III UK 6/13 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt III UK 6/13

POSTANOWIENIE

Dnia 9 lipca 2013 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Bogusław Cudowski

w sprawie z odwołania R. D.

od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych

o emeryturę,

na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw

Publicznych w dniu 9 lipca 2013 r.,

na skutek skargi kasacyjnej odwołującego się od wyroku Sądu Apelacyjnego w […]

z dnia 11 października 2012 r.,

odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

UZASADNIENIE

Wnioskodawca wniósł skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego z 11

października 2012 r. Zarzucono naruszenie art. 382 k.p.c. w związku z art. 391 § 1

k.p.c., art. 382 k.p.c. w związku z art. 233 i art. 232 k.p.c., art. 184 w związku z art.

32 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z FUS w związku z § 2

rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku

emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w

szczególnym charakterze.

Wniesiono o przyjęcie skargi do rozpoznania, „gdyż w przedmiotowej

sprawie występuje zagadnienie prawne budzące poważne wątpliwości, a to, czy

dodatkowe czynności podejmowane w okresie zimowym związane z pracą w

szczególnym charakterze na stanowisku kierowcy ciągnika w Spółdzielni Kółek

Rolniczych - wyklucza przyjęcie tych okresów zatrudnienia jako pracy wykonywanej

w szczególnym charakterze, które uprawniają do uzyskania wcześniejszej

emerytury - zgodnie z art. 184 w związku z art. 32 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r.

o emeryturach i rentach z FUS w związku z § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z

dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w

szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze”.

W uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania podniesiono, że

przyjęcie przez Sąd, że czynności dodatkowe (bieżące i okresowe remonty

ciągników i maszyn rolniczych) wykluczają pracę w szczególnych warunkach, nie

jest uzasadnione, zwłaszcza w niewielkim zakresie. Wnioskodawca nie zajmował

stanowiska mechanika u pracodawcy. Wskazano na odmienne stanowisko Sądu

Apelacyjnego w Warszawie z wyroku z 9 stycznia 2007 r., III AUa 1005/06, w

którym Sąd ustalił, że pracy kierowcy ciągnika polegającej na transporcie i

naprawach sprzętu w okresie zimowym nie można zaliczać do tzw. pracy dzielonej.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Sąd Najwyższy w ramach przedsądu bada tylko wskazane w skardze

okoliczności uzasadniające przyjęcie jej do rozpoznania, a nie podstawy kasacyjne

i ich uzasadnienie (postanowienie SN z 16 maja 2008 r., I UK 16/08, LexPolonica nr

3058328).

Istotne zagadnienie prawne występuje, gdy wskazywana kwestia prawna ma

niemałe znaczenie dla systemu i rozwoju prawa. Chodzi więc nie tylko o określoną

staranność i wysiłek w jego zredagowaniu ale przede wszystkim o jurydyczne

przedstawienie analizy stanu prawnego, orzecznictwa i wynikającego z tego

problemu prawnego o takiej wadze, który może być uznany za istotne zagadnienie

prawne (postanowienie SN z 15 listopada 2007 r., II PK 159/07, LEX nr 863976).

W wyroku z 4 czerwca 2008 r., II UK 306/07, LEX nr 494129, stwierdzono,

że z przywileju przejścia na emeryturę w niższym wieku emerytalnym,

przysługującego pracownikom zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w

szczególnym charakterze, mogą korzystać wyłącznie pracownicy, którzy byli

rzeczywiście zatrudnieni stale i w pełnym wymiarze czasu pracy w szkodliwych

warunkach pracy. Nie jest bowiem dopuszczalne uwzględnianie do okresów pracy

w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wykonywanej stale i w

pełnym wymiarze czasu pracy, wymaganych do nabycia prawa do emerytury w

niższym wieku emerytalnym, innych równocześnie wykonywanych prac w ramach

dobowej miary czasu pracy, które nie oddziaływały szkodliwie na organizm

pracownika, przez co tak zatrudniony nie spełniał koniecznego warunku dla

uzyskania wcześniejszych uprawnień emerytalnych, jakim było stałe wykonywanie

pracy szkodliwej w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na zajmowanym

stanowisku pracy. (Podobnie wyrok Sądu Najwyższego z 14 września 2007 r.,

III UK 27/07, OSNP 2008 nr 21-22, poz. 325 i wyrok Sądu Apelacyjnego w

Katowicach z 9 listopada 2006 r., III AUa 174/06, LEX nr 310485).

Dla oceny, czy pracownik pracował w szczególnych warunkach, nie ma

istotnego znaczenia nazwa zajmowanego przez niego stanowiska, tylko rodzaj

powierzonej mu pracy. Praca w szczególnych warunkach to praca wykonywana

stale (codziennie) i w pełnym wymiarze czasu pracy (przez 8 godzin dziennie, jeżeli

pracownika obowiązuje taki wymiar czasu pracy) w warunkach pozwalających na

uznanie jej za jeden z rodzajów pracy wymienionych w wykazie stanowiącym

załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. (wyroki Sądu

Najwyższego z dnia 14 września 2007 r., III UK 27/07, OSNP 2008 nr 21-22, poz.

325; z dnia 19 września 2007 r., III UK 38/07, OSNP 2008 nr 21-22, poz. 329; z

dnia 6 grudnia 2007 r., III UK 66/07, LEX nr 483283; z dnia 22 stycznia 2008 r.,

I UK 210/07, OSNP 2009 nr 5-6, poz. 75 i z dnia 24 marca 2009 r., I PK 194/08,

LEX nr 528152).

Problemem teoretycznym, bo nie podniesionym tak w uzasadnieniu

zaskarżonego wyroku, jak i w skardze, jest możliwość uznania za prace w

szczególnych warunkach jedynie prace wykonywaną w miesiącach kwiecieńlistopad. W tym przypadku nie było sporu, że wówczas wnioskodawca wykonywał

„prace

kierowców

ciągników,

kombajnów

lub

pojazdów

gąsienicowych”.

Wnioskodawca prace dodatkowe wykonywał bowiem w okresie zimowym

(grudzień-marzec). Zob. wyrok Sądu Najwyższego z 14 września 2007 r., III UK

27/07, OSNP 2008/21-22/325, w którym stwierdzono, że w przypadku, gdy praca w

szczególnych warunkach jest wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy

obowiązującym na danym stanowisku tylko w niektórych miesiącach roku, do

okresów pracy w szczególnych warunkach uzasadniających prawo do emerytury w

niższym wieku, wlicza się tylko te miesiące.

Nawet uwzględnienie powyższego stanowiska, nie prowadziłoby do

udowodnienia przez wnioskodawcę wymaganego okresu pracy w szczególnych

warunkach. Z tego względu należy tym bardziej uznać, że zaskarżony wyrok

odpowiada prawu.

Z tych względów, orzeczono jak w sentencji.