III CSK 252/13 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt III CSK 252/13

POSTANOWIENIE

Dnia 31 października 2013 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Irena Gromska-Szuster

w sprawie z wniosku A. S.

przy uczestnictwie K. S.

o dział spadku,

na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 31 października 2013 r.,

na skutek skargi kasacyjnej uczestnika

od postanowienia Sądu Okręgowego w T.

z dnia 25 kwietnia 2013 r.,

1) odrzuca skargę kasacyjną w części dotyczącej punktów

1 i 3 zaskarżonego postanowienia Sądu drugiej instancji;

2) odmawia przyjęcia do rozpoznania skargi kasacyjnej

w pozostałym zakresie;

3) zasądza

od

uczestnika

postępowania

na

rzecz

wnioskodawcy kwotę 5 400 zł (pięć tysięcy czterysta

złotych)

tytułem

kasacyjnego.

zwrotu

kosztów

postępowania

Uzasadnienie

W wyniku rozpoznania apelacji uczestnika postępowania od postanowienia

Sądu pierwszej instancji dokonującego działu spadku po I. S. i M. S., Sąd

Okręgowy w T. zaskarżonym postanowieniem z dnia 25 kwietnia 2013 r. w punkcie

1 zmienił postanowienie Sądu Rejonowego w punktach VG i VH w ten sposób, że

wymienioną tam kwotę 48 395,32 zł zastąpił kwotą 56 948,72 zł., w punkcie 2

oddalił apelację w pozostałym zakresie, w punkcie 3 oddalił zażalenie uczestnika

na postanowienie Sądu pierwszej instancji oddalające jego wniosek o uzupełnienie

postanowienia działowego, a w punkcie 4 zniósł wzajemnie między uczestnikami

koszty postępowania apelacyjnego.

W skardze kasacyjnej uczestnik postępowania określił, że zaskarża

postanowienie Sądu drugiej instancji w całości i wnosił o jego uchylenie w całości

oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

Jako uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania

wskazał występowanie w sprawie istotnych zagadnień prawnych, z których

sformułował siedem pytań.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna podlega odrzuceniu w zakresie zaskarżenia punktów

pierwszego i trzeciego postanowienia Sądu drugiej instancji, jako niedopuszczalna.

W punkcie pierwszym bowiem Sąd drugiej instancji w wyniku częściowego

uwzględnienia apelacji uczestnika zmienił na jego korzyść rozstrzygnięcie Sądu

pierwszej instancji przez podwyższenie zasądzonej na jego rzecz od wnioskodawcy

spłaty. Uczestnik nie posiada zatem interesu prawnego (gravamen) w zaskarżeniu

tej części rozstrzygnięcia Sądu drugiej instancji.

Natomiast w punkcie trzecim zaskarżonego orzeczenia - także objętym

skargą kasacyjną uczestnika - Sąd drugiej instancji oddalił jego zażalenie na

postanowienie Sądu pierwszej instancji oddalające jego wniosek o uzupełnienie

postanowienia działowego Sądu Rejonowego. Na takie rozstrzygnięcie Sądu

drugiej instancji nie przysługuje skarga kasacyjna (art. 3981 k.p.c. ani zażalenie do

Sądu Najwyższego art. 3941 k.p.c.).

Biorąc to pod uwagę Sąd Najwyższy na podstawie art. 3986 § 2 i 3 k.p.c.

odrzucił skargę kasacyjna w tym zakresie.

W pozostałej części orzekł o odmowie przyjęcia skargi kasacyjnej do

rozpoznania, gdyż skarżący nie wykazał istnienia przesłanki przedsądu, na którą

powołał się w uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania.

Jak wielokrotnie wskazywał Sąd Najwyższy, skarżący powołujący się na

występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego, a więc na przesłankę

przedsądu przewidzianą w art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. powinien przede wszystkim

przedstawić występujące w sprawie zagadnienie prawne przez odpowiednie

sformułowanie abstrakcyjnej i uogólnionej kwestii prawnej występującej na tle

ustalonego stanu faktycznego i wymienionych przepisów prawa, które mają

w sprawie zastosowanie i są przedmiotem zarzutów kasacyjnych. Powinien także

przedstawić w pogłębionym wywodzie prawnym, kontrowersje i rozbieżne oceny

prawne, jakie zagadnienie wywołuje oraz wykazać, że mają one tak poważny

i uniwersalny charakter, iż wymagają zajęcia stanowiska przez Sąd Najwyższy,

koniecznego nie tylko do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy, lecz także dla

rozwoju judykatury. Skarga kasacyjna jest bowiem nadzwyczajnym środkiem

zaskarżenia, rozpoznawanym przez najwyższą instancję sądowniczą w interesie

publicznym, służącym kontroli prawidłowości stosowania prawa, a jej celem jest

zapewnienia jednolitej wykładni prawa i jego właściwego stosowania, zaś interes

prywatny stron pozostaje jedynie w tle i jest uwzględniany tylko na tyle, na ile może

stać się podłożem zaspokojenia interesu ogólnego (porównaj między innymi

postanowienia z dnia 10 maja 2001 r. II CZ 35/01, OSNC 2002/1/11, z dnia

7 czerwca 2005 r. V CSK 3/05, z dnia 23 lutego 2006 r. II CSK 126/05, z dnia

13 lipca 2007 r. III CSK 180/07 i z dnia 10 kwietnia 2008 r. III UK 6/08, nie publ.).

Uzasadnienie

wniosku

uczestnika

postępowania

o

przyjęcie

skargi

kasacyjnej do rozpoznania nie spełnia powyższych wymagań.

Siedem

przedstawionych

pytań

nie

stanowi

zagadnień

prawnych,

we wskazanym wyżej rozumieniu, gdyż nie odnoszą się one do ogólnych,

abstrakcyjnych i uniwersalnych problemów prawnych występujących na tle

określonych przepisów prawa, lecz stanowią pytania o prawidłowość zastosowani

przez Sąd drugiej instancji przepisów prawa, na tle wskazanych okoliczności

faktycznych, nie w pełni zgodnych z ustaleniami faktycznymi stanowiącymi

podstawę zaskarżonego orzeczenia, którymi Sąd Najwyższy jest związany

(art. 39813 § 2 k.p.c.). Skarżący nie przedstawił też pogłębionych rozważań

prawnych o charakterze ogólnym i abstrakcyjnym, wskazujących na poważne

i istotne

kontrowersje

oraz

rozbieżne

oceny prawne

wymagające

zajęcia

stanowiska przez Sąd Najwyższy w interesie publicznym zapewnienia jednolitej

wykładni

i prawidłowego

stosowania

prawa.

Przedstawione

pytania

i

ich

uzasadnienie stanowią w istocie polemikę z ustaleniami faktycznymi i oceną

prawną Sądu drugiej instancji oraz próbę zaangażowania Sądu Najwyższego do

kolejnej weryfikacji instancyjnej prawidłowości dokonania przez Sąd drugiej

instancji ustaleń faktycznych i oceny prawnej w sprawie, co nie jest celem

postępowania kasacyjnego i nie może skutecznie uzasadniać wniosku o przyjęcie

skargi kasacyjnej do rozpoznania ze względu na przesłankę przedsądu

przewidzianą w art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.

Biorąc wszystko to pod uwagę Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 § 2

k.p.c. odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, nie znajdując też

okoliczności, które w ramach przedsądu obowiązany jest brać pod uwagę z urzędu

w granicach zaskarżenia.

Na wniosek zawarty w odpowiedzi na skargę kasacyjną zasądzono

od uczestnika na rzecz wnioskodawcy zwrot kosztów postępowania kasacyjnego

na podstawie art. 520 § 3 w zw. z art. 108 § 1, art. 391 § 1 i art. 39821 k.p.c.

db