III SK 27/09 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt III SK 27/09

POSTANOWIENIE

Dnia 23 września 2009 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Andrzej Wróbel

w sprawie z powództwa Wodociągów O. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością

w O.

przeciwko Prezesowi Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów

o ochronę konkurencji,

na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw

Publicznych w dniu 23 września 2009 r.,

na skutek skargi kasacyjnej strony powodowej od wyroku Sądu Apelacyjnego

z dnia 8 grudnia 2008 r.,

odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 8 grudnia 2008 r., Sąd Apelacyjny oddalił apelację

Wodociągów O. Sp. z o.o. w O. (dalej jako powód) od wyroku Sądu Okręgowego z

dnia 31 marca 2008 r. Powód zaskarżył powyższy wyrok skargą kasacyjną w

całości, zarzucając naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art.

49 § 1 k.c., niewłaściwe zastosowanie art. 36 oraz 348 k.c., błędną wykładnię art. 5

ust. 2 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i

zbiorowym odprowadzaniu ścieków oraz niewłaściwe zastosowanie art. 8 ust. 2 pkt

6 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (tekst

jednolity Dz.U. z 2005 r., Nr 244, poz. 2080 z późn. zm.). oraz art. 1 i art. 9 ust. 2

pkt 6 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz.U.

z 2007 r., Nr 50, poz. 331, z późn zm.).

Wnosząc o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania pełnomocnik powoda

podnosi, że „w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne dodatkowo

niejednolicie oceniane w orzecznictwie, sprowadzające się do rozstrzygnięcia, czy

posiadanie przyłączy (w szczególności wodociągowych i kanalizacyjnych),

uznanych za urządzenia w rozumieniu art. 49 § 1 k.c. z chwilą włączenia ich do

sieci przedsiębiorstwa, automatycznie przechodzi na to przedsiębiorstwo i to

niezależnie od woli właściciela przyłącza i samego przedsiębiorstwa. A zatem czy

sam fakt fizycznego wejścia urządzeń w skład przedsiębiorstwa (zgodnie z hipotezą

art. 49 § 1 k.c.) uznać można za samoistną podstawę przeniesienia posiadania w

rozumieniu przepisów Kodeksu cywilnego, w szczególności art. 348 k.c. Dodatkowo

wątpliwości budzi fakt, czy zaakceptowanie powyższego poglądu w odniesieniu do

przyłączy wodociągowych i kanalizacyjnych, jest zgodne z zasadą wyrażoną w art.

5 ust. 2 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzeniu

ścieków, zgodnie z którą to odbiorca usług (w domniemaniu będący posiadaczem

przyłączy) odpowiada za zapewnienie niezawodnego działania posiadanych

instalacji i przyłączy wodociągowych lub instalacji i przyłączy kanalizacyjnych z

urządzeniem pomiarowym włącznie, chyba ze umowa o zaopatrzenie w wodę lub

odprowadzenie ścieków nie stanowi inaczej.”

W dalszej części wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania,

pełnomocnik powoda podnosi, że „kwestią sporną w sprawie jest również

rozstrzygnięcie problemu, czy zgodna z prawem i interesem publicznym jest

decyzja Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów utrzymana w mocy

przez Sądy obu instancji, chroniąca indywidualny interes grupy odbiorców,

jednocześnie jednak, przez pryzmat obowiązujących przedsiębiorcę prawnych

zasad kształtowania cen i opłat za świadczone usługi, prowadząca pośrednio, w

razie zastosowania się doń przez przedsiębiorcę, do rzeczywistego naruszenia

interesów ogółu konsumentów, obsługiwanych przez tego przedsiębiorcę”.

Ponadto, pełnomocnik powoda wskazuje, że „kwestia podziału obowiązków

w zakresie utrzymania przyłączy wodociągowych i kanalizacyjnych, między

przedsiębiorstwo

wodociągowo-kanalizacyjne

a

odbiorców

usług

[...]

jest

niejednolicie oceniana w orzecznictwie, o czym świadczy jaskrawa sprzeczność

między tezami zaskarżonego wyroku [...] a tezami uchwały Sądu Najwyższego z

dnia 13 września 2007 r. (sygn. akt III CZP 79/07). Oba Sądy w odmienny sposób

oceniły, kto jest posiadaczem przyłączy wodociągowych i kanalizacyjnych i tym

samym kto jest zobowiązany do ich utrzymania we właściwym stanie technicznym”.

Prezes Urzędu wniósł o wydanie postanowienia o odmowie przyjęcia skargi

kasacyjnej do rozpoznania, ewentualnie o jej oddalenie.

Sąd Najwyższy zważył co następuje:

1. Skarga kasacyjna powoda nie kwalifikowała się do przyjęcia celem

merytorycznego rozpoznania.

2. Skarga

kasacyjna

jest

nadzwyczajnym

środkiem

zaskarżenia.

Ten

nadzwyczajny charakter wynika między innymi z tego, że warunkiem

rozpoznania skargi kasacyjnej jest uprzednie jej przyjęcie przez Sąd

Najwyższy do rozpoznania (postanowienie SN z dnia 29 września 2005 r., III

CSK 22/05, niepubl.). Dlatego na mocy art. 398 4 § 1 pkt 3 k.p.c. skarga

kasacyjna musi obligatoryjnie zawierać wniosek o przyjęcie do rozpoznania i

jego uzasadnienie. Istotą wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do

rozpoznania i jego uzasadnienia (art. 3984 § 1 pkt 3 k.p.c.) jest zaś

wykazanie okoliczności, które podlegają badaniu w tzw. przedsądzie. Są

nimi: występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego, potrzeba

wykładni przepisów budzących poważne wątpliwości i rozbieżności w

orzecznictwie, nieważność postępowania oraz oczywista zasadność skargi

(postanowienie SN z dnia 9 listopada 2005 r., sygn. akt V CSK 70/05,

niepubl.). Na posiedzeniu, którego przedmiotem jest przyjęcie lub odmowa

przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, Sąd Najwyższy bada bowiem

jedynie występowanie przesłanek określonych w art. 3989 § 1 k.p.c.

(postanowienie SN z dnia 6 lipca 2007 r., sygn. akt I CSK 197/07, niepubl.).

3. Zagadnieniem prawnym jest problem prawny wiążący się z przepisem prawa

materialnego lub procesowego, którego wyjaśnienie ma znaczenie dla

rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy, a także dla rozstrzygnięcia innych

podobnych spraw. Wskazanie zagadnienia prawnego uzasadniającego

rozpoznanie kasacji powinno zatem nastąpić przez określenie przepisów

prawa, w związku z którymi zostało sformułowane i wskazaniu argumentów,

które prowadzą do rozbieżnych ocen. Dopiero bowiem wówczas Sąd

Najwyższy ma podstawę do oceny, czy przedstawione zagadnienie jest

rzeczywiście zagadnieniem „prawnym” oraz czy jest to zagadnienie „istotne”

na tyle, aby wymagało jego zaangażowania (postanowienia SN z dnia 10

maja 2001 r., II CZ 35/01, OSNC z 2002 r. nr 1, poz. 11, z dnia 13 sierpnia

2002 r., I PKN 649/01, OSNP z 2004 r. nr 9, poz. 158 oraz z dnia 14 lutego

2003 r., I PK 306/02, Wokanda z 2004 r. nr 7-8, poz. 51). Ponadto,

zagadnienie prawne musi dotyczyć przepisów, które zostały powołane w

podstawach skargi kasacyjnej, gdyż w przeciwnym razie brak jest związku

między zagadnieniem prawnym a koniecznością jego rozstrzygnięcia w

przedmiotowej sprawie (postanowienie SN z dnia 11 października 2007 r.,

sygn. akt III SK 24/07, niepubl.).

4. Niewątpliwie takim zagadnieniem nie jest przedstawiony we wniosku o

przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania problem „czy zgodna z prawem i

interesem publicznym jest decyzja Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i

Konsumentów utrzymana w mocy przez Sądy obu instancji, chroniąca

indywidualny interes grupy odbiorców, jednocześnie jednak, przez pryzmat

obowiązujących przedsiębiorcę prawnych zasad kształtowania cen i opłat za

świadczone usługi, prowadząca pośrednio, w razie zastosowania się doń

przez przedsiębiorcę, do rzeczywistego naruszenia interesów ogółu

konsumentów, obsługiwanych przez tego przedsiębiorcę”. Tak ogólnie

sformułowana kwestia, aczkolwiek interesująca, nie jest zagadnieniem

prawnym, ponieważ nie została powiązana z żadnym przepisem prawa

stanowiącym podstawę skargi kasacyjnej.

5. Sąd Najwyższy stwierdza również, że skarga nie zawiera odpowiedniej

argumentacji prawnej, która wskazywałaby na potrzebę rozstrzygnięcia

wątpliwości wynikających z zastosowania art. 49 § 1 k.c. w niniejszej sprawie

(oraz sprawach podobnych). W skardze ograniczono się bowiem tylko do

postawienia problemu, bez choćby wyjaśnienia na czym polega wskazana w

uzasadnieniu „niejednolitość orzecznictwa”, o przedstawieniu stosownego

wywodu nie wspominając.

6. Wreszcie, nie wskazuje na istnienie potrzeby wykładni przepisów prawnych

budzących

poważne

orzecznictwie

sądów

wątpliwości

lub

wywołujących

ogólnikowe

stwierdzenie,

że

rozbieżności

między

w

tezami

zaskarżonego wyroku a uchwałą Sądu Najwyższego z dnia 13 września

2007 r., sygn. akt III CZP 79/07 (OSNC z 2008 r., Nr 10, poz. 111) zachodzi

„jaskrawa sprzeczność”, bez rozwinięcia tego argumentu oraz wykazania, że

to ta właśnie uchwała, a nie uchwała Sądu Najwyższego z dnia 8 marca

2006 r., sygn. akt III CZP 105/05, OSP z 2007 r., Nr 7-8, poz. 84, do której w

uzasadnieniu odnosił się Sąd Apelacyjny, ma znaczenie dla rozstrzygnięcia

sprawy.

7. Mając powyższe na względzie, Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.