III SK 21/09 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt III SK 21/09

POSTANOWIENIE

Dnia 3 września 2009 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Andrzej Wróbel

w sprawie z powództwa PKP Cargo Spółki Akcyjnej z siedzibą w W.

przeciwko Prezesowi Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów

z udziałem S.- P. Spółki Akcyjnej w W.

o ochronę konkurencji,

na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw

Publicznych w dniu 3 września 2009 r.,

na skutek skargi kasacyjnej strony powodowej od wyroku Sądu Apelacyjnego

z dnia 20 listopada 2008 r.,

odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 20 listopada 2008 r., Sąd Apelacyjny oddalił apelację PKP

Cargo S.A. z siedzibą w W. (powódka) od wyroku Sądu Okręgowego – Sądu

Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 12 lipca 2007 r. w sprawie z odwołania

od decyzji Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Prezes Urzędu) z

dnia 31 grudnia 2008 r.

Powódka reprezentowana przez fachowego pełnomocnika zaskarżyła wyrok

Sądu Apelacyjnego w całości skargą kasacyjną, opierając skargę na podstawie

obejmującej naruszenie przepisów prawa materialnego to jest art. 101 związku z

art. 104 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów

(tekst jednolity Dz.U. z 2005 r., Nr 244, poz. 2080, dalej jako ustawa z 2000 r.)

poprzez jego błędne zastosowanie polegające na uwzględnieniu przy wymiarze

nałożonej na powoda kary okoliczności dotyczących poprzednika skarżącego w

zakresie prowadzonej przez niego działalności gospodarczej, należącego do grupy

kapitałowej powódki oraz art. 104 ustawy z 2000 r. poprzez jego błędne

zastosowanie wskutek przyjęcia, że praktyki Przedsiębiorstwa Państwowego

Polskie Koleje Państwowe stwierdzone w decyzji Prezesa Urzędu z dnia 1 kwietnia

1998 r. nr DDI-24/98 stanowią w rozumieniu art. 104 ustawy z 2000 r. wcześniejsze

naruszenie przepisów ustawy przez skarżącego, co uzasadniania zaostrzenie kary

nałożonej na powoda.

Wnosząc o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania powódka wskazała,

że w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne: „Czy przy nakładaniu kar

pieniężnych na przedsiębiorców na podstawie przepisów ustawy z dnia 16 lutego

2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz.U. 2007 Nr 50, poz. 331, ze zm.,

dalej jako ustawa z 2007 r.) należy uwzględniać okoliczności obciążające

antymonopolowo innych przedsiębiorców z ich grup kapitałowych, w szczególności

jeżeli działalność karanego przedsiębiorcy jest kontynuacją działalności innych

podmiotów z grupy kapitałowej?”.

Prezes Urzędu w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o wydanie

postanowienia o odmowie przyjęcia jej do rozpoznania, ponieważ sformułowane

przez powódkę zagadnienie prawne nie pozostaje w związku z rozstrzygnięciem

niniejszej sprawy, ponieważ dotyczy ono przepisów ustawy z 2007 r., podczas gdy

zgodnie z art. 131 ust. 1 tej ustawy do postępowań wszczętych i niezakończonych

stosuje się przepisy dotychczasowe, a zatem przepisy ustawy z 2000 r.

Zainteresowany w odpowiedzi na skargę kasacyjną także wniósł o wydanie

orzeczenia o odmowie przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania z uwagi na brak

przesłanki istnienie istotnego zagadnienia prawnego, ponieważ powódka nie

wykazała istotności sformułowanego zagadnienia dla rozwoju prawa, ani

precedensowego znaczenia dla rozstrzygnięcia innych spraw, a także ze względu

na to, że wskazane przez powódkę zagadnienie prawne nie występuje zdaniem

zainteresowanego w niniejszej sprawie.

Sąd Najwyższy zważył co następuje:

1. Skarga kasacyjna powódki nie kwalifikowała się do przyjęcia celem jej

merytorycznego rozpoznania.

2. Skarga

kasacyjna

jest

nadzwyczajnym

środkiem

zaskarżenia.

Ten

nadzwyczajny charakter wynika między innymi z tego, że warunkiem

rozpoznania skargi kasacyjnej jest uprzednie jej przyjęcie przez Sąd

Najwyższy do rozpoznania (postanowienie SN z dnia 29 września 2005 r., III

CSK 22/05, niepubl.). Dlatego na mocy art. 398 4 § 1 pkt 3 k.p.c. skarga

kasacyjna musi obligatoryjnie zawierać wniosek o przyjęcie do rozpoznania i

jego uzasadnienie. Istotą wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do

rozpoznania i jego uzasadnienia (art. 3984 § 1 pkt 3 k.p.c.) jest zaś

wykazanie okoliczności, które podlegają badaniu w tzw. przedsądzie. Są

nimi: występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego, potrzeba

wykładni przepisów budzących poważne wątpliwości i rozbieżności w

orzecznictwie, nieważność postępowania oraz oczywista zasadność skargi

(postanowienie SN z dnia 9 listopada 2005 r., sygn. akt V CSK 70/05,

niepubl.). Na posiedzeniu, którego przedmiotem jest przyjęcie lub odmowa

przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, Sąd Najwyższy bada bowiem

jedynie występowanie przesłanek określonych w art. 3989 § 1 k.p.c.

(postanowienie SN z dnia 6 lipca 2007 r., sygn. akt I CSK 197/07, niepubl.).

3. W niniejszej sprawie powódka uzasadniania wniosek o przyjęcie skargi

kasacyjnej do rozpoznania potrzebą rozstrzygnięcia przez Sąd Najwyższy

zagadnienia prawnego dotyczącego przepisów ustawy z 2007 r. Zagadnieniem

prawnym jest problem prawny wiążący się z przepisem prawa materialnego

lub procesowego, którego wyjaśnienie ma znaczenie dla rozstrzygnięcia

przedmiotowej sprawy, a także dla rozstrzygnięcia innych podobnych spraw.

Wskazanie zagadnienia prawnego uzasadniającego rozpoznanie kasacji

powinno zatem nastąpić przez określenie przepisów prawa, w związku z

którymi zostało sformułowane i wskazaniu argumentów, które prowadzą do

rozbieżnych ocen. Dopiero bowiem wówczas Sąd Najwyższy ma podstawę

do oceny, czy przedstawione zagadnienie jest rzeczywiście zagadnieniem

„prawnym” oraz czy jest to zagadnienie „istotne” na tyle, aby wymagało jego

zaangażowania (postanowienia SN z dnia 10 maja 2001 r., II CZ 35/01,

OSNC z 2002 r. nr 1, poz. 11, z dnia 13 sierpnia 2002 r., I PKN 649/01,

OSNP z 2004 r. nr 9, poz. 158 oraz z dnia 14 lutego 2003 r., I PK 306/02,

Wokanda z 2004 r. nr 7-8, poz. 51). Ponadto, zagadnienie prawne musi

dotyczyć

przepisów,

kasacyjnej,

gdyż

zagadnieniem

w

które

zostały powołane

przeciwnym

prawnym

a

razie

brak

koniecznością

w podstawach

skargi

jest

między

jego

związku

rozstrzygnięcia

w

przedmiotowej sprawie (postanowienie SN z dnia 11 października 2007 r.,

sygn. akt III SK 24/07, niepubl.).

4. Podstawy skargi kasacyjnej w niniejszej sprawie stanowią zarzuty dotyczące

naruszenia przepisów ustawy z 2000 r. Natomiast zagadnienie prawne

dotyczy przepisów ustawy z 2007 r., choć argumentacja powódki stanowiąca

rozwinięcie przedmiotowego zagadnienia odnosi się do przepisów ustawy z

2000 r. Można jedynie domniemywać, że formułując zagadnienie prawne

oparte na przepisie ustawy z 2007 r., powódka zmierzała do przekonania

Sądu Najwyższego co do tego, że rozstrzygnięcie przedmiotowego

zagadnienia ma znaczenie nie tylko dla rozpoznawania spraw toczących się

zgodnie z art. 131 ustawy z 2007 r. na podstawie przepisów ustawy z 2000 r.

Zabieg ten jest jednak niecelowy zarówno ze względu na treść art. 131

ustawy z 2007 r. jak i z uwagi na wysoki stopień zbieżności treści przepisów

obu ustaw, powodujący że zdecydowana większość rozstrzygnięć Sądów

wydanych i wydawanych na podstawie przepisów ustawy z 2000 r. może być

uwzględniana przy stosowaniu przepisów ustawy z 2007 r., zwłaszcza gdy

weźmie się pod uwagę tożsamość celów ustawy z 2007 r. w porównaniu z

celami dotychczas obowiązującej ustawy antymonopolowej.

5. Przedstawienie w niniejszej skardze kasacyjnej zagadnienia prawnego

opartego na przepisach ustawy z 2007 r. wywołuje jednak niekorzystny dla

powódki skutek w postaci – podniesionego przez Prezesa Urzędu – braku

związku przedmiotowego zagadnienia z podstawami skargi kasacyjnej.

Przepisy Kodeksu postępowania cywilnego oraz orzecznictwo Sądu

Najwyższego stawiają bowiem wysokie wymagania formalne skargom

kasacyjnym, co znajduje wyraz między innymi w odmowie przyjęcia do

rozpoznania skargi kasacyjnej, w której zagadnienie prawne przedstawione

przez pełnomocnika powódki dotyczyło przepisu art. 9 ust. 2 pkt 5 ustawy z

2000 r., którego to przepisu „w ustawie tej nie ma” (postanowienie SN z dnia

5 listopada 2008 r., sygn. akt III SK 20/08, niepubl.). Nadto Sąd Najwyższy

nie

jest

uprawniony

do

przeformułowania

zagadnienia

prawnego

przedstawionego we wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania i

wskazania właściwych przepisów, jakie powinny stanowić podstawę prawną

przedmiotowego zagadnienia.

6. Mając powyższe na względzie, Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.