III CNP 10/08 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt III CNP 10/08

POSTANOWIENIE

Dnia 19 marca 2008 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Jacek Gudowski

w sprawie z wniosku W. O.

przy uczestnictwie A. M.

o zakazanie rozpowszechniania nieprawdziwych informacji,

na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 19 marca 2008 r.,

na skutek skargi uczestnika

o stwierdzenie niezgodności z prawem

prawomocnego postanowienia Sądu Apelacyjnego z dnia 15 października 2007 r., sygn.

akt I ACz (…),

odrzuca skargę.

Uzasadnienie

Postanowieniem z dnia 12 października 2007 r., wydanym w tzw. trybie

wyborczym, a więc na podstawie przepisów ustawy z dnia 12 kwietnia 2001 r. Ordynacja wyborcza do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej i do Senatu Rzeczypospolitej

Polskiej (jedn. tekst: Dz. U. z 2007 r. Nr 190, poz. 1360), Sąd Okręgowy w N. zakazał

uczestnikowi

A.

M. rozpowszechniania

nieprawdziwych

informacji

na

temat

wnioskodawcy W. O. oraz nakazał mu opublikowanie w prasie - na własny koszt przeprosin o ściśle oznaczonej treści.

Zażalenie

uczestnika

na

to

postanowienie

zostało

orzeczeniem

Sądu

Apelacyjnego z dnia 15 października 2007 r. odrzucone, gdyż - zdaniem tego Sądu uczestnik uchybił ustawowemu terminowi określonemu w art. 91 ust. 3 Ordynacji.

Postanowienie Sądu Apelacyjnego stało się przedmiotem przewidzianej w art.

4241 k.p.c. skargi uczestnika o stwierdzenie niezgodności tego postanowienia z

prawem. Skarżący zarzucił, że orzeczenie Sądu drugiej instancji zostało wydane z

obrazą art. 91 ust. 3 w związku z art. 233 ust. 2 Ordynacji, a także z naruszeniem art.

373 w związku z art. 397 § 2 k.p.c. Zdaniem uczestnika, zaskarżone orzeczenie jest

sprzeczne z ww. przepisami, a przez jego wydanie uprawomocniło się niekorzystne dla

niego orzeczenie co do istoty sprawy, które wyrządziło mu „znaczną szkodę”. Skarżący

nie oznaczył tej szkody, wskazując jedynie, że postanowienie Sądu Okręgowego

nałożyło na niego obowiązek opublikowania w prasie, na jego koszt, stosownych

przeprosin, jak też obniżyło jego wiarygodność w wyborach parlamentarnych przez to,

że został wskazany jako naruszający dobra osobiste innych osób.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Jak wyjaśniono w judykaturze - co zresztą wynika wprost z art. 4241 § 1 k.p.c.

oraz

z całokształtu

instytucji skargi o

stwierdzenie

niezgodności z prawem

prawomocnego orzeczenia - przedmiotem skargi może być tylko to prawomocne

orzeczenie, przez którego wydanie wyrządzona została szkoda. Z tych względów Sąd

Najwyższy orzekł np., że postanowienie sądu drugiej instancji odrzucające apelację

może być przedmiotem skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego

orzeczenia tylko wtedy, gdy szkoda została wyrządzona właśnie przez to orzeczenie, a

nie przez wydanie orzeczenia co do istoty sprawy, podważanego odrzuconą apelacją

(postanowienie z dnia 27 kwietnia 2007 r., l CNP 20/07, niepubl.), oraz że postanowienie

sądu drugiej instancji oddalające zażalenie na postanowienie sądu pierwszej instancji

odrzucające skargę o wznowienie postępowania może być zaskarżone omawianą

skargą tylko wówczas, gdy szkoda została wyrządzona przez wydanie tego orzeczenia,

a nie przez wydanie orzeczenia objętego skargą o wznowienie postępowania

(postanowienie z dnia 27 stycznia 2006 r., III CNP 18/05, OSNC 2006, nr 7-8, poz. 139).

W tej sytuacji skarga wniesiona przez uczestnika A. M. mogłaby być uznana za

dopuszczalną jedynie wtedy, gdyby uprawdopodobniono w niej, że poniesiona przez

uczestnika

szkoda

jest

następstwem

-

w

rozumieniu

normalnego

związku

przyczynowego - orzeczenia o odrzuceniu zażalenia. Skarżący jednak nawet nie podjął

żadnych kroków w tym kierunku, a przeciwnie, swą uwagę skupił na próbie wykazania,

że szkoda powstała na skutek niezaskarżonego przezeń postanowienia Sądu

Okręgowego z dnia 12 października 2007 r.

Także zresztą w tym zakresie skarga jest wadliwa, gdyż - co już jednoznacznie

wyjaśniono i niejednokrotnie podkreślono w orzecznictwie - nałożony w art. 4245 § 1 pkt

4 k.p.c. obowiązek uprawdopodobnienia wyrządzenia szkody polega na złożeniu przez

skarżącego oświadczenia, że szkoda wystąpiła - ze wskazaniem jej rodzaju i rozmiaru oraz uwiarygodnienie tego oświadczenia przez powołanie i przedstawienie dowodów

(postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 11 sierpnia 2005 r., III CNP 4/05, OSNC

2006, nr 1, poz. 16 i z dnia 13 grudnia 2005 r., l CNP 28/05, nie publ.; por. także art. 243

k.p.c.). Niezbędne jest przy tym przeprowadzenie przekonywającego wywodu

wskazującego czas powstania szkody oraz związek przyczynowy między nią a

wydaniem zaskarżonego orzeczenia (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 31

stycznia 2006 r., IV CNP 38/05, OSNC 2006, nr 7-8, poz. 141). Sąd Najwyższy wyjaśnił

także, że szkoda, na którą powołuje się skarżący, jako normalne, naturalne następstwo

wydania zaskarżonego orzeczenia, musi powstać po jego wydaniu, a przed wniesieniem

skargi, w przeciwnym razie skarga jest niedopuszczalna (por. postanowienia z dnia 11

stycznia 2006 r., II CNP 13/05, OSNC 2006, nr 6, poz. 110 i z dnia 23 września 2005 r.,

III CNP 5/05, nie publ.).

Tymczasem skarżący poprzestał na ogólnikowych stwierdzeniach o poniesieniu

„znacznej szkody” wynikającej m.in. z konieczności poniesienia kosztów przeprosin, nie

twierdząc jednak nawet, że koszty te poniósł (opublikował przeprosiny) i jaką miały one

wysokość. Nie określił także i nie opisał w sposób przekonywający oraz wsparty

dowodami poniesienia ewentualnej szkody niemajątkowej, która - wbrew odmiennemu

poglądowi Sądu Najwyższego wyrażonemu w postanowieniu z dnia 9 czerwca 2006 r.,

IV CNP 48/06 (OSP 2007, nr 11, poz. 126), którego skład orzekający w niniejszej

sprawie nie podziela - może być podłożem skargi, gdyż ustawodawca nie poczynił w tym

zakresie żadnych rozróżnień.

Z tych względów skarga - jako niedopuszczalna - została odrzucona (art. 4248 § 1

w związku z art. 4245 § 1 pkt 4 k.p.c.).