły. Na rozprawie apelacyjnej 3 grudnia 2009 r. pełnomocnik ubezpieczonych

oraz C. P. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością oświadczył, że przy przyjęciu,

że została opłacona tylko jedna apelacja Sąd Apelacyjny winien przyjąć do

rozpoznania apelację sporządzoną w imieniu ubezpieczonego A. P.

Postanowieniem zaskarżonym rozpoznawanym zażaleniem Sąd Apelacyjny, po

rozpoznaniu sprawy C. P. Spółki z o.o., A. Ć.,/.../

Ubezpieczeń

Społecznych

o

ustalenie

istnienia

przeciwko Zakładowi

obowiązku

ubezpieczenia

społecznego, na skutek apelacji C. P. Spółki z o.o., A. Ć. /.../ , od wyroku Sądu

Okręgowego z dnia 4 czerwca 2009 r., postanowił: odrzucić apelacje C. P. Spółki z

ograniczoną odpowiedzialnością, i in. /.../ .

Zdaniem Sądu Apelacyjnego, apelacje złożone od wyroku Sądu Okręgowego,

dotyczące oddalenia odwołania od decyzji z 23 czerwca 2008 r. podlegały, z

wyjątkiem apelacji A. P., odrzuceniu jako nieopłacone opłatą sądową w kwocie po

30 zł. Sąd wskazał, że art. 1302 § 3 k.p.c., stosownie do którego sąd odrzuca bez

wezwania o uiszczenie opłaty pismo wniesione przez adwokata, radcę prawnego

lub rzecznika patentowego środki odwoławcze lub środki zaskarżenia (apelację,

zażalenie, skargę kasacyjną, skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem

prawomocnego orzeczenia, sprzeciw od wyroku zaocznego, zarzuty od nakazu

zapłaty, skargę na orzeczenie referendarza sądowego) podlegające opłacie w

wysokości stałej lub stosunkowej obliczonej od wskazanej przez stronę wartości

przedmiotu zaskarżenia, ma jeszcze, na podstawie art. 8 ustawy z dnia 5 grudnia

2008 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych

ustaw (Dz. U. nr 234, poz. 1571), zastosowanie do niniejszej sprawy, jako

wszczętej przed wejściem w życie zmian wprowadzonych wskazaną ustawą do

kodeksu postępowania cywilnego. Nie można przyjąć, aby uiszczenie jednej opłaty

sądowej

czyniło

zadość

obowiązkowi

opłacenia

apelacji

od

wyroku

rozstrzygającego odwołania dwóch podmiotów (ubezpieczonego oraz pracodawcy)

od poszczególnych decyzji organu rentowego. Połączenie przez Sąd Okręgowy

tych spraw do łącznego rozpoznania i wyrokowania (art. 219 k.p.c.), spowodowało,

że po stronie odwołujących się wystąpiło współuczestnictwo formalne (art. 72 § 1

pkt. 2 k.p.c.). Współuczestnictwo to, charakteryzuje się brakiem materialno prawnej

więzi między współuczestnikami, a ich współwystępowanie po jednej ze stron

procesu ma charakter stricte procesowy. W takiej sytuacji istnieje jedna sprawa

wyłącznie w znaczeniu formalnym (technicznym) i jednocześnie występuje tyle

przedmiotów sporu (zaskarżenia), ilu jest współuczestników formalnych, bowiem

każdy z nich mógłby występować w procesie samodzielnie, tok postępowania w

stosunku do każdego z nich jest niezależny, różne też mogą być rozstrzygnięcia w

stosunku do każdego ze współuczestników. Następnie Sąd wskazał, że z art. 4 ust.

1 zdanie pierwsze ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach

cywilnych (Dz. U. nr 167, poz. 1398 ze zm.) wynika zasada, że pismo wnoszone

przez kilka osób podlega jednej opłacie, a wyjątkiem od niej jest przypadek

wskazany w art. 4 ust. 1 zdanie drugie tej ustawy dotyczący współuczestnictwa

formalnego

(wniesienia

jednego

pisma

procesowego

przez

takich

współuczestników). W takim przypadku, każdy współuczestnik uiszcza opłatę

oddzielnie, stosownie do swojego roszczenia lub zobowiązania. Zaskarżenie

orzeczenia przez kilku współuczestników formalnych choćby było dokonane w

jednym piśmie procesowym, jest w istocie wniesieniem kilku środków zaskarżenia

wobec odrębnych rozstrzygnięć, formalnie tylko zamieszczonych w jednym

orzeczeniu. Stąd też każdy z tak wniesionych (w jednym piśmie procesowym)

środków | zaskarżenia powinien podlegać odrębnej opłacie. Przy czym, użyte w art.

3 ust. 2 pkt 3 ustawy o kosztach sądowych pojęcie "pismo" należy interpretować w

funkcjonalnym znaczeniu tego słowa, a więc jako czynność procesową (środek

zaskarżenia) sporządzoną w formie pisma procesowego, nie zaś w znaczeniu

technicznym (jednego dokumentu). Taka wykładnia prowadzi do wniosku, że jedno

pismo w znaczeniu technicznym (dokument) może obejmować kilka czynności

procesowych (środków zaskarżenia) dokonanych w formie pisemnej. Wnosząc

apelację

od

orzeczenia

Sądu

pierwszej

instancji

w

imieniu

wszystkich

ubezpieczonych oraz pracodawcy skarżąca dokonała więc kilku pisemnych

czynności procesowych (wniosła kilka pism w rozumieniu art. 3 ust. 1 ustawy o

kosztach sądowych), chociaż sporządziła tylko jeden dokument. Zgodnie z art. 4

ust. 1 i 2 w związku z art. 18 ust. 1 i 2 ustawy o kosztach sądowych od apelacji

współuczestników formalnych należy pobrać oddzielne opłaty, stosownie do

roszczenia lub zobowiązania, przeciwko któremu apelacja jest skierowana. W

świetle tych uwag Sąd Apelacyjny uznał, że pełnomocniczka ubezpieczonych oraz

pracodawcy wniosła (technicznie) w ramach jednego dokumentu łącznie dziesięć

apelacji w imieniu ubezpieczonych oraz kolejne dziesięć w imieniu pracodawcy.

Każda z tych apelacji podlegała odrębnej opłacie podstawowej (art. 36 ustawy o

kosztach sądowych). Dlatego, wobec uiszczenia w terminie przez zawodowego

pełnomocnika tylko jednej opłaty podstawowej, pozostałe 19 apelacji (poza

apelacją A. P., wskazanego przez pełnomocniczkę) podlegało odrzuceniu (art. 130 2

§ 3 k.p.c.).

Uwzględniając powyższe Sąd Apelacyjny na podstawie art. 373 k.p.c. w

związku z art. 370 k.p.c. oraz art. 1302 § 1 k.p.c. odrzucił wniesione w niniejszej

sprawie apelacje, poza apelacją A. P., którą skierował do rozpoznania.

W zażaleniu C.P. spółka z o.o. zaskarżyła postanowienie Sądu Apelacyjnego w

części dotyczącej odrzucenia apelacji złożonej przez tę Spółkę, zarzucając

zaskarżonemu orzeczeniu naruszenie art. 36 w związku z art. 4 ust. 1 ustawy o

kosztach sądowych w sprawach cywilnych oraz art. 130 § 3 k.p.c., przez przyjęcie,

że składając apelację w swoim imieniu od wyroku Sądu Okręgowego powinna

uiścić opłatę po 30 zł. od każdego pracownika występującego w sprawie w

charakterze ubezpieczonego, a nie jedynie w kwocie 30 zł. od siebie, jako strony

postępowania - zainteresowanej. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego

postanowienia w zaskarżonej części i nadania biegu apelacji złożonej w imieniu

zainteresowanej w całości.

W uzasadnieniu zażalenia pełnomocniczka skarżącej podkreśliła, że na

rozprawie 3 grudnia 2009 r. wniosła o rozpatrzenie apelacji złożonej w imieniu

zainteresowanej Spółki w całości, nie podzielając poglądu Sądu, że apelacja ta nie

została prawidłowo opłacona i może być rozpatrywana jedynie w części dotyczącej

tylko jednego ubezpieczonego. Tylko z ostrożności procesowej pełnomocniczka, na

żądanie Sądu wskazała, A.P., jako tego, w którego sprawie apelacja może być

rozpatrywana. Następnie skarżąca stwierdziła, że w niniejszej sprawie C. P. sp. z

o.o. występuje jako zainteresowana. Jako stronie przysługuje jej więc prawo

wniesienia apelacji od wyroku Sądu Okręgowego. Art. 36 ustawy o kosztach

sądowych w sprawach cywilnych stanowi, że w sprawach z zakresu ubezpieczeń

społecznych i w sprawach odwołań rozpoznawanych przez sąd pracy i ubezpieczeń

społecznych pobiera się od apelacji odpłatę podstawową w kwocie 30 zł. Skoro

apelacja została złożona przez jedną osobę prawną - zainteresowaną Spółkę, to w

tej sprawie nie można stosować art. 4 ust. 1 zdanie drugie ustawy o kosztach

sądowych w sprawach cywilnych. Pełnomocniczka skarżącej przyznała, że przepis

ten ma zastosowanie do apelacji złożonej przez nią w imieniu ubezpieczonych

pracowników, bowiem była faktycznie zobowiązana do uiszczenia opłaty po 30 zł. w

imieniu każdego z nich ze względu na łączące ich współuczestnictwo formalne. W

tej sytuacji apelacja złożona w ich imieniu nie została opłacona i postanowienie

Sądu Apelacyjnego jest w tej części zasadne i z tego względu nie zostało

zaskarżone. Natomiast apelacja zainteresowanej powinna być rozpatrzona w

całości bez ograniczenia tylko do ubezpieczonego A. P. Na rozprawie 3 grudnia

2009 r. pełnomocniczka wyraźnie bowiem oświadczyła, że opłaciła apelację

uiszczając opłatę podstawową w kwocie 30 zł. w imieniu Spółki. Należało zatem

uznać, że apelacja zainteresowanej została opłacona prawidłowo. Na koniec

pełnomocniczka skarżącej wskazała, że od zażalenia została uiszczona opłata

sądowa w wysokości 30 zł. na podstawie art. 36 ustawy o kosztach sądowych w

sprawach cywilnych, ponieważ skarżąca złożyła je jedynie w imieniu Spółki.

Postanowieniem z 13 stycznia 2011 r. Sąd Najwyższy zwrócił sprawę Sądowi

Apelacyjnemu w celu wezwania pełnomocnika Spółki do wskazania, w odniesieniu

do którego z ubezpieczonych zażalenie Spółki zostało opłacone. W wykonaniu tego

postanowienia pełnomocniczka żalącej się Spółki wyjaśniła, że przedmiotowe

zażalenie zostało opłacone w odniesieniu do ubezpieczonego W. S.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy o kosztach sądowych, pismo wnoszone przez

kilka osób podlega jednej opłacie. Jeżeli jednak przedmiotem sprawy są roszczenia

lub zobowiązania jednego rodzaju i oparte na jednakowej podstawie faktycznej i

prawnej (współuczestnictwo formalne), każdy współuczestnik uiszcza opłatę

oddzielnie, stosownie do swojego roszczenia lub zobowiązania. Z brzmienia tego

przepisu wynika, że w przypadku wniesienia pisma przez kilka osób zasadą jest, że

podlega ono jednej opłacie. Wyjątek od tej zasady dotyczy sytuacji, gdy są one

współuczestnikami formalnymi (art. 72 § 1 pkt 2 k.p.c.). Wynika stąd, że zasada

uiszczenia jednej opłaty od pisma wnoszonego przez kilka osób dotyczy wszelkiego

rodzaju współuczestnictwa procesowego, poza współuczestnictwem formalnym.

Odnosi się więc do współuczestnictwa materialnego, jednolitego, koniecznego i

nienazwanego (konkurencyjnego). W myśl art. 47711 § 1 k.p.c., stroną w

postępowaniu odrębnym w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych jest: 1)

ubezpieczony, 2) inna osoba, której praw i obowiązków dotyczy zaskarżona

decyzja, 3) organ rentowy oraz 4) zainteresowany. Ubezpieczonym jest osoba

ubiegająca się o świadczenie z ubezpieczeń społecznych lub z ubezpieczenia

rodzinnego albo o emeryturę lub rentę; ubiegająca się o ustalenie istnienia bądź

nieistnienia obowiązku ubezpieczenia, jego zakresu lub wymiaru składki z tego

tytułu, ubiegająca się o świadczenia w sprawach należących do właściwości

Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz ubiegająca się o odszkodowanie

przysługujące w razie wypadku i choroby pozostającej w związku ze służbą wojskową albo służbą w Policji lub w Służbie Więziennej (art. 476 § 5 pkt 2 k.p.c.). Inna niż

ubezpieczony osoba, której praw lub obowiązków dotyczy zaskarżona decyzja, jest

– jak ubezpieczony – adresatem decyzji organu rentowego, a decyzja ta wywołuje

w stosunku do niej bezpośrednie skutki prawne. Z kolei zainteresowanym jest ten,

czyje prawa lub obowiązki zależą od rozstrzygnięcia sprawy (szerzej zob.

uzasadnienie wyroku SN z 2 października 2008 r., I UK 79/08, OSNP 2010 nr 7-8,

poz. 99 i tam powołane orzecznictwo). Wobec tego w rozpoznawanej sprawie

status ubezpieczonych przysługuje pracownikom zgłoszonym do ubezpieczenia

przez Spółkę, czego organ rentowy występujący w sprawie odmówił im decyzjami z

23 czerwca 2008 r. Natomiast Spółce, skoro decyzja dotyczy obowiązku

ubezpieczenia jej pracowników, występujących z tego względu w sprawie jako

ubezpieczeni, przysługuje status zainteresowanej w sprawie w rozumieniu art.

47711 k.p.c. (wyroki SN z: 28 października 2004 r., II UK 66/04, OSNP 2005 nr 10,

poz. 149; 2 października 2008 r., I UK 79/08, cyt. wyżej; Sądu Apelacyjnego w

Warszawie z 11 maja 2004 r., III AUa 934/03, OSA 2005 nr 4, poz. 11).

W niniejszej sprawie Sąd pierwszej instancji – Sąd Okręgowy połączył do

wspólnego rozpoznania na podstawie art. 219 k.p.c. oddzielne sprawy dotyczące

odmowy objęcia przez organ rentowy pracowników Spółki wymienionych w

decyzjach tego organu z 23 czerwca 2008 r. ubezpieczeniami społecznymi w

Polsce. Przedmiotem postępowania jest więc obowiązek podlegania wymienionych

pracowników ubezpieczeniom społecznym w Polsce. Przedmiot sporu stanowią

zatem zobowiązania oparte na jednakowej podstawie faktycznej i prawnej, co

sprawia, że jak zgodnie twierdzą Sąd Apelacyjny i skarżąca, pracownicy ci stali się

w postępowaniu przed Sądami pierwszej i drugiej instancji współuczestnikami

formalnymi (art. 72 § 1 pkt 2 k.p.c.). Z tego względu pełnomocniczka skarżącej nie

kwestionuje, że od apelacji, które wniosła od wyroku Sądu pierwszej instancji w

piśmie z 23 lipca 2009 r. zatytułowanym „apelacja" (powoływanym dalej, jako

„pismo z 23 lipca 2009 r..”) w imieniu wszystkich ubezpieczonych, należało uiścić,

zgodnie z art. 36 w związku z art. 4 ust. 1 zdanie drugie ustawy o kosztach, osobne

opłaty podstawowe po 30 zł. od każdej. Jednocześnie jednak kwestionuje ona

twierdzenie Sądu Apelacyjnego, że osobne opłaty powinny być uiszczone także od

apelacji wniesionych przez Spółkę. Jej zdaniem, skoro apelacje te wniosła jedna

osoba prawna (Spółka), to w świetle art. 4 zdanie drugie ustawy o kosztach

powinny być one traktowane jako jedno pismo, ponieważ, jak należy wnosić z jej

wywodu,

przepis

ten

odnosi

się

do

pisma

wnoszonego

przez

kilku

współuczestników. Pogląd te jest nietrafny. Zarządzenie sądu „o połączeniu spraw"

ma charakter techniczny (sprawy otrzymają jedną sygnaturę wcześniejszych akt) i

nie prowadzi do skumulowania roszczeń w rozumieniu art. 191 czy do

współuczestnictwa, jak również nie wpływa na właściwość sądu (postanowienie SN

z dnia 6 grudnia 1973 r., I PZ 71/73, LEX nr 7351). W takiej sytuacji mamy do

czynienia z jedną sprawą wyłącznie w znaczeniu formalnym (technicznym). Także

przy współuczestnictwie formalnym, które wystąpiło w rozważanym przypadku

zastosowania art. 219 k.p.c., występuje tyle różnych przedmiotów sporu

(zaskarżenia), ilu jest współuczestników formalnych, bowiem każdy z nich mógłby

występować w procesie samodzielnie, tok postępowania w stosunku do każdego z

nich jest niezależny (można wydać wyrok częściowy lub rozłączyć sprawy do

oddzielnego rozpoznania), wreszcie różne mogą być rozstrzygnięcia w stosunku do

każdego ze współuczestników (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 15

kwietnia 1997 r., I CKN 154/97, LEX nr 153214 oraz z dnia 26 maja 1998 r., III CZ

69/98, Wokanda 1998 nr 9, poz. 7). Wobec tego, pomimo że Spółka jest jednym

podmiotem prawa w sensie przysługującej jej osobowości prawnej, to jednak w

sensie procesowym stanowi ona odrębny podmiot postępowania cywilnego w

każdej z połączonych

spraw. W rezultacie, ze względu na jednorodzajowość

zobowiązań będących przedmiotem sporu oraz jednakowość podstawy faktycznej i

prawnej połączonych spraw, jej udział w procesie, w zakresie w jakim apelowała w

poszczególnych połączonych sprawach we własnym imieniu, opiera się na

zasadzie współuczestnictwa formalnego. Z tych względów trafnie Sąd Apelacyjny

odrzucił apelacje złożone w piśmie z 23 lipca 2009 r. w imieniu pracowników

wymienionych w sentencji postanowienia oraz odpowiadające im apelacje złożone

w imieniu Spółki.

Odmiennie przedstawia się natomiast apelacja Spółki związana z apelacją A. P.,

opłaconą zgodnie z zaskarżonym postanowieniem, stosownie do oświadczenia

pełnomocniczki skarżącej, opłatą podstawową w wysokości 30 zł.

Jak wcześniej wskazano Spółka, jako pracodawca, jest zainteresowanym w

rozumieniu art. 47711 § 2 k.p.c. w niniejszej sprawie o wyłączenie z pracowniczego

ubezpieczenia społecznego. Jej rzeczywista rola w procesie (jako zainteresowanej)

sprowadza się, w zasadzie, do popierania sporu po jednej ze stron procesu ze

względu na interes prawny w tym, aby rozstrzygnięcie sprawy nastąpiło na jej

korzyść, co zbliża jej pozycję procesową do roli interwenienta ubocznego (art. 76

k.p.c.). Nie ulega też wątpliwości, że osoba zainteresowana w sprawie o objęcie

ubezpieczeniem społecznym jest współuczestnikiem procesowym. Jednocześnie

nie jest współuczestnikiem formalnym z ubezpieczonym (lub organem rentowym),

bowiem z oczywistych względów przedmiotem takiego procesu nie są roszczenia

lub zobowiązania tych podmiotów oparte na jednakowej podstawie faktycznej i

prawnej. W sprawie o objęcie ubezpieczeniem społecznym pracodawca nie jest

również

współuczestnikiem

materialnym

z

ubezpieczonym

(pracownikiem),

ponieważ występuje w procesie z pozycji płatnika składek, zaś pracownik z pozycji

ubezpieczonego. W tej sytuacji, skoro pracodawca, jako zainteresowany w procesie

o objęcie pracownika ubezpieczeniem społecznym, jest współuczestnikiem,

ponieważ występuje obok niego w procesie, a nie można uznać go za

współuczestnika formalnego lub materialnego, to w rozważanej sytuacji zachodzi

jeden z przypadków współuczestnictwa nienazwanego, które charakteryzuje się

tym, że nie wszystkie podmioty występujące po jednej stronie postępowania są

jednakowo uprawnione albo zobowiązane. Dlatego należy przyjąć, że pozwaną z

ubezpieczonym A. P. łączyło współuczestnictwo nienazwane, które jak wyżej

ustalono nie zostało objęte wyjątkiem od zasady uiszczania jednej opłaty od pisma

wnoszonego przez kilka osób. Do przyjęcia wniosku, że pozwana wnosząc apelacje

w imieniu swoim i wymienionego wyżej ubezpieczonego była zobowiązana do

wniesienia jednej opłaty wystarczy zresztą, w świetle art. 4 ust. 1 ustawy o

kosztach, stwierdzenie, że podmioty te były współuczestnikami procesowymi i

jednocześnie współuczestnictwo to nie miało charakteru formalnego. Należy więc

uznać, że pismo wnoszone przez pracodawcę, występującego jako zainteresowany

w procesie o objęcie pracownika ubezpieczeniem społecznym i przez tego

pracownika (ubezpieczonego) podlega jednej opłacie (art. 4 ust. 1 ustawy o

kosztach sądowych).

Powyższe stanowisko znajduje oparcie w poglądach doktryny prawa zarówno w

kwestii

pozycji

procesowej

zainteresowanego

(por.

M. Cholewa-Klimek,

Postępowanie sądowe w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych, Warszawa

2010, s. 141-142, a także uzasadnienie postanowienia SN z dnia 20 października

2009 r., III UZ 9/09, LEX nr 560878), jak i ponoszenia opłat przez współuczestników

niezwiązanych współuczestnictwem formalnym (A. Zieliński, Koszty sądowe w

sprawach cywilnych. Komentarz, 2010 r., wydanie 7, komentarz do art. 4, teza 1 i 2;

K. Gonera, Komentarz do ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych.

Katarzyna Gonera Warszawa 2007, komentarz do art. 4, teza 1).

Przedstawione uwagi prowadzą do wniosku, że apelacja Spółki w sprawie o

ustalenie obowiązku ubezpieczenia społecznego ubezpieczonego A. P. została

należycie opłacona. Jej odrzucenie było więc bezpodstawne.

Na koniec należy wskazać, że rozpoznawane zażalenie (jako dokument w

sensie technicznym) zostało złożone od postanowienia Sądu Apelacyjnego w

części, w jakiej orzeczenie to odrzuciło apelacje Spółki złożone w jej imieniu w

sprawach o ustalenie obowiązku ubezpieczenia społecznego ubezpieczonych

wymienionych w jego sentencji oraz apelacje wymienionych w nim ubezpieczonych,

tj.: /.../. Pismo to zostało opłacone opłatą podstawową w wysokości 30 zł., co

oznacza, że zażalenie (w sensie funkcjonalnym, jako środek zaskarżenia) opłacone

zostało tylko w jednej ze wskazanych wcześniej spraw połączonych do wspólnego

rozpoznania przez Sąd Okręgowy, podczas, gdy w każdej z nich należało od

zażalenia uiścić osobną opłatę (art. 36 w związku z art. 4 ust. 1 ustawy o kosztach).

Z tego względu Sąd Najwyższy we wskazanym wcześniej postanowieniu z 13

stycznia 2011 r. zwrócił sprawę Sądowi Apelacyjnemu w celu wezwania

pełnomocnika Spółki do wskazania, w odniesieniu do którego z ubezpieczonych

zażalenie

Spółki

zostało

opłacone.

W

wykonaniu

tego

postanowienia

pełnomocniczka żalącej się Spółki wyjaśniła, że przedmiotowe zażalenie zostało

opłacone w odniesieniu do ubezpieczonego W. S.

Jak wyżej wskazano, bezpodstawnie Sąd Apelacyjny odrzucił tylko apelację

Spółki

w

sprawie

o

ustalenie

obowiązku

ubezpieczenia

społecznego

ubezpieczonego A. P. Natomiast odrzucenie apelacji w sprawach pozostałych

ubezpieczonych, w tym apelacji w sprawie W. S., było uzasadnione. Dlatego Sąd

Najwyższy oddalił, na podstawie art. 39814 w związku z art. 3941 § 3 k.p.c.,

prawidłowo opłacone zażalenie skarżącej w zakresie dotyczącym odrzucenia jej

apelacji w sprawie W. S., mając na uwadze, że apelacja ta została zasadnie

odrzucona. Pozostałe zażalenia zostały, na podstawie art. 373 k.p.c. w związku z

art. 39821 i 3941 § 3 k.p.c., odrzucone ze względu na ich nieopłacenie.