III UK 236/04 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt III UK 236/04

POSTANOWIENIE

Dnia 18 lutego 2005 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Andrzej Wasilewski

w sprawie z wniosku M.K.

przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych - Oddziałowi w R.

o prawo do wcześniejszej emerytury z tytułu opieki nad dzieckiem,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń

Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 18 lutego 2005 r.,

kasacji wnioskodawczyni od wyroku Sądu Apelacyjnego w R.

z dnia 29 września 2004 r., sygn. akt III AUa …/04,

odmawia przyjęcia kasacji do rozpoznania.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny w R. wyrokiem z dnia 29 września 2004 r. (III AUa …/04)

oddalił apelację wnioskodawczyni – M.K. od wyroku Sądu Okręgowego w T. z dnia

30 kwietnia 2004 r. (III U …/03) oddalającego jej odwołanie od decyzji Zakładu

Ubezpieczeń Społecznych – Oddział w R. z dnia 26 września 2002 r. uchylającej

wcześniejszą decyzję z dnia 18 maja 2001 r. przyznającą wnioskodawczyni prawo

do wcześniejszej emerytury z tytułu opieki nad dzieckiem wymagającym stałej

opieki.

W kasacji od powyższego wyroku Sądu Apelacyjnego w R. z dnia 29

września 2004 r. pełnomocnik wnioskodawczyni zarzucił naruszenie: po pierwsze –

art. 114 ust. 1 i art. 124 ustawy z dnia 17 grudnia o emeryturach i rentach z

Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. Nr 162, poz. 1118 ze zm.); po drugie

– art. 145 § 1 pkt 5, art. 149 § 1, art. 151 § 1 pkt 2, art. 9 i art. 10 k.p.a., a w

konsekwencji także art. 379 pkt 5 k.p.c.; po trzecie art. 233 § 1 k.p.c. Równocześnie

pełnomocnik skarżącej jako okoliczność uzasadniającą przyjęcie kasacji do

rozpoznania wskazał: po pierwsze – wydanie zaskarżonego wyroku z naruszeniem

art. 379 pkt 5 k.p.c. w związku z – art. 145 § 1 pkt 5, art. 149 § 1, art. 151 § 1 pkt 2,

art. 9 i art. 10 k.p.a. oraz art. 124 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu

Ubezpieczeń; po drugie – potrzebę rozstrzygnięcia, „czy istniejąca w sprawie,

jeszcze przed wydaniem decyzji pierwszoinstancyjnej przez ZUS, dokumentacja

medyczna w postaci ‘Karty Historii Choroby’ nie wymagana do przedłożenia przez

skarżącego, na której oparto zaświadczenie lekarskie dołączone do wniosku

emerytalnego jest, jak obecnie utrzymuje organ rentowy ‘ujawnioną obecnie

dokumentacją’, czy tez dokumentacją już istniejącą w chwili ustalania przez ZUS

prawa do emerytury w świetle w/w uchwały SN z dnia 5.06.2003 r., sygn. akt III

UZP 5/03”; po trzecie – potrzebę „wykładni przepisów prawnych ze względu na

ujawniające się rozbieżności w orzecznictwie sądów powszechnych (...)” –

wskazując w tym kontekście z jednej strony na dwa orzeczenia Sądu Okręgowego

w Tarnobrzegu i uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 5 czerwca 2003 r. (III UZP

5/03) oraz z drugiej strony na zaskarżony niniejszą kasacją wyrok Sądu

Apelacyjnego w R. W konsekwencji, w kasacji sformułowany został wniosek o

zmianę zaskarżonego wyroku i orzeczenie co do istoty sprawy lub o jego uchylenie

i przekazanie sprawy Sądowi Apelacyjnemu do ponownego rozpoznania.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Kasacja powinna czynić zadość szczególnym wymaganiom formalnym

określonym w art. 3933 KPC, w tym – poza przytoczeniem podstaw kasacyjnych i

ich uzasadnienia – powinna ona zawierać także „przedstawienie okoliczności

uzasadniających jej rozpoznanie” (art. 3933 § 1 pkt. 3 KPC), które stanowią odrębny

element formalny kasacji jako pisma procesowego. Oznacza to w szczególności, że

w kasacji należy wykazać (sic!), iż w sprawie, której ona dotyczy, bądź „występuje

istotne zagadnienie prawne” (art. 393 § 1 pkt 1 KPC – a contrario), bądź „istnieje

potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub

wywołujących rozbieżności w orzecznictwie” (art. 393 § 1 pkt. 2 KPC – a contrario),

bądź też „zaskarżone orzeczenie oczywiście narusza prawo” albo „zachodzi

nieważność postępowania” (art. 393 § 2 KPC). Wnoszący kasację nie może przy

tym ograniczyć się do powtórzenia w jej treści jednego lub kilku ustawowych

sformułowań, do którego lub których pragnie nawiązać, jako do „okoliczności

uzasadniającej rozpoznanie kasacji”, lecz obowiązany jest do profesjonalnego

prawniczego

uzasadnienia

wskazanej

lub

wskazanych

„okoliczności

uzasadniających rozpoznanie kasacji” i to w kontekście okoliczności faktycznych i

prawnych tej sprawy, której kasacja ta dotyczy. Nie spełnienie tego wymagania

kasacji stanowi tzw. brak istotny kasacji, bowiem kasacja taka nie czyni zadość

wymaganiu formalnemu określonemu w art. 3933 § 1 pkt 3 KPC, a to w

konsekwencji skutkować musi jej odmową jej przyjęcia do rozpoznania. Wymaganiu

temu w żadnym razie nie czyni zadość sformułowanie w petitum kasacji – jak to

ma miejsce w niniejszej sprawie – jedynie szeregu pytań, jakie na gruncie

obowiązujących przepisów ustawowych – w opinii skarżącego – wymagałyby

odpowiedzi. Tym bardziej jeśli zważyć, że podniesione w kasacji wątpliwości

dotyczące zarówno interpretacji, jak i stosowania przepisów ustawy o emeryturach i

rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, w szczególności zaś art. 114 ust. 1

tej ustawy w związku z § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15 maja 1989 r.

w sprawie uprawnień do wcześniejszej emerytury pracowników opiekujących się

dziećmi wymagającymi stałej opieki (Dz. U. Nr 28, poz. 149 ze zm.) oraz

przepisami art. 149 § 1 i § 2 i art. 151 k.p.a. zostały już wyjaśnione na gruncie

judykatury Sądu Najwyższego (por. w szczególności uchwałę Sądu Najwyższego z

dnia 26 listopada 2002 r., III UZP 9/02 – OSNPiUS z 2003 r. nr 12 poz. 296 i

uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 5 czerwca 2003 r., III UZP 5/03 – OSNAiUS z

2003 r. nr 18 poz. 442; oraz przykładowo wyroki Sądu Najwyższego w sprawie o

sygn. III UK 6/04 z dnia 7 maja 2004 r., w sprawie o sygn. III UK 31/04 z dnia 25

maja 2004 r. oraz w sprawie o sygn. III UK 81/04 z dnia 7 października 2004 r. –

dotychczas niepublikowane).

Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd Najwyższy na podstawie art. 3937 § 1 KPC

w związku z art. 393 § 1 pkt 3 KPC orzekł jak w sentencji.

Teza:

Nie czyni zadość wymaganiu ‘przedstawienia okoliczności uzasadniających

przyjęcie kasacji do rozpoznania’ (art. 3933 § 1 pkt 3 KPC) sformułowanie w petitum

kasacji jedynie szeregu pytań, jakie – w opinii skarżącego – wymagałoby

odpowiedzi w związku z podejmowanym przez sąd rozstrzygnięciem w sprawie.