III PK 102/05 · Sąd Najwyższy
Legislator summary
AI generatedwyroku Sądu Okręgowego – Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w S. z dnia 14 Sądu pierwszej instancji i przywrócono powodowi dotychczasowe warunki płacy.
Legislator headnote
AI generatedart. 42 § 1 k.p, art. 18 k.p, art. 2418 § 2 k.p, art. 231 k.p, art. 59 ust. 2 Konstytucji, art. 24113 § 2 k.p; III PK 102/05 · Sąd Najwyższy: z dnia 14 Sądu pierwszej instancji i przywrócono powodowi dotychczasowe warunki płacy.
Keywords
AI generatedCited Legislation
AI generatedCited Case Law
AI generatedFull text
Sygn. akt III PK 102/05
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 6 stycznia 2006 r.
Sąd Najwyższy w składzie :
SSN Kazimierz Jaśkowski (przewodniczący, sprawozdawca)
SSN Józef Iwulski
SSN Andrzej Wasilewski
w sprawie z powództwa T. S.
przeciwko T. Sp.z.o.o. w S.
o uznanie wypowiedzenia zmieniającego za bezskuteczne,
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń
Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 6 stycznia 2006 r.,
skargi kasacyjnej strony pozwanej od wyroku Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i
Ubezpieczeń Społecznych w S.
z dnia 14 czerwca 2005 r., sygn. akt IV Pa …/05,
1. uchyla zaskarżony wyrok i oddala apelację powoda od wyroku
Sądu Rejonowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w S.
z dnia 23 lutego 2005 r., IV P …/04;
2. zasądza od powoda na rzecz pozwanego 900 zł tytułem zwrotu
kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Pozwana Spółka z o.o. „T.” w S., w sprawie z powództwa T. S. o uznanie
wypowiedzenia zmieniającego za bezskuteczne,
wniosła skargę kasacyjną od
wyroku Sądu Okręgowego – Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w S. z dnia 14
czerwca 2005 r. Zaskarżonym wyrokiem zmieniono oddalający powództwo wyrok
Sądu pierwszej instancji i przywrócono powodowi dotychczasowe warunki płacy.
Stan faktyczny jest niesporny. Obowiązujący u pozwanej zakładowy układ
zbiorowy pracy, w następstwie złożonego przez nią wypowiedzenia, został
rozwiązany
z
dniem
listopada
2003
r.
Przed
złożeniem
powodowi
wypowiedzenia zmieniającego umowę o pracę pozwana zawiadomiła zakładową
organizację związkową o zamiarze dokonania tej czynności. Jako przyczynę
wypowiedzenia
zmieniającego
odnoszącego
się
do
wszystkich
warunków
wynikających z wypowiedzianego układu, podano utratę jego mocy obowiązującej
oraz niezawarcie nowego układu ani nieuzgodnienie ze związkami zawodowymi
regulaminu
wynagradzania.
Tę
samą
przyczynę
podano
powodowi
w
wypowiedzeniu zmieniającym, wskazując, że odnosi się ono do wszystkich
warunków wynikających z układu zbiorowego, przy zachowaniu dotychczasowego
wynagrodzenia zasadniczego.
Sąd pierwszej instancji oddalił powództwo
stwierdzając, że rozwiązanie
układu zbiorowego uzasadnia wypowiedzenie zmieniające (art. 45 § 1 w związku z
art. 42 § 1 k.p.).
Zmieniając ten wyrok Sąd Okręgowy uznał, że wypowiedzenie zmieniające
było nieuzasadnione. Stwierdził, iż warunkiem uznania wypowiedzenia za
uzasadnione, także w części dotyczącej warunków wynagradzania, jest istnienie
rzeczywistej przyczyny, która
powoduje konieczność wypowiedzenia – inaczej
mówiąc –zmusza pracodawcę do tego. Tak rozumiejąc zasadność wypowiedzenia
Sąd Okręgowy uznał, że utrata mocy obowiązującej układu zbiorowego była
jedynie przesłanką dopuszczalności wypowiedzenia zmieniającego i dlatego nie
stanowiło ono naruszenia art. 18 k.p. Nadto,
w postępowaniu apelacyjnym
pozwana stwierdziła, że bezpośrednią przyczyną wypowiedzenia była jej zła
sytuacja ekonomiczna. Przyczyna ta nie była wskazana w wypowiedzeniu, a więc
nie może być brana pod uwagę przy ocenie jego zasadności. Wskazana przez
pozwaną przyczyna wypowiedzenia nie była zatem
przyczyną rzeczywistą
uzasadniającą wypowiedzenie.
W kasacji pozwana zarzuciła naruszenie art. 45 § 1 w związku art. 42 § 1
k.p. przez przyjęcie, że wypowiedzenie było nieuzasadnione. Podniesiono, że w
sprawie może mieć zastosowanie art. 2418 § 2 k.p. Zarzucono też naruszenie art.
45 § 1 w związku z art. 42 § 1 k.p. przez uznanie, że utrata mocy obowiązującej
układu zbiorowego nie uzasadnia wypowiedzenia zmieniającego.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna jest uzasadniona.
I. 1. Podstawowym zagadnieniem w sprawie jest kwestia, czy ze względu na art.
24113 § 2 zdanie drugie (w związku z art. 2418 § 2 k.p.) w ustalonym stanie
faktycznym
mają
zastosowanie
przepisy
przewidujące
wymóg
zasadności
wypowiedzenia zmieniającego umowy zawartej na czas nieokreślony (art. 45 § 1 w
związku z art. 42 § 1 k.p.) oraz dotyczące konsultacji związkowej zamiaru tego
wypowiedzenia (art. 38 w związku z art. 42 § 1 k.p.). Rozważenia należy więc
rozpocząć od zarzutu niezastosowania art. 2418 § 2 k.p. Przepis ten nakazuje
stosowanie przez rok dotychczasowego układu zbiorowego wobec pracowników
przejętych przez nowego pracodawcę wskutek przejęcia ich zakładu pracy na
podstawie art. 231 k.p. Stanowi on nadto, że „przepis art. 24113 § 2 (k.p.), zdanie
drugie stosuje się”. Według tego przepisu „przy wypowiedzeniu dotychczasowych
warunków umowy o pracę lub innego aktu stanowiącego postawę nawiązania
stosunku pracy nie mają zastosowania przepisy ograniczające dopuszczalność
wypowiedzenia warunków takiej umowy lub aktu”.
I. 2. Do dnia 26 listopada 2002 r., to jest do dnia wejścia w życie wyroku
Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18 listopada 2002 r., K 37/01 (Dz. U. Nr 196,
poz. 1660; OTK – A 2002 nr 6, poz. 82) obowiązywał przepis art. 2417 § 4, według
którego „w razie rozwiązania układu do czasu wejścia w życie nowego układu
stosuje się postanowienia układu dotychczasowego, chyba że strony w układzie
ustaliły lub w drodze porozumienia ustalą inny termin stosowania postanowień
rozwiązanego układu. Przepis art. 2418 § 2 stosuje się”. W ówczesnym stanie
prawnym nie było więc wątpliwości, że w razie zaprzestania stosowania układu
zbiorowego, przez dwa kolejne odesłania (z art. 241 7 § 4 do art. 2418 § 2 k.p. a
następnie do art. 24113 § 2 zdanie drugie k.p.), nie stosowało się przepisów
ograniczających dopuszczalność wypowiedzenia warunków umowy o pracę.
Trybunał uznał, że ten przepis ogranicza wolność działalności gospodarczej
oraz dobrowolność rokowań i narusza równość stron w rokowaniach, przez co jest
sprzeczny z art. 20 i art. 59 ust. 2 Konstytucji, art. 4 Konwencji MOP nr 98 oraz art.
6 ust. 1 Europejskiej Karty Społecznej. Pozbawiając mocy art. 241 7 § 4 k.p. w
całości w uzasadnieniu Trybunał w ogóle nie odniósł się do zdania drugiego tego
przepisu. Wszystkie argumenty Trybunału odnoszą się tylko do jego zdania
pierwszego. Skoro na podstawie powołanych wyżej przepisów Trybunał uznał za
konieczne umożliwienie pracodawcy zaprzestania stosowania układu zbiorowego
po ustaniu jego mocy obowiązującej, to jest raczej niekonsekwencją Trybunału
pozbawienie mocy także przepisu art. 2417 § 4 zdanie drugie k.p. Przepis ten
ułatwiał bowiem pracodawcy korzystanie z możliwości wynikających z pozbawienia
mocy zdania pierwszego tego paragrafu.
I. 3. Powstaje więc pytanie, czy po utracie mocy obowiązującej przez art.
2417
§ 4 zdanie drugie, do wypowiedzenia warunków umowy o pracę po
zakończeniu obowiązywania układu zbiorowego stosuje się art. 241 13 § 2 zdanie
drugie k.p., jeżeli nie zawarto nowego układu.
W wyroku z dnia 23 sierpnia 2005 r., I PK 24/05 (jeszcze nieopublikowanym)
Sąd Najwyższy odpowiedział na nie przecząco. Stwierdził, że przepis art. 241 13 § 2
k.p. nie ma zastosowania
do wypowiedzeń
zmieniających (wypowiedzeń
indywidualnych warunków umów o pracę) ze względu
na upływ okresu
wypowiedzenia zakładowego układu zbiorowego pracy, jeżeli układ ten nie został
zastąpiony nowym układem zbiorowy pracy. Sąd Najwyższy rozpoznający niniejszą
skargę kasacyjną nie podziela tego poglądu. Jest tak z kilku przyczyn.
Po pierwsze nie jest trafny pogląd, że z art. 241 7 § 4 k.p. wynikało, iż nie
można stosować art. 2418 § 2 k.p.
w razie nieobowiązywania nowego układu
zbiorowego. Jest wręcz przeciwnie. Przepis art. 241 8 §
2 k.p. uprawnia
pracodawcę do złożenia – po upływie roku stosowania układu zbiorowego, którym
byli objęci przed przejęciem przez nowego pracodawcę - wypowiedzenia
zmieniającego przejętym pracownikom. W żadnej mierze nie uzależnia on tego
prawa pracodawcy od objęcia tych pracowników nowym układem zbiorowym,
którego może w ogóle nie być u pracodawcy przejmującego pracowników. Przepis
ten odsyła bowiem tylko do zdania drugiego art. 24113 § 2 k.p. (wyłączającego
zastosowanie
przepisów
ograniczających
dopuszczalność
wypowiedzenia),
pomijając zdanie pierwsze tego paragrafu, które wyraźnie dotyczy wprowadzenia w
życie niekorzystnych dla pracowników postanowień nowego układu zbiorowego.
Po drugie, sprzeciwiając się stosowaniu art. 241 13 § 2 k.p., (a w istocie
problem dotyczy jego zdania drugiego) w razie niezawarcia nowego układu
zbiorowego (lub niewydania regulaminu wynagradzania - co wynika z uzasadnienia
kwestionowanego wyroku), Sąd Najwyższy przyjął, że nie ma luki prawnej
powstałej po utracie mocy obowiązującej przez art. 241 7 § 4 k.p. wskutek wyroku
Trybunału Konstytucyjnego. Stwierdził, że zmiana treści umowy o pracę po ustaniu
obowiązywania układu zbiorowego wymaga wypowiedzenia zmieniającego, a
dopuszczalność jego złożenia nie zależy od
wprowadzenia nowego układu
zbiorowego lub regulaminu wynagradzania. Z tymi stwierdzeniami należy się w
pełni zgodzić. Budzi natomiast sprzeciw pogląd, że jeżeli te akty (układ zbiorowy
lub regulamin wynagradzania) nie zostały wprowadzone, to nie stosuje się art.
24113 § 2 zdanie drugie k.p. Wyłączenie tej możliwości uzasadniono, w
kwestionowanym wyroku, istnieniem zasady szczególnej ochrony stosunku pracy
niektórych kategorii pracowników, dlatego przepisy ograniczające tę ochronę nie
mogą być wykładane rozszerzająco przy zastosowaniu wykładni systemowej lub
funkcjonalnej.
Sprzeciw przeciwko temu poglądowi wynika przede wszystkim stąd, że w
odniesieniu do wypowiedzenia zmieniającego umowę o pracę zawartą na czas
nieokreślony bez wątpienia zasadą jest swoboda pracodawcy ograniczona
wymogiem zasadności wypowiedzenia (art. 45 § 1 k.p., w związku z art. 42 § 1
k.p.), z możliwością jego uchylenia przez przepis szczególny (patrz pkt II.2.
uzasadnienia). Zasada ograniczonej swobody wypowiedzenia zmieniającego
odnosi się do wszystkich pracowników. Swobodę wypowiedzenia ograniczają także
inne przepisy, również dotyczące wszystkich pracowników. Chodzi tu zwłaszcza o
przepisy o równym traktowaniu i niedyskryminacji (art. 32 i art. 33 Konstytucji, art.
112 i art. 113 oraz art. 183a – art. 183e k.p.). Natomiast przepisy wprowadzające
szczególna ochronę przed wypowiedzeniem są wyjątkiem od tej zasady
odnoszącym się do enumeratywnie określonych grup pracowników.
Pojęcie „zasady prawa pracy” ma jednak charakter względny w tym sensie,
że można je konstruować na różnych stopniach szczegółowości. Rozważając
kwestię dopuszczalności wypowiedzenia zmieniającego działaczowi związkowemu
przede wszystkim należy stwierdzić, że dotyczący go zakaz wypowiedzenia
zmieniającego jest wyjątkiem od zasady ograniczonej swobody wypowiedzenia
przez pracodawcę. Jest ona zasadą podstawową (pierwszego stopnia). Jeżeli
natomiast przyjąć – jak w kwestionowanym wyroku I PK 24/05 – że istnieje zasada
szczególnej ochrony niektórych kategorii pracowników (zasada drugiego stopnia),
to można jej przeciwstawić zasadę ustania szczególnej ochrony w razie utraty mocy
obowiązującej przez układ zbiorowy (zasada trzeciego stopnia – patrz powołane w
następnym akapicie przepisy Kodeksu). Dlatego określanie pewnych regulacji lub
ich zespołu mianem zasady prawa pracy – a przez to nadawanie innym przepisom
charakteru wyjątku – może być zawodne i nie zawsze jest przydatne w wykładni
prawa.
Sąd Najwyższy uważa, że w rozpoznawanej sprawie należy stosować
wykładnię systemową i wypełnić lukę powstałą po pozbawieniu mocy obowiązującej
zdania drugiego art. 2417 § 4 k.p. Trzeba bowiem zauważyć, że we wszystkich
sytuacjach, gdy układ zbiorowy traci moc to Kodeks odsyła do stosowania art.
24113 § 2 zdanie drugie, bezpośrednio lub za pośrednictwem art. 241 8 § 2. Tak jest
w razie wykreślenia układu z rejestru (art. 24111 § 55), upływu roku stosowania
poprzedniego układu zbiorowego wobec pracowników przejętych na podstawie art.
231 k.p. (art. 2418 § 2), uchylenia generalizacji układu (art. 24118 § 5) i odstąpienia
przez pracodawcę od stosowania układu ponadzakładowego ze względu na
rozwiązanie organizacji pracodawców lub wszystkich organizacji związkowych
będących stroną układu ponadzakładowego (art. 241 19 § 2) lub zakładowego ze
względu na rozwiązanie wszystkich organizacji związkowych, które zawarły układ
(art. 24129 § 3). Nie ma w Kodeksie pracy regulacji, która przewidywałaby ustanie
obowiązywania lub stosowania układu zbiorowego, a nie wprowadzała stosowania
art. 24113 § 2 zdanie drugie k.p. Nie dotyczą dopuszczalności stosowania tego
przepisu regulacje przewidziane w art. 91,
art. 231a
oraz art. 24127 k.p.,
wprowadzające możliwość czasowego niestosowania przepisów prawa pracy lub
postanowień umów o pracę. Ten skutek następuje bowiem automatycznie na mocy
porozumienia
zbiorowego
partnerów
społecznych,
a
nie
w
następstwie
wypowiedzenia zmieniającego pracodawcy.
Podnieść także trzeba, że jest nietrafne odwołanie się w kwestionowanym
wyroku I PK 24/05 od poglądu Trybunału Konstytucyjnego o stosowaniu – po
ustaniu mocy obowiązującej art. 2417 § 4 k.p. – ogólnych przepisów prawa pracy o
wypowiedzeniu umów. W rozważaniach Trybunału dotyczących tego przepisu nie
ma takiego stwierdzenia, zresztą wykraczałoby to poza jego kompetencje (art. 188
Konstytucji).
II. 1. Następstwem stosowania art. 24113 § 2 zdanie drugie jest konieczność
wykładni zwrotu stanowiącego, że przy wypowiedzeniu zmieniającym „nie mają
zastosowania przepisy ograniczające dopuszczalność wypowiedzenia warunków
umowy (o pracę)”.
Nie budzi wątpliwości, że uchyla on wszelkie zakazy
wypowiedzenia. Pozbawienie szczególnej ochrony działaczy związkowych jest
dodatkowym argumentem przemawiającym za stosowaniem art. 24113 § 2 zdanie
drugie k.p. w razie utraty mocy obowiązującej układu zbiorowego wskutek
wypowiedzenia przez pracodawcę, mimo niezawarcia nowego układu. Bez
uchylenia tej ochrony nie byliby oni zainteresowani w zawarciu nowego układu,
gdyż ich warunki zatrudnienia wynikające z rozwiązanego układu byłyby
zachowane, a pozostałym pracownikom pracodawca mógłby je wypowiedzieć.
Tymczasem funkcją zakazu wypowiedzenia nie jest tworzenie szczególnych
przywilejów dla działaczy związkowych, lecz ochrona w sytuacjach konfliktowych z
pracodawcą.
II. 2. Trzeba nadto rozważyć, czy art. 24113 § 2 zdanie drugie k.p. odnosi się
także do zniesienia wymogu zasadności wypowiedzenia (art. 45 § 1 k.p.) oraz
konsultacji z zakładową organizacją związkową (art. 38 k.p.).
Analizowany zwrot z art. 24113 § 2 k.p. ma szerszy zakres od określenia
„przepisy szczególne dotyczące ochrony pracowników”, użytego dla uchylenia
zakazów wypowiedzenia definitywnego w przypadku ogłoszenia upadłości lub
likwidacji pracodawcy (art. 411 § 1 k.p.). Ten zwrot ma też szerszy zakres, w
odniesieniu do dopuszczalności wypowiedzenia, od określenia użytego w ustawie
z dnia 13 marca 2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami
stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników (Dz. U. Nr 90, poz. 844
ze zm.). Stanowi ona o „przepisach odrębnych dotyczących szczególnej ochrony
pracowników przed wypowiedzeniem (i rozwiązaniem) stosunku pracy (art. 5 ust. 1
oraz art. 10 ust. 2), co uchyla zakazy wypowiedzenia, ale nie uchyla wymogu
zasadności wypowiedzenia, przy czym jest ona w tej ustawie określona w sposób
szczególny. Wypowiedzenie na jej podstawie jest dopuszczalne z przyczyn
niedotyczących pracowników (art. 1 ust. 1), z zastosowaniem kryteriów doboru
pracowników i kolejności zwolnień ustalonych przez partnerów społecznych w
zawartym porozumieniu (art. 3 ust. 1 i 2) lub przez pracodawcę w regulaminie (art.
3 ust. 4 i 5), a dopiero w zakresie nieokreślonym w tych aktach stosuje się art. 45 §
1 k.p. Z tych porównań wynika, że przepis art. 24113 § 2 zdanie drugie k.p. wyłącza
wymóg zasadności wypowiedzenia zmieniającego wówczas, gdy jest ono złożone
po utracie mocy obowiązującej układu zbiorowego. Nie odwołuje się on bowiem do
„przepisów szczególnych” lub „ochrony szczególnej”.
II. 3. Należy także przyjąć, że w tej sytuacji wyłączone jest również
stosowanie
konsultacji
związkową
(art. 38
umożliwienie
zamiaru
wypowiedzenia
z
w związku z art. 42 § 1 k.p.).
zgłoszenia
przez tę
organizację
zakładową
organizacją
Ma ona bowiem na celu
umotywowanych
zastrzeżeń
wówczas, gdy uważa, że wypowiedzenie byłoby nieuzasadnione. Jeżeli natomiast
w omawianej sytuacji zasadność wypowiedzenia zmieniającego nie jest wymagana,
to wskazane uprawnienie organizacji związkowej staje się bezprzedmiotowe.
Przepis art. 38 k.p. ma bowiem zastosowanie jedynie do wypowiedzenia umowy
zawartej na czas nieokreślony, gdyż tylko w odniesieniu do niej prowadzono wymóg
zasadności wypowiedzenia (art. 45 § 1 k.p.). Brak wymogu zasadności
wypowiedzenia zmieniającego w sytuacji określonej w art. 24113 § 2 k.p. powoduje
rozerwanie funkcjonalnej
więzi między art. 38 i art. 45 § 1 k.p. Wniosek ten
znajduje potwierdzenie w art. 411 § 1 k.p., uchylającym stosowanie art. 38 w razie
ogłoszenia upadłości lub likwidacji pracodawcy, z czym łączy się uchylenie
zakazów wypowiedzenia.
Brak obowiązku podania przyczyny wypowiedzenia zakładowej organizacji
związkowej nie oznacza, iż pracodawca jest zwolniony także z obowiązku jej
podania pracownikowi (art. 30 § 4 k.p.). Ten obowiązek pełni bowiem inne funkcje.
Pracownik musi znać przyczynę wypowiedzenia zmieniającego dla oceny celowości
odwołania się do sądu, to jest wiedzieć, czy jest nią utrata mocy obowiązującej
przez układ zbiorowy, czy inne okoliczności, a nadto oceniając zasadność
wypowiedzenia
sąd ogranicza się, w zasadzie, tylko do przyczyny podanej
pracownikowi.
II.4. Ponieważ uchylenie ochrony przed wypowiedzeniem zmieniającym,
wynikające z art. 24113 § 2 zdanie drugie k.p. jest następstwem rozwiązania układu
zbiorowego lub jego zmiany niekorzystnej dla pracowników, to nie dotyczy ono tych
postanowień umowy o pracę, które nie wynikały z rozwiązanego lub zmienionego
układu. Do ich wypowiedzenia stosuje się przepisy o szczególnej ochronie
stosunku pracy oraz – w odniesieniu do umowy zawartej na czas nieokreślony – o
zasadności wypowiedzenia (art. 45 § 1 k.p.) i konsultacji związkowej (art. 38 k.p.).
II. 5. Mimo niestosowania wymogu zasadności wypowiedzenia pracodawca
nie może dowolnie wypowiadać umów o pracę w sytuacji określonej w art. 24113 §
2 k.p., gdyż jest związany przepisami o równym traktowaniu pracowników i ich
niedyskryminacji (art. 32 i 33 Konstytucji, art. 112 oraz art. 113, a także art. 183a –
183e k.p.). Wypowiedzenie sprzeczne z nimi jest wypowiedzeniem naruszającym
przepisy o wypowiadaniu umów o pracę w rozumieniu art. 45 § 1 k.p.,
następstwie
czego
pracownik
ma
takie
same
roszczenia,
jak
w
w
razie
wypowiedzenia nieuzasadnionego.
Pracownika chroni także zakaz czynienia z prawa wypowiedzenia przez
pracodawcę użytku, który byłby sprzeczny z jego społeczno-gospodarczym
przeznaczeniem lub zasadami współżycia społecznego (art. 8 k.p.).
III. 1. Trzeba też zauważyć, że nawet przy przyjęciu, iż w razie
wypowiedzenia zmieniającego umowę w warunkach określonych w art. 24113 § 2
k.p., stosuje się przepis art. 45 § 1 k.p. przewidujący wymóg jego zasadności to i
tak zarzuty kasacji są trafne.
III. 2. Zdaniem Sądu Okręgowego naruszenie przez pozwaną art. 45 § 1 k.p.
polegało na tym, że jako przyczynę wypowiedzenia wskazała ona utratę mocy
obowiązującej układu zbiorowego, a w rzeczywistości – jak wyjaśnił prezes zarządu
pozwanej – była nią zła sytuacja ekonomiczna. Według tego Sądu przyczyna ta nie
może być jednak brana pod uwagę przy ocenie zasadności wypowiedzenia, gdyż
nie została wskazana w wypowiedzeniu. Sąd Okręgowy stwierdził też, że
rzeczywista przyczyna wypowiedzenia istnieje wtedy, gdy okoliczności „niejako
zmuszają” czy też powodują konieczność wypowiedzenia.
Sąd
Najwyższy nie podziela tych poglądów. Uważa, że utrata mocy
obowiązującej układu zbiorowego jest uzasadnioną przyczyną wypowiedzenia
zmieniającego (tak samo przyjął w wyroku I PK 24/05, powołanym, wyżej w pkt. I.
3.). Jeżeli pracodawca wypowiada zmieniająco
dotyczących
(czyli
nie
z
przyczyn
dyskryminujących go), to kieruje się
leżących
umowę z przyczyn jego
po
stronie
pracownika
lub
interesem ekonomicznym. Słusznie Sąd
Okręgowy stwierdził, że przyczyna niepodana pracownikowi nie może być brana
pod uwagę przy ocenie zasadności wypowiedzenia. Jednak podanie jako jego
przyczyny utraty mocy obowiązującej
konkretne
przez układ zbiorowy jest wystarczająco
i nie jest konieczne dodatkowe wskazanie ekonomicznych motywów
złożenia wypowiedzenia.
Nadto, zbyt restryktywny dla pracodawcy jest pogląd Sądu Okręgowego, że
do uznania zasadności wypowiedzenia wymagane jest, aby okoliczności zmuszały
go do tego lub
wypowiedzenie było konieczne. Korzystając z ograniczonej
swobody wypowiedzenia (zob. pkt. I. 3. uzasadnienia) pracodawca ocenia, czy – z
zachowaniem ograniczeń przewidzianych w prawie pracy – ma interes w
wypowiedzeniu pracownikowi umowy. Istnienie obowiązku uwzględnienia słusznych
interesów pracodawcy stwierdził Sąd Najwyższy w tezie II uchwały pełnego składu
Izby Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 27 czerwca 1985 r., III PZP 10/85
(OSNCP 1985 nr 11. poz. 164).
Z tych względów na podstawie art. 39816 oraz art. 98 k.p.c. orzeczono jak w
sentencji.